Rakim - The Archive: Live, Lost & Found (2008)

“Real hiphop is dying out” zegt Rakim aan het begin van The Archive: Lost, Live & Found. Het blijft altijd opmerkelijk, artiesten die zeggen dat ‘echte’ hiphop niet meer wordt gemaakt, terwijl ze het tegelijkertijd natuurlijk zelf wel maken. Maar als iemand zoiets mag, is het Rakim. Hij heeft zijn strepen lang en breed verdiend met diverse klassiekers, samen met producer Eric B., en ook zijn solocarrière eind jaren 90 verliep voorspoedig. De laatste jaren kwam de klad er echter een beetje in. Afgezegde live-shows, een mislukt avontuur bij Aftermath en onduidelijkheid rondom het nieuwe album, The Seventh Seal, riepen de vraag op of Rakim het nog wel in zich had. Daarom lijkt deze compilatie ook te zijn verschenen: geluidsopnames van optredens om zijn live-reputatie wat op te vijzelen en een paar nieuwe nummers om te laten zien dat Rakim het rappen nog niet verleerd is.

The Archive: Lost, Live & Found kent dus twee soorten tracks: live-uitvoeringen van oude klassiekers en voorheen onuitgebracht materiaal. De tweede groep is veruit in de minderheid, want enkel de eerste vier nummers zijn nieuw. Dat betekent dat de rest dus al bekend is, maar dat is geenszins een straf. Met een alleraardigst overzicht van Rakim’s discografie – alhoewel, waar is de supersingle When I Be On The Mic in hemelsnaam? – wordt nog maar weer eens duidelijk waarom men ondanks alle recente strubbelingen zo blijft uitkijken naar The Seventh Seal. Rakim is een van de meest vloeiende rappers aller tijden, die in de loop der jaren nauwelijks iets aan kwaliteit heeft moeten inleveren. Want ook op de onderling gelijkwaardige nieuwe nummers laat Rakim horen alle kunstjes van de hiphop nog steeds te beheersen. De producties zijn natuurlijk een stuk gelikter dan die op oude Rakim-platen, het geheel straalt daardoor iets minder energie uit, maar het blijft hoogstaand materiaal. Tekstueel helaas wel wat simpel; zo is de samenvatting die hij op It’s Nothing geeft van zijn tijd met Dr.Dre (“I guess it wasn’t meant to happen”) wel erg oppervlakkig. Dankzij zijn rapkwaliteiten kan dit hem gemakkelijk vergeven worden.

Zoals eerder gezegd laten de live-versies van nummers uit de oude doos zien waarom Rakim zo’n grote naam is in de rapwereld. Hierbij moet wel een kritische kanttekening worden geplaatst: ze voegen niets, maar dan ook helemaal niets toe aan de oorspronkelijke uitvoeringen. Het klinkt vaak min of meer als het origineel, maar dan iets minder strak ingerapt. Her en der is het zelfs beduidend minder, omdat dan de onplaatsbare achtergrondrapper het nodig acht wat mee te schreeuwen, of omdat de dj de muziek herhaaldelijk stopt opdat de toeschouwers de tekst kunnen invullen. Het probleem: dit publiek is amper hoorbaar. Deze minpuntjes komen het duidelijkst naar voren op Follow The Leader, een versie die de status van deze track onwaardig is.

Het blijft na The Archive: Lost, Live & Found eigenlijk nog steeds wachten op The Seventh Seal. Het nieuwe werk klinkt niet gek, maar heeft geen meerwaarde voor Rakims oeuvre. Het album lijkt meer te dienen als een soort teken van leven, terwijl het tegelijkertijd uitroept dat het echte leven nog komt. Het voelt alsof je een flinke portie hebt gegeten, maar alsnog helemaal niet gevuld bent. En pas als je dat door hebt, merk je hoeveel honger je eigenlijk had.