Steve Reich, Kronos Quartet & Pat Metheny - Different Trains / Electric Counterpoint (1989)

Ah Steve Reich, ik moet bekennen: Ik ken eigenlijk maar weinig werk van hem. Van al zijn composities is alleen zijn meest bejubelde ‘Music For 18 Musicans’ mij bekend. Gezien zijn voorliefde voor experimenteel/minimalisme is het wel een artiest die in mijn muzikale straatje zou moeten passen, dus de tip van Barney Rubble is een welkome uitnodiging om meer van Reich te ontdekken. Het album bestaat uit twee verschillende composities. De eerste compositie, Different Trains, wordt uitgevoerd door het Kronos Quartet, die ik al had leren kennen vanwege hun werk op de indrukwekkende soundtrack van Requiem For A Dream. Het tweede muziekstuk, Electric Counterpoint, is een uitvoering van gitarist Pat Metheny, die ik toevallig kan van zijn album From This Place uit 2019.

Ik zal er niet om heen draaien, ik ben behoorlijk onder de indruk van dit album. Different Trains is een uitdagend stuk vakmanschap, waarbij een strijkkwartet op een innovatieve wijze samengevoegd wordt met samples van treingeluiden en spraak-opnames uit interviews. Het muziekstuk is sterk verhalend, tijdens de verschillende passages wordt een parallel getrokken tussen de Amerikaanse treinen waar een jonge Steve Reich in rondreisde en de gruwelijke treinreizen richting de concentratie kampen in Europa. De gebruikte spraak-opnames zijn o.a. afkomstig van holocaust-survivors, wat het geheel nog indrukwekkender en (sur)realistischer maakt.

Ik luister mijn tips voor dit topic meestal gefaseerd. Mijn eerste luisterbeurt probeer ik zo blanco mogelijk in te gaan en vervolgens ga ik pas wat achtergrondinformatie op zoeken. Tijdens de eerste luisterbeurt waande ik mij direct op een treinreis en bemerkte ik een sterk verschil in ambiance tussen het meer vrijgevochten eerste stuk en het drukkende tweede deel. De emoties die Reich dus probeert op te roepen, kwamen bij mij al direct binnen. In mijn ogen is dit het bewijs van de kracht van dit stuk, hij weet de boodschap effectief te bezorgen.

Dacht ik al behoorlijk onder de indruk te zijn van de eerste compositie van Reich, blijkt er nog een wonderlijke staaltje muziek op mij te wachten. De repeterende (en daardoor hypnotiserende) high-pitched tonen van Electric Counterpoint doen me al een stuk meer denken aan 18 musicans, maar Pat Metheny levert hier ook nog eens subliem gitaarwerk af. Metheny neemt de ene na de andere gitaarmelodie op en laat deze over elkaar heen rollen tot een prachtig geheel.

Een strijkkwartet omgetoverd tot een voortdravende trein inclusief diens noodlottige passagiers en een Pat Metheny die opspeelt tegen eerder opgenomen gitaarstukken van hemzelf. Het contrast is misschien groot, maar beide stukken zijn o zo geslaagd. Ik was onder de indruk tijdens mijn eerste luisterbeurt en de waardering is alleen maar gegroeid. Soms weet muziek je gewoon bij je lurven te grijpen en dat krijgt dit album voor elkaar