WHY? - The Well I Fell Into (2024)

Fijn dat Yoni Wolf terug is! Na het redelijk mislukte AOKOHIO neigt dit weer terug naar z'n voorgaande albums.

The Letters, Etc.

In de jaren 2008 en 2009 was Why? een band die nagenoeg constant in huize kaaasgaaf klonk. De misantropische zelfwalgende rijmelarij van Yoni Wolf op een mix van indiepop, folk en hiphop was even ontwapenend als onweerstaanbaar. Het bewierookte Alopecia, maar voor mij in nog net iets grotere mate Eskimo Snow zijn (evenals het iets oudere Elephant Eyelash) platen die op hoogst onwaarschijnlijke wijze van begin tot eind helemaal klóppen. Ook live was deze band een belevenis. Helaas waren alle platen die sindsdien verschenen het nét niet. Sympathiek en onderhoudend, dat wel altijd, maar ook iets te gekunsteld en vrijblijvend overkomend. ‘Nou ja, we hebben altijd nog die paar meesterwerkjes waar je toch nooit op uitgeluisterd kan raken’ zei ik nog maar een paar weken geleden tegen een medeliefhebber, geen idee hebbend dat er een nieuw werk op komst was. Laat staan een nieuw werk dat zich na enkele luisterbeurten al in dat rijtje van meesterwerkjes lijkt te kunnen voegen.

Yoni herhaalt hier niet domweg zijn eigenzinnige kunstjes, hij heeft behoorlijk wat nieuwe dingen te spitten, dingen die overduidelijk van zijn moedeloze hart moeten, met net iets minder de wazig hilarische metaforen die we van hem gewend zijn, maar eerder pijnlijk direct en toch met net zoveel poëtische zeggingskracht. En de band klinkt weer vaker áls een band in plaats van een studioproject, terwijl de productie dromeriger dan ooit lijkt te zijn. De meeslepende melodische wendingen waar Why? zo fantastisch in was zijn ook helemaal terug, maar hoe vertrouwd al deze elementen ook voelen voegt The Well I Fell Into genoeg nieuwe kleuren toe aan het pallet.

Dit is wel veruit de meest miserabele Why?-plaat en dat zegt een hoop, de existentiële midlifecrises zijn niet van de lucht. Maar juist omdat het zo vaak pijn doet is er zo enorm veel troost uit te putten en de muzikaliteit tilt alle ellende vanzelf naar een hoger plan. Niet meer verwacht en daarom zo intens blij hiermee: een kakelvers Why?-meesterwerkje om dwangmatig in te mogen verdwijnen.

Onterecht onder de radar gebleven deze plaat. Het album behoort zeker tot de top 3 van WHY? De rap is vrijwel verdwenen, maar de intensiteit is er niet minder om. Zoals de voorgaande poster zegt: het is een en al miserabele midlifecrisis. 'I know I am no carnival.' Heerlijk! De (enige) Nederlands show in Breda was trouwens ook een feestje. Shortcut naar de beste nummers? Marigold, Jump en de jazzy afsluiter "Sending out a Pamphlet" (to my love!) Janken!