Zu - Ferrum Sidereum (2026)

Al sinds eind jaren ’90 bestaat het Italiaanse trio Zu uit Luca T. Mai op bariton saxofoon, de (bas)gitaar van Massimo Pupillo en een lossere rol van Jacopo Battaglia achter de drums (op dit nieuwe album zit daar Paolo Mongardi). Samen zorgen ze voor een bak herrie waar acts als Last Exit, John Zorn zijn Naked City alsook James Chance en The Contortions stijl van achterover slaan. Door hun grote drang naar experimenteerdrift doe je het trio te kort om ze slechts in het hoekje jazzmetal of noisecore te plaatsen.

Zo lieten ze onder andere al snufjes free jazz horen met Mats Gustafson en Ken Vandermark,  psychedelische blues samen met Eugene Chadbourne, de hiphop van Dälek ondersteunend en zorgden ze voor een ware horror soundtrack met Current 93. Toch is nieuw album Ferrum Sidereum Zu’s meest metal-gerichte album tot nu toe…maar toch ook stiekem een beetje niet.

De titel Ferrum Sidereum (lees, in het Latijn: kosmisch ijzer aka ijzermeteoriet) hint al sterk naar de thematische, maar vooral ook muzikale richting die Zu kiest op dit werkstuk. Zo is het metaal-achtige randje log en zwaar, maar zorgt de kosmische sfeer ook voor een gevoel van oneindigheid. Ver weg van deze aarde, alle overstijgend, niet te bevatten en op een berustende manier groots. De tracktitels laten bovendien een sterke hang naar spiritualiteit, astronomie en astrologie zien.

Na een noisey intro zorgt opener Charagma al gelijk voor ene tegendraads hakkende metal-injectie waar Meshuggah jaloers op zou wezen: berekenend, emotieloos en loeihard, maar de lekkere groove is niet vergeten. Toch horen we op de achtergrond een dreiging, een wormhole die zo heel het nummer zou kunnen opslokken. Wild om zich heen toeterende saxofoonklanken protesteren chaotisch en zorgen ervoor dat spacey keyboardklanken geen kans krijgen om te domineren. Deze opener en het nog meer industrieel aandoende A.I. Hive Mind zijn juist door deze bikkelharde aanpak het meest aanstekelijk in vergelijking met de rest van het album.

Zo kruisen op La Donna Vestita di Sole (de vrouw bekleed met de zon /de vrouw van de Apocalyps. Lees ook: Openbaring van Thomas in de Bijbel) donkere ambient-klanken met zwaar vervormde elektronische percussie, psychedelische gitaar en een funky bas elkaar, voor ene sfeer die zowel apocalyptisch als psychedelisch rustgevend klinkt. Terwijl op Pleroma eenzelfde hint naar electronic zorgt voor een zweem triphop en climaxende afrobeat, tot de saxofoon chaos en een lompe groove het weer overnemen. Maar ook die sax is niet immuun voor kosmische stotterende electronic manipulatie, als ‘ie in Fuoco Saturnio na een tirade slechtst haperend tot stilstand komt.

Het titelnummer is een allesomvattend slotstuk geworden dat nog één maal alles het heelal in schiet: de basgitaar groovet weer, ambient gaat nu hand in hand met onheilspellende orgeldrone-klanken, en zowel saxofoon als drums proberen in te houden. Zonder langdurig succes – terwijl de drums een hoge versnelling in gaan waar menig grindcorebandje trots op zou wezen, gilt de sax weer als een...wat gilt er nog meer als een speenvarken? Een depressieve blackmetal vocalist met een verkoudheid?

Kortom, het moge duidelijk zijn dat Zu hier mooi balanceert tussen lompheid, psychedelische klanken, kosmische oneindigheid en Apocalyptische sfeer. Als er dan toch een minopuntje moet wezen, is het dat de speelduur van maar liefst 80 minuten wel een echte aanslag is op zowel de oren als het geduld. Toch is het die trip meer dan waard!

Geschreven voor Written in Music.