Kraftwerk - Kraftwerk 2 (1972)

een goede plaat

atem is de minst speciaalste hoor

enkel dat geadem

toch origeel

Net als het debuut hoort dit album ook nog niet 'echt' bij het Kraftwerk-oeuvre. Florian Schneider ziet het meer als een "archeologisch" plaatje. Hier is dan duidelijk ook een band (hier alleen Schneider en Hütter in samenwerking met producer Conny Plank) te horen die redelijk spelenderwijs te werk gaat met de erfenis van de experimentele muziek uit die tijd (tapeloops ed.). Sommige nummers zijn ook wel een beetje een voorbode van wat komen gaat.

Voor mijn gevoel is deze iets somberder van toon dan het debuut. Kan er iets moeilijker inkomen, al is met name Strom erg mooi.

Mensen zouden zich eens moeten verdiepen in de tijd dat dit soort albums zijn ontstaan. Krautrock zoals de engelsen het genoemd hebben was een grote berg aan muziek die hoofdzakelijk onstaan is in toenmalig West-Berlijn. Een nieuw soort rock waar van Schneider en Hütter van af zijn geweken in de tijd van Autobahn. Als de muziek uit die tijd eens gaat volgen de Duitse wel te verstaan zul je merken dat er niet veel bands de eindstreep haalden. Kraftwerk is er en van die zijn overgebleven. Dit album is een pareltje uit de Krautrock geschiedenis.

Het is een boeiend verhaal om via de "prehistorie" kennis te maken met de muziek van Kraftwerk. Op Tone Float van Organisation wachtte me al een aangename verassing die een mooi vervolg kreeg op Kraftwerk 1. En nu op Kraftwerk 2 wordt deze surprise verder uitgepakt.

Het bijna lp-kant vullende Klingklang begint met fraaie electronische percussie. Het doet me wat denken aan een carillon wat te horen is in de binnenstad. Daarna volgt wel iets wat een tikje monotoon aan doet, maar in mijn fantasie zie ik mensen vrolijk door de stad lopen. Wel is het jammer dat het soms wat vals is, maar aan de andere kant denk ik dat dit de bananenschil is die iemand doet wankelen. Het tweede deel van de compositie is een heel stuk statiger en roept bij mij een beeld op van mensen die op zondagochtend naar de kerk gaan, waar een jongere dienst op het programma staat. Geen zware preek dus, maar een boodschap de losjes wordt verkondigd.

Met geluiden die me doen denken aan een hyperventilerende patiënt begint Atem. Gedurende de compositie wordt er rust gevonden waardoor de eerder genoemde kwaal tot genezing komt. Met het geluid van een niet goed gestemde gitaar begint Strom. Hierna wordt het een stuk rustiger en in gedachte zie ik de stroom door de kabel lopen om mijn PC van energie te voorzien. Het is mooie rustige rock muziek wat heerlijk is om de geest op te laten rusten. Spule 4 trekt die lijn mooi door.

Wellenlänge begint behoorlijk zacht en doet daar door wat kosmisch aan. Mooi functioneel gepiel wat een prima soundtrack zou kunnen zijn bij het kijken na de hemel in de nacht. Muziek dus die zeer fraai tegen de stilte aan zit. Na zo'n mooie tocht is het goed thuiskomen op een track als Harmonika. Gevoelsmatig kom ik thuis in mijn stadje waar schijnbaar niets heeft plaats gevonden in mijn afwezigheid. De man met de harmonika staat nog steeds in de haven met naast hem zijn pet op de grond voor een kleine financiële bijdrage. Ik ben weer helemaal thuis.

Door dit alles is dit een mooi en belangrijk album te noemen uit de begindagen van de electronische muziek. Naast mooie klanken uit de electronica-winkel en conventionele instrumenten zit er een goed vehaal in de muziek die is blijven staan als een huis door de jaren heen. Een album dus om van te gaan houden.

Het is te hopen dat je de recente, excellente Krautrock documentaire op de BBC4 hebt gezien want dan zul je geleerd hebben dat juist jouw stelling dat krautrock hoofdzakelijk uit West Berlijn zou komen. Steden als Keulen, Dusseldorf (Kraftwerk), Hamburg (Faust) en Munchen (Amon Duul) speelden ook een grote rol.

In mijn beleving was krautrock al een term die gold voor de Duitse popmuziek in zijn algemeenheid, en zich dus niet alleen in Berlijn afspeelde. Wel is het zo dat Edgar Froese de oprichter van het Berliinse Tangerine Dream nooit blij is geweest met die term. Het voelde voor hem aan alsof hij mindere muziek maakte dan die van de Briten of de Amerikanen bijvoorbeeld. Daar zou volgens mij de verwarring kunnen zitten.

