The Electric Light Orchestra - The Electric Light Orchestra (1971)

ELO is opgericht met het doel “To pick up where the Beatles left off…” De sound van de band moest enerzijds elektrisch (als in rockmuziek), anderzijds als licht klassiek (een klein orkest met enkele klassieke instrumenten) gaan klinken.

Jeff heeft zijn liefde voor de Beatles altijd in zijn eigen composities verwerkt, zoals op dit debuut al goed te horen is. Albumopener 10538 Overture, meteen de sterkste compositie, begint als Dear Prudence, de zware bas lijkt zo uit I Am The Walrus te komen, ach, daar hoeven we het eigenlijk niet meer over te hebben. Nellie Takes Her Bow begint als een pianoballad, maar ontpopt zich halverwege in een klassieke compositie met violen en slagwerk. Recent heeft Jeff met zijn soloalbum Long Wave een heel album geweid aan radiomuziek uit de jaren ‘50. Op het overtuigende Mr. Radio brengt Jeff ook hier al een ode aan zijn andere grote liefde en horen we voor het eerst de vervormde stem van Jeff, alsof die uit een oude jaren 50 radio komt. Dit effect zal nog vaak terugkeren op latere albums. Manhattan Rumble is een klassieke mars, waar ik niet zoveel mee kan. Queen of the Hours begint ook als een mars, maar ontpopt zich tot een zeer aardige ballad met een prominente rol voor de "fiddles".

Op dit album is naast Jeff nog een prominente rol weggelegd voor Roy Wood, Jeff’s collega uit The Move en medeoprichter van ELO. Hij is verantwoordelijk voor bijna de helft van de composities hier, die overduidelijk niet als ELO klinken. Look At Me Now, instrumental The Battle of Marston Moor, First Movement en Whisper in the Night zijn zo anders, daar waar de Lynne nummers al heel duidelijk de karakteristieke latere ELO sound laten horen. Look at me Now heeft inderdaad veel weg van Eleonor Rigby en vind ik nog wel okee, verder ben ik niet bijzonder gecharmeerd van de Wood bijdragen, laat ik ‘t daar maar op houden. Roy Wood zou vanwege interne strubbelingen na dit debuut ELO gelukkig alweer verlaten, waarna Jeff Lynne zich tot bandleider ontpopte en ons nog vele mooie ELO albums zou schenken.

Ik heb alle reguliere en 2 live albums van ELO. Ik ga ze allemaal weer eens herbeluisteren en bespreken, want ben er recent achter gekomen, dat mijn beoordelingen van de albums hier op MuMe niet allemaal meer kloppen. Daarnaast zou 1 van de ELO albums misschien wel in mijn Top 10 moeten staan, maar welk? Ik ga het in chronologische volgorde proberen uit te vinden de komende tijd.

No Answer had ik met 4* toch iets te rijkelijk beoordeeld, mede door de weinig geslaagde bijdragen van Wood ga ik terug naar 3*.

Dit is een merkwaardig album. Begonnen als experiment van de drie kernleden van The Move: Roy Wood, Jeff Lynne en Bev Bevan, ontstond dit eerste album van The Electric Light Orchestra. Duidelijk is dat de heren zich hier op klassiek terrein wagen, met cello, viool en pathetische teksten. Een verkleedpartijtje: op de hoes zien we de drie uitgedost in achttiende eeuwse kostuums met driekantige steek hoeden. Klaar voor het theater.

Gekweld klinkt het in een song als The Battle Of Marston Moor en de cello, meermalen overgedubd, heeft hier een dreigende toon. Het is als filmmuziek bij een historische veldslag. Lichamen worden aan stukken gereten, verwarring alom, zoals ook in Manhattan Rumble. Raadselachtig eindigt Queen Of The Hours met de regels:

Dawn is the death wish night has passed away, it left the sacred flower, opened up the grave and bowed its life unto the Queen of Hours.

Het is tekenend voor de hele sfeer op dit album: het fascinerende diep ronkende en krassende geluid van de cello, met de bezwerende zang van Wood roept geesten op en laat geluiden van eeuwen geleden herleven. Zoiets moet Roy Wood voor ogen gehad hebben. Maar het is allemaal fantasierijk kinderspel. Een uitstapje naar het spookhuis.

Muzikaal wordt het echter zeker interessant in de instrumental First Movement van Roy Wood, waarmee je zo je radioshow kunt beginnen. De songs 10538 Overture, met zang van Wood en Mr. Radio, met stem van Jeff, bewijzen het prille schrijverstalent van Lynne, al moet hij als zanger er nog wel wat inkomen. Roy Wood is hier ongetwijfeld de beste zanger en kan als creatieve gangmaker niet onderschat worden. Hij was het die speciaal voor dit album cello leerde spelen.

Het lijkt allemaal weinig op de latere vervolgalbums van ELO. Wood stapte na dit album uit de band, drummer Bevan bleef bij Lynne, met versterking van toetsenist Richard Tandy en bassist D'Albuguergue.
Op de vervolgalbums ELO II en On The Third Day is de experimentele klassieke cellostijl nog wel duidelijk herkenbaar, maar Lynne ontdoet zich langzamerhand van de violisten, gaat voor pop en groeit als componist, producer, multi-instrumentalist en zanger. Inmiddels ook duidelijk de leider van de band. Knieval voor de commercie? Ik val er niet hard over. Dit eerste album was een uniek moment in de tijd. Niet zó gedenkwaardig om bij te blijven stilstaan. Toch wel erg leuk.

Het album verscheen alleen op het EMI Harvest label en is, voor zover ik weet, niet meer nieuw verkrijgbaar. Op de CD (2003) staat nog een stukje video, een promotiefilmpje voor 10538 Overture.

Electric Light Orchestra is zo'n typische band die ik qua hits ken van de radio of cheapass verzamelcd's die ik vroeger met mijn geringe zakgeld kocht, maar waarvan ik nog nooit een compleet album had gehoord. In vergelijking met een hit als Mr. Blue Sky valt het nu dan ook vooral op hoe zwaar de band eigenlijk op de maag kan liggen. Dat is uiteindelijk een goed iets, want wat de band hier presteert valt niet te vergelijken met andere bands uit het progressieve/symfo-genre. De Beatles-invloeden zijn duidelijk, maar de songs zijn door de strijkers zoveel meer dan simpele kopieën. En verrek, die strijkers zijn intrigerend. Nu ik Alan Parsons Project net achter de rug heb, waar orkestraties ook een grote rol speelden, valt het hier pas echt op hoe sterk de cello's een leidende rol in de composities hebben. Het geeft de songs (hoor Look At Me Now vooral) een heel eigenzinnige sound, alsof Beethoven rockmuziek schrijft.

Catchy is het echter nog lang niet en dat zorgt ervoor dat het album niet makkelijk in te komen is. Het kostte me ook een flink aantal luisterbeurten om de plaat te bevatten, maar dan valt het moois toch ook goed op. Bij vlagen is het geheel zelfs vrij naargeestig in de teksten, wat een mooie tegenhanger is bij de soms zwierige composities. Manhatten Rumble (49th St. Massacre) deed me ook horen dat Virgin Steele dus buiten Alan Parsons Project ook van ELO invloeden heeft overgenomen, aangezien dit stuk zo op een van de House Of Atreus-albums had kunnen staan.

Bij vlagen nog een beetje brak qua zang en het mag nog iets gestroomlijnder, maar het valt al meteen op dat ELO een eigenzinnige band is die moeilijk te vergelijken is met een andere act uit het symfo/prog-genre. Dit belooft wat!

Een marathon waar ik stiekem wel blij mee ben. Toen ik een jaar of vijftien geleden vinyl begon te kopen, behoorde ELO tot een van mijn eerste aanschaffen. Ik kocht toen vooral platen vanwege de naam en artwork en ook van ELO had ik in mijn hoofd dat het een goede band moest zijn. Ik kocht de Time lp, maar heb daar eigenlijk nooit veel aandacht aan geschonken.

Er zal heus wel werk zijn van deze band dat ik ken, al kan ik zo niets opnoemen. 10538 Overture kende ik in elk geval wel. Dit album valt wel echt binnen mijn smaak. Electric Light Orchestra is gelukkig ook niet de zoveelste progband van rond 1970. De toevoeging van zware snareninstrumenten werkt heel erg goed. Het maakt de muziek spannend. Je zou het een mix van rock en klassiek kunnen noemen, maar het geheel doet me ook wel denken aan de scores van de spectaculaire films uit die tijd. De sound is wel vrij rommelig, maar dat doet hier geen afbreuk aan het luisterplezier. Er zijn twee zangers die elkaar mooi afwisselen. De invloeden van The Beatles waren me vrij snel duidelijk. Ik lees hierboven dat ik zeker niet de enige ben die dat hoort. Het is geen makkelijk album, maar wat ELO hier doet, is wel origineel en uitdagend. Ik mag dat wel.

Heerlijk, bizar, vreemd, sterk, raar, niet te geloven, hoe hebben zit dit kunnen doen en nog een paar diverse woorden die bij mij opkomen als ik aan dit album denk. Eigenlijk een bizarre, soms hilarisch, doch ook een krachtige mix aan nummers.

10538 Overture, ik denk dat het mijn favoriete ELO nummer allertijden is. Simpelweg door de gitaarrif, de kracht van het nummer en de rauwe cello- en vioolgeluiden, die in de tweede helft van het nummers sterk tegen elkaar opboksen. Voor mij een beetje magisch. Mooi dat Paul Weller in de jaren negentig de gitaarloop heeft gebruikt voor twee van zijn sterke nummers (o.a. Changing Man). Nellie Takes her Bow: enerzijds bizar hoe ze hier klassiekachtige muziek met popmuziek hebben verweven. Plots komt er een militair drumritme opzetten en gaat er eigenlijk een opbouw naar een soort climax plaatsvinden. Een nummer waarvan ik me afvraag: hoe zou dit klinken met een vol orkest. Eigenlijk een nummer waar pop met klassiek voor een theaterpubliek is gemixt.

The Battle of Marston Moor (July 2nd 1644), de eerste keren dat ik dit nummer beluisterde wist ik niet wat me overkwam. Mijn gedachte was "hoe hebben ze in vredesnaam dit nummer op het album kunnen zetten. Vreselijk hoe die zware overdub van de cello's klinken." Echter, gaandeweg veranderde dat naar een hilarisch gevoel: dat ze dit vol trots hebben opgenomen en met de borts vooruit, rechtopstaand met trots presenteerden als "Luister nou eens naar wat wij hier gecompneerd hebben." Met een brede glimlach zit ik soms hoofdschuddend naar dit nummer te luisteren. Hoe is het toch mogelijk geweest.

De verandering naar 1st Movement is dan best radicaal. Ik vind het een sterk, mooi intstrumentaal nummer, met een hoofdrol voor de vlotte akkoestische gitaar van Wood. Mr. Radio is dan weer een mooi symfopoprocknummer, waarin Lynne een mooie ode schrijft aan het fenomeen radio.

Het debuut van ELO is een bijzondere een. Wie had dan kunnen bedenken dat uit dit album later vloeiende symforock zou volgen.

Toen ik dit album voor een schamele 1 euro op vinyl kan krijgen, geen moment getwijfeld. Hoes wat beschadigd, maar vinyl perfect.
ELO heb ik in de jaren 70 leren kennen als tiener en toendertijd de dubbelaar 'out of the blue' aangeschaft. Verder kende ik wel alle hits en heb later nog wel meer vinyl en cd's aangeschaft.Maar dit debuut bezat ik nog niet en ik ben bang dat ik dit eigenlijk wel het mooiste of in ieder geval het interessantste album vind van ELO. Ondanