Portugal. The Man - SHISH (2025)

Buiten die grote hit "Feel It Still" eigenlijk niet echt vertrouwd met deze band.

Maar de singles zijn alvast stuk voor stuk inventief. Gewoon heel fijn.

Ook na een aantal luisterbeurten is het lastig scoren met Shish. Zeker, er staan een aantal echt goede nummers op het album, maar ook een aantal waarvan ik nog niet weet wat ik er mee aan moet en één die totaal uit de bocht vliegt, 'Pittman Ralliers'.

Mijn theorie is dat die ene wereldhit de toch relatief obscure band totaal verraste en overviel. Wat nu? Feit is dat de hele band is opgestapt in de afgelopen twee jaar, op de voorman en zijn vrouw, ook achtergrondzangeres, na. Wat zegt dat over dit album? Waar zat de pijn voor alle anderen? Op beide vragen heb ik geen antwoord.

Ik heb wel eens naar een of twee albums van de band rond 2010 geluisterd, maar bezit er geen een. Ik betwijfel of Shish daar verandering in gaat aanbrengen. Het is zeker een zeer divers album, met een paar mooie uitschieters. Een wereldhit?, Nee, die hoor ik niet, maar ik durf te betwijfelen of ik die vooraf gehoord had in 'Feel It Still'.

Portugal. The Man al tijdje uit het oog verloren, buiten af en toe eens een single te horen. Ik dacht ik geef dit album eens een kans, maar god wat een brei van matigheid. De piepstem in Shish is het grote dieptepunt, hoe verzin je het. Album schiet verder alle kanten uit zonder een keer echt goed raak te schieten. Tyonek is de definitie van een schizofreen nummer, en dat is niet positief bedoeld. Jammer, want vond de band eerder wel leuke catchy indie-pop/rock nummers maken.

Met de doorbraaksingle Feel It Still tekende Portugal. The Man voor het grote succes. Het album Woodstock werd vervolgens massaal aangeschaft. Verwachtte je een hoop gelijksoortige hitgevoelige deuntjes, dan viel dit album behoorlijk tegen. Ging je voor een meer avontuurlijke insteek, dan was dit een prima model. In Nederland krijgen dit soort muzikanten al snel het etiket ‘eendagsvlieg’ mee. Onterecht, want Woodstock behoort niet eens tot de hoogtepunten van dit uit Alaska afkomstige gezelschap. Dan geeft bijvoorbeeld een liveplaat als Oregon City Sessions een beter beeld.

Eigenlijk is hun sound het beste met The Black Keys te vergelijken. Rauwe funk, met een vleugje glamdisco, sixties psychedelica, blues-akkoorden en heel veel garagerock. SHISH is ondertussen de tiende schijf van het gezelschap rondom John Gourley. Als ouder van een zorgenkindje dat aan een ernstige vorm van Parkinsonisme lijdt is het prettig om dicht bij huis te werken. Uit noodzaak verbrak de frontman de banden met het grote Atlantic Recordings label en richtte hij het kleinschalige KNIK Records op. De distributie van SHISH ligt in handen van Thirty Tigers.

De hoes van SHISH laat een bloederig tafereel zien. Het beeld van die misselijkmakende zeehondenjacht zal zeker niet bij iedereen goed vallen. Het schept wel een realistisch beeld van het bestaan van de inwoners van Alaska, die grotendeels van deze vangsten afhankelijk zijn. De band met voormalig teamlid Kane Ritchotte werd voor dit album hersteld en samen werkten men de flarden aan ideeën verder uit. Bijzonder, omdat de drummer alleen in de periode rond de release van Evil Friends een volwaardig lid van Portugal. The Man was. Pas tijdens de afrondende fase sloot de rest van het team huidige tourmuzikanten aan, en was er weer sprake van een heuse bandeenheid. Die chemie zorgde voor het spraakzame SHISH, waar niks op af te dingen valt, wat een wereldplaat is dit toch!