Krautrock was absoluut niet de aanduiding in het buitenland voor Duitse popmuziek maar specifiek de aanduiding voor psychedelische, progrock gerichte Duitse muziek.

Dat was het in begin, dat het betrekking had op laat maar zeggen de gitaar muziek uit Duitsland. Later is de term door buitenlandse media op van alles en nog wat geplakt wat daar niet direct onderviel met als gevolg ruis in het verhaal. Of wellicht eenheidsworst. Krautrock had in het begin zeker betrekking tot de psychedelische muziek uit Duitsland zoals je aangaf, maar door de jaren heen is er wel erg veel water bij de wijn gedaan, waardoor er ook zaken uit de Neue Deutsche Welle er onder gingen vallen die daar niet thuis hoorde. Het blijft daardoor een lastig verhaal, waardoor ik begrip op kan brengen voor muzikanten die daar niet mee willen worden geassocieerd net zoals bij de terminologie New Age bijvoorbeeld, wat voor mij ook een leeg bergrip is. Noem zaken direct bij naam ga geen bijnamen of subgenres verzinnen of bedenken het levert uiteindelijk alleen maar ruis op, maar dat is een andere discussie.

Zo'n 5 jaar geleden heb ik dit album overgeslagen uit gemakzucht. Nu valt alsnog het kwartje.

Waar ik de debuutplaat van Kraftwerk na een paar keer luisteren goed kon waarderen, lukt het me bij Kraftwerk 2 maar niet om hier veel boeiends in te horen.
Een nummer als Kling Klang vind ik niet heel gestructureerd klinken. Vooral als lekker knoeien met apparatuur in de studio, en ondertussen een opnameband mee laten lopen. Het nummer heeft een paar stukjes die ik wel de moeite waard vind, en waarin ik ook wel wat opbouw hoor, maar na 17 minuten blijft ik toch wat teleurgesteld achter.
Nummers als Atem en Strom, maar ook Wellenlange en Harmonika komen op mij vooral over als ruwe, maar te lange, uitwerkingen van op zich goede ideeën. In Spule 4 gebeurt eigenlijk niks, maar het nummer deed me een beetje denken aan Black Sabbath’s FX (van Vol 4). Op dat nummer strijkt Tony Iommi met een stuk metaal over zijn gitaarsnaren, waarna er veel effecten over de resulterende geluiden zijn gelegde.

Als geheel vind ik Kraftwerk 2 veel gefragmenteerder en (daardoor) minder spannend klinken dan Kraftwerk’s debuutalbum. Ik kan me wel voorstellen dat de band hier later niet zoveel aandacht meer op heeft willen vestigen.

2.0*

Gewoon een door de Britten verzonnen term die toen gebruikt werd voor alles wat uit Duitsland kwam. Dus ook Kraftwerk.

Mijn waardering is wat hoger, maar ik kan me hier grotendeels in vinden. Voor mij ook een stukje minder spannend dan het eerste pionnenalbum, maar nog steeds leuk om af en toe eens op te zetten.

Mijn eerste echte kennismaking met Kraftwerk. Kende de groep alleen van naam en af en toe iets van gehoord, dat wel, maar dat bleef nooit echt hangen. Nu maar eens een album geleend bij de bieb. Dit album dus.
Ben overdonderd!
Dit bevalt me heel goed. Weet niet zo goed wat er over te schrijven, dus schrijf ik dit vrij zinloze commentaartje maar, maar tjezus, wat lekker. Dan bestaat zo'n plaat al bijna net zo lang als ik besta, en kom ik er nu pas achter dat het echt heel goed is. Begin van "Klingklang" deed me overigens denken aan het begin van het 32 jaar later verschenen "Grundstueck" van Einstuerzende Neubauten. Nou ja, nu weer lekker luisteren. En dan maar eens de rest van Kraftwerk doorspitten.

Als LP ooit eens van iemand gekregen was in mijn collectie lange tijd de exponent bij uitstek wat betreft experimentele muziek. Mijn waardering is alleen maar toegenomen, het is onderzoekende muziek met klanken, oefeningen, ideeën in ‘geluid maken’. Er is geen drang om veel melodie te maken, er ontstaat wel een zekere flow die meer aanzet tot actief luisteren dan wegdromen. Je zou het een verre voorloper kunnen noemen van wat tegenwoordig ambient heet, maar de vergelijking gaat ook weer niet helemaal op, dit is elementairder, rafeliger organischer. Ik vind dat de muziek ook iets lieflijks heeft, het wat kille robot en computergeweld laat nog even op zich wachten. Het is toch wel een buitenbeentje in het hele Kraftwerk oeuvre.