Todd Rundgren - Todd (1974)

You're so long ago and so far away, but my dream lives on forever ...

Ontregelend. Grensoverschrijdend. Provocatief. Diepgravend. Ontroerend. Expressief. Explosief.
Zomaar een paar kwalificaties die je best in één adem kunt noemen met dit dubbelalbum van Todd Rundgren.

Om dat provocatieve nog even beter te verklaren, kun je zeggen dat Rundgren hier bezig is de grenzen te ontdekken en overschrijden, van zichzelf als totaal-muzikant, maar niet minder van zijn luisteraars. Hoe ver kun je gaan? Een trip door het onbegrensde heelal van de verbeelding. Nou nou, dat klinkt wel erg hoogdravend. Je kunt ook zeggen dat Rundgren hier een pilletje teveel geslikt heeft en er een rommeltje van maakt. Pure vinylverspilling, zeggen sommigen. Misschien is dat ook wel een beetje zo. Maar dan blijft de artiest niet in zichzelf opgesloten, maar zoekt de communicatie. Hij geeft zichzelf bloot en wil wat bereiken; een emotie losmaken, een gevoel van liefde, iets wat er écht toe doet te midden van alle nep. Doorprikken, de lucht eruit.

Dat losmaken doet hij met een batterij space-geluiden uit de synthesizer, maar net zo goed met een gillende gitaar, zoals in The Spark of Life en het bizarre In and Out the Chakras We Go(formerly Shaft Goes to Outer Space) . Tussen deze nauwelijks te verdragen sonische ervaringen door zet hij de meest tedere en ontroerende songs neer. Ik denk aan A Dream Goes on Forever, het zwaarmoedige The Last Ride en het ouderwets rundgreniaanse (Carole King-achtige) Useless Begging.

Erg fraai zijn de instrumentale nummers, met de piano in de basis, zoals Drunken Blue Rooster of de razendsnelle gitaarsolo (?) in Sidewalk Cafe. 'Real Heavy' wordt het in Everybody's Going to Heaven / King Kong Reggae en natuurlijk Heavy Metal Kids . Maar bij alle gillende gitaren en hamerende drums klinkt daar doorheen de parodie, de tekstuele grap en de dubbele bodem komt in zicht. Rundgren kun je nooit vastpinnen op een genre. Is het rock, is het soul, is het operette? Hij speelt ermee, doet wat hij op dat moment nodig heeft om zijn verhaal te vertellen.

Is er dan een verhaal? Is er sprake van enig concept? Nee, dat is lastig te vinden. Het idee is Todd zelf. Een verslag van zijn ontwikkeling op dat moment. Met alle vraagtekens die je daar wel bij kunt zetten. Want het richtingloze is ontregelend en kan je soms flink irriteren. En wie is hij dan wel om zo in het middelpunt te moeten staan. Een eigenwijze kwast is hij toch. Gaat het dan allemaal nergens heen?

Toch kan Rundgren het niet laten ook op dit album een gedachte mee te geven. Een leermoment: Don't You Ever Learn ? En intens brult hij het uit in het, met 10.000 man live gezongen Sons of 1984 :
"Worlds of tomorrow
Life without sorrow
Take it because it's yours
Sons of 1984"

Een droom en een illusie. A Wizard, a True Star. Todd op z'n best.

Ik heb gisteren en vandaag de drie prachtalbums van Todd Rundgren uit de jaren '72-'74 achter elkaar beluisterd.

Die drie prachtalbums horen wat mij betreft bij elkaar, hoewel ze onderling toch flink verschillen. Ze laten een ontwikkeling zien van een artiest die (op de eerste van de drie) zijn talenten aan het ontdekken is, die op zijn tweede de algemeen geldende grenzen aan het overschrijden is om zo zijn eigen grenzen te ontdekken. En die op de laatste van die drie - deze Todd dus - zijn uiteindelijke vorm vindt.

Prachtalbum, waar allerlei uiterst verschillende muziekstijlen rustig naast elkaar kunnen bestaan en tóch een eenheid kunnen vormen. Wat een feest! Weet je wat? Ik ga deze morgen nog eens luisteren.