Ventilateur - Rage de Vivre (2025)

Het Belgische VENTILATEUR is een samenwerking tussen drummer Iben Stalpaert, bassist Jasper Hollevoet en gitarist Daan Soenens. Een jonge band van Bruggelingen die in Gent resideren en die het in zich hebben om de doorgaans zo nederige instrumentale jazzscene op te schudden en zich vanuit die kleine biotoop helemaal in de schijnwerkers van de rock en postpunk en zelfs van de popmainstraim te catapulteren.

Met hun tweede album 'Rage de Vivre' hebben ze immers royaal geëxperimenteerd met instrumenten en hun sound, zodat wat ze nu brengen al onmiskenbaar schuilt onder de brede paraplu van jazz, rock, postpunk en fusion. Alles bijeengenomen is het zelfs zo'n onmiddellijk toegankelijke potpourri dat je er ook wel een breder publiek à la Vlaamse Radio 1-Vox moet kunnen mee bereiken.

Kijk maar hoe hapklaar ze een nummer als 'Volk' daarvoor hebben weten in te blikken. In die onmiskenbare uitschieter, aandachtstrekker ook, hebben ze Bekende Vlaming Sebastien Dewaele, acteur o.a. in 'Eigen Kweek' en 'Bevergem' en vuilbekkende zanger van Preuteleute, voorgespannen. In wat één lang dolkomisch parlando is gaat het daar over een glasbak die doorheen een slapend huis nog moet worden buitengezet. Verwerkt trouwens in een knappe video, want hun hele 'Rage'-project is van a tot z, van video's tot artwork, kunstig en af. Nu, een primeur is zo'n parlando ook weer niet. Maaike 'Chantal' Cafmeijer maakte in hetzelfde sappige Westvlaamse dialect voor De Ertebrekers ook al 'De Zji' tot een regelrechte klassieker. Maar op de spitsvondige manier hier ligt meteen wel de hele sprankelende jazzklankband van VENTILATEUR, een zalig hypnotiserende jazzscore in wisselwerking tussen gitaar, bas en drums, in al zijn mooie glorie in de etalage.

Dit VENTILATEUR staat garant voor een gevarieerd maar symbiotisch geluid vol energie en tegenstellingen. Wat je hoort zijn potige ritmes tot vloeiend uitdijende soundscapes alles in een wolk van in muziekstof uitwaaiende gitaarlicks. Hier wordt vlotjes geschakeld tussen post-jazz en post-punk alsof het niks is. Neem zo die scharnierkrakende, rafelende opener 'Esmer' dat ingetogen 'Dans Dans'end het album binnenwalst. Maar na twee minuten weet je ook ineens waarvoor stomende jazzrock staat en beleef je zelfs, bijna tegen de grens van metal, minstens een regelrechte clash van jazz en noisy postpunk.

Levenslust, rage de vivre, opstandigheid en verbinding, dat zijn deze keer immers VENTILATEUR's overal onderliggende ordewoorden, vandaar de plaattitel. Om die bruisende inborst ook zo mooi uit de sound van 'Rage de Vivre' te laten spatten hebben ze ter versterking de sax van een indrukwekkende Nathan Daems en het levendige vioolspel van Patricia Vanneste moeten inroepen. Voor het eerst duiken er daarom ook vocalisten op: de zang en (pracht)stemmen van Luca Missiaen en Naomi Sijmons (Reena Riot) en de al genoemde Sebastien Dewaele. De assertieve vocale inbreng wordt geleverd door Luca Missiaen in 'For Better Days' en door Reena Riot als een nieuwe Björk in 'Rage de Vivre'.

'For Better Days' is een compositie die baadt in een sfeer van hoogopgaande postpunk en de onrustige zangstijl van Luca Missiaen schurkt hier wel heel dicht aan bij die van onvolprezen Whispering Sons' frontvrouw Fenne Kuppens. Het weerbarstige en kort afgebeten 'Rage de Vivre' betrekt dan weer piano, drums en een sleurende bas, maar het echte energieshot erin wordt toch door de vocaal hevig jagende Reena Riot gegeven. Waardoor het album helemaal op het einde ook heel bewust in de sfeer van de plaattitel mag afsluiten.

Tussenin zitten er nog zo'n aantal prima gedurfde muziekstukken. Zo gaat met ijzerklank in de gitaaraanslagen, 'Aloam', het Westvlaams voor het stevig gereedschap van mannen die hun handen durven vuilmaken, over in de eerste heerlijke saxperformance van Nathan Daems. Diens heerlijke sax komt ook nog terug in 'Steenweg', dat gitaarpingelend opstart maar zijn hevige saxstoten gelaagd laat opbloeien naar een massief en fuzzy Urban Sax-geluid onder als stortregen neerkletterende percussie.

Ook topsingle 'Brûl met zijn onvermoeibaar pompende percussie en gitaren is even spitsvondig als meeslepend. Met de slingerende sax van Daems in de hoofdrol gaat de hele processie swingend op en neer. Net zo'n sluipende glans- en dansrol voor de sax in het vreemd chillende 'New Houses, Lost Memories' en hun 'Hysbak' wordt een transcenderend nummer vol percussie, holle gitaren, viool, kortom helemaal met de vibes van een Zuid-Afrikaanse lift.

'Rage de Vivre' is een uitzonderlijke plaat van een elegante en veelzijdige band. Weg bij hen de conventies. Met, in de plaats daarvan, een lef die siert laten ze in een inventieve mix van tempo's wisselend filmische, kleurrijke composities op je los. Daarin licht de rijkdom van hun jazz met verve op, maar even duidelijk is dat in dit 'Rage de Vivre' ook het hart van nog altijd experimenterende postpunkgroepen als Black Midi of Black Country, New Road hevig klopt. Dit met hun intelligente jazz doen samengaan is de geslaagste zet geworden in dit 'Rage de Vivre'.

Vermits 'Ventilateur' toch het Westvlaams is voor 'windmachine', mag VENTILATEUR vanaf deze moeilijke tweede ook echt turbo in vooruit. Met al die frisse muzikale wind, zoals Bruggelingen zeggen, helemaal van achteren.

Een verdomd goede jazz/rock plaat. Jazz die tegen de schenen durft stampen, dit album gaat in een rotvaart voorbij doordat ze ook ongegeneerd de kaart van de elektrische gitaren durven trekken en de drums zijn ook eerder rock dan jazz georiënteerd.