SHISH is een ode aan Alaska, waarbij de songtitels tot plekken in Alaska te herleiden zijn. Verwacht geen rustige back to basic plaat, met een minimum aan instrumentatie. Het omliggende ijs zal bij de eerste klanken van Denali de nodige barsten vertonen. Een stevige rocker met scheurende vintage hardrock gitaarriffs, futuristische wave-bliepjes en kletterende percussie. Zo hoor ik Portugal. The Man in ieder geval het liefste. Heb je moeite met dit geluid, sla dan de dreigende hardcore punk en deathmetal van het donkere Pittman Ralliers ook maar over. Dit is in de verste verte niet met Feel It Still te vergelijken.

Dan is de ritmische folk van Angoon een totaal ander verhaal, ook dit verhaal moet verteld worden. Al snel gaat dit over in een duistere cross-over noise met die kenmerkende hoge smekende kopstem van John Gourley. Het zijn de weggestopte legendes van Alaska, dat een ondergeschikte rol in de Amerikaanse geschiedenis speelt. In principe zijn ook de oorspronkelijke inwoners van deze staat door de Verenigde Staten onderdrukt en toegeëigend. Het verklaart nogmaals de confronterende hardheid van de frontfoto van SHISH, die na de walging steeds meer begrip en respect oproept. Het volk is afhankelijk van de jacht om in hun bestaan te voorzien.

Onder de sneeuwberg ligt een pak aan emoties verborgen. Het is de harde realiteit die in het huidige rechtsklimaat bepaald geen een rooskleurige toekomst voorspelt. De postpunk van Knik, met symfonische metalgitaar-uithalen versterkt dit beeld. Fraai hoe hier weer die hardrockgitaar-capriolen er een onverwachte pure en eerlijke twist aan geven. Het is een mooie overgang naar de industriële beats van de Shish garagepunkrocker met de nodige kitscherige glamrock-uitspattingen. Het puntige Mush is tevens een bastaardkind van dit punk subgenre, al is de benadering net een tikkeltje toegankelijker.

Met het nostalgische, uptempo en dansbare Tyonek lachen ze de strijdbare historie van hun voorouders weg. Hoe een zwarte pagina in het ontstaan van de VS tot absurdisme wordt herschreven. In het aan The Beatles memorerende Kokhanockers etaleert John Gourley nogmaals zijn schrijverstalent om een pakkende, maatschappelijk correcte tekst aan een gelikte song te koppelen. Net zo relevant als de hippie-vredesliederen uit de jaren zestig of de new wave slaapkamerdepressies uit de jaren tachtig.

Samenhang ontbreekt op SHISH. Iets waar ik mij normaal flink aan stoor. Bij Portugal. The Man ligt daar echter juist het grootste gedeelte van hun kracht. Thematisch grijpt John Gourley naar zijn roots terug, in de praktijk is het een regelrechte aanval op het hedendaagse Amerikaanse regime. Tanana benadrukt nogmaals dat we massaal voor de gek gehouden worden. Een psychedelisch hoogtepuntje, waar het broeierige For What It’s Worth van Buffalo Springfield een belangrijke rol als basis in vervult. Hoe kun je een anti-oorlogssong beter hergebruiken om hierna met de crossover-funk van Father Gun te eindigen? We begraven onze helden om nieuwe idolen geboren te laten worden. Denk daar maar eens over na.

Portugal. The Man - SHISH | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Altijd wel een band die ik in de gaten hield. Ken de rest van albums bij vlagen. Maar, wat is dit een lekkere plaat. Zeer afwisselend, maar kloppend, lekkere uit de bocht vliegers en emotie, lekker freaky en toegankelijk. Toppertje

Met Feel it Still en Live in a Moment als bekendste tracks zou je bijna vergeten dat dit een "experimental rock band" is. Dat is op deze laatste plaat een stuk beter te horen en dat klinkt afwisselend verrassend en als herrie - vooral dat tweede nummer, alsof Green Jelly weer drie kleine biggetjes toeschreeuwt.

Ik houd toch meer van het toegankelijke werk en verwijs daarbij ook naar de singles (en dan dus niet van dit album) die ze dit jaar uitbrachten.