Uri Caine - Moloch: Book of Angels Vol. 6 (2006)

Mensen, je hebt ze in vele soorten en maten. Sommigen vieren hun erotische escapades bot op honden of paarden, anderen verminken zichzelf louter voor het plezier en nog anderen willen na het beleven van een ultiem kunstwerk niets dan eenzaamheid en een donkere kamer, om in een heftig snikken uit te barsten. Hoe moet de maatschappij reageren op deze categorie van klinisch depressieven en gestoorde jazz-liefhebbers – moeten zij in therapie? Of zal men ‘Moloch, Book of Angels’ veiligheidshalve uit de rekken nemen? Het had me in elk geval veel tranen bespaard – maar of ik daar echt bij gebaat was geweest...?

De artiest, moet die nog voorgesteld? Uri Caine is een muzikale duizendpoot die zijn voorliefde voor klassieke muziek niet onder stoelen of banken steekt. Zijn herwerkingen van Bach, Beethoven, Wagner, Mahler en Schumann zijn (niet onterecht) de hemel in geprezen, maar wat is het publiek toch klein voor deze humoristische transcripties. De man is dus genoodzaakt om tegelijk andere paden te bewandelen, paden waar men toch iets van munt uit kan slaan. Met Bedrock heeft hij een experimentele fusion-band op zijn conto, en enkele jaren terug speelde hij loepzuivere avant-garde met onze vaderlandse bigband ‘Flat Earth Society’. Maar daarmee hebt u nog niet alles gehoord: zijn Duitse label 'Winter & Winter' helpt musici met nieuwe ideeën aan de bak en brengt regelmatig interessante releases uit. Een held, een God, denkt u – ik stel u teleur: achter de mythe zit een schriel mensengedaante.

Heeft iemand met zoveel bezigheden wel nog tijd voor zichzelf, voor spiritualiteit, voor religie? Wat Uri Caine met John Zorn’s ‘Moloch – Book of Angels’ doet, bewijst van wel: in elk nummer weet hij een transcenderend gevoel te pompen, hij is als het ware een verlengstuk van de mens in contact met God. Verlangen, liefde, pijn, melancholie, om kort te gaan alles wat ons menselijk bestaan zo overdonderend “humaan” maakt, het zit er allemaal in. Uri Caine heeft het in wezen niet over Goden, maar over dat andere "transcenderende": onze eigen geest, onze existentie. De man vertelt heel lyrisch al wat op zijn eigen hart ligt in 19 briljante segmenten - een autobiografie van een genie, als u wilt. De herkenbaarheid is nijpend, maar evenzeer exalterend. Plots zijn alle mensen (van gelijk welke soort of maat) één. Met ‘Moloch, Book of Angels’ legt Uri Caine de vinger op “het universele”. Hulde.

Wie nu nog niet overtuigd is vraagt zich misschien af hoe het allemaal klinkt; en of het album in se wel onder “jazz” in de kast hoort, in plaats van naast de Gregoriaanse gezangen. Ik kan u, profetisch als ik ben met de eerste review bij dit album, een hart onder de riem steken: jazz is nooit ‘jazzyer’ geweest dan hier. Uri Caine laat ons sidderen, schudden en beven, ontpopt zich tot een virtuoos eerste klas, maar nergens verliest hij dat essentiële gevoel uit het oog dat jazz tot jazz maakt. Dit is groot.
Kom, laten wij aanbidden.