Laibach - Nova Akropola (1986)

Tijd om aan deze release wat meer aandacht te schenken.

Laibach is een band uit Lubljana, toen nog Joegoslavië en nu Slovenië. De naam Laibach is de germaanse naamgeving van de stad waar ze vandaan komen, en belangrijker is dat het gebruik van die naam anno 1985 verboden was. Er was wel meer verboden in het Joegoslavië van Tito zoals openlijke homosexualiteit, en Laibach trad aldaar dan ook op geheime plaatsen op.

Deze plaat markeert enigszins het einde van hun Joegoslavische periode, hun latere releases zijn steeds op het Engelse Mute uitgekomen en zijn .. uh ... toegangkelijker dan deze zéér zware kost. Toch, wat deze plaat voor mij interessant maakt, is dat je hier voor het eerst hoort hoe Laibach met het idioom waarmee ze speelt in staat blijkt om verwarrende maar ook meeslepende muziek te maken. De eerdere releases stonden toch vooral in het teken van expiriment, hier hoor je hoe daar vorm en structuur aan wordt gegeven. Songs schrijven ... dat kwam later.

de opener '4 personen' bestaat uit een ongemakkelijke pianoriedel, veel koperwerk en trommelgeroffel. Duidelijk een nummer ter kennismaking (de titel?), enigszins intimiderend maar nog lang niet zo intimiderend als track nummero 2...

Het titelnummer....loodzware supertrage drums, een grunt in het slavisch en nog véél meer trompetgeschal. Muziek die gemaakt lijkt om een ander land mee binnen te vallen, of op z'n minst de buren een ongemakkelijk gevoel te bezorgen. Laibach wist altijd handig te spelen met fascistische clichés, iets wat in hun situatie beduidend minder vrijblijvend was dan in het vrije westen. De tekst van Nova Akropola en van vele andere laibach-hymnes zorgden voor verwarring, en daar was het ze uiteindelijk ook duidelijk om te doen.

Van hetzelfde laken een pakin Krvava Gruda / Plodna Zemlja (vrij vertaald: Bloody Ground / Fertile Land). Is dit ernst of is het gespeeld? Het is gespeelde ernst ...

Track 4 - War poem. De meeste Coldplay-fans zullen nu wel afgehaakt zijn, en Laibach gooit hier opnieuw alle registers open. De titel spreekt voor zich, de muzikale omlijsting is er een verstilde piano, verstrooid koperwerk, dreunende orgels en snerpend staal ... "Don't hide your face, taday it's war, it's war today !' Onverteerbaar en fascinerend.

Via een outtro op naar Kant 2, of op het kleine schijfje .. track 6.
Die Liebe is wat mij betreft Laibach's eerste 'pop-tune' ... maar dan wel eentje die maakt dat de argeloze Rammstein fan die dit aanhoort, mismoedig zijn platen op e-bay zal doen zetten. Die Liebe is een massief stuk power, opnieuw drums en koper, maar er is nu eindelijk houvast door een vlot ritme en zowaar een gitaarrif. Die Liebe die Alles schafft ...Die Liebe, die Grosste Kraft.... Laibach houdt van mensen.

Drzava ( The State) is de tweede relatief goed te behappen track, waarin met samples en loops iets wordt neergezet dat het midden houdt tussen Steve Reich en Wagner. "our authority is that of the people" ... wrange woorden anno 2007 nu we weten hoe Joegoslavië aan haar eind kwam.

Vade Retro is een dwars, merkwaardig nummer met gemanipuleerde vocalen en gedoseerde drumritmes die zó voorin de mix zitten dat je je wezenloos schrikt. Onaangenaam, in de beste zin van het woord.

De afsluiter op Vinyl is 'Panorama' ... de vijand is verslagen en ligt met het gezicht in de modder. Panorama is de track waarmee Laibach triomfantelijk 'occupied Europe' in marcheert. Tito wordt weer behendig geciteerd met iets wat eigenlijk ook voor Laibach's werkwijze opgaat: "it should be clear to everyone that we cannot be no ones appendage of nobody's politics, that we have our own point of view and that we know the worth what is right and what is not right.".... waarna het pistoolschot klinkt.

Dit is niet de ideale instap-plaat voor Laibach belangstellenden. Dan zou ik Opus Dei aanraden, een plaat met dezelfde ingrediënten afgemaakt met een vleug zwarte humor. Maar dit is wel de plaat die mij met de band liet kennismaken, met een handdruk die ik nu nog voel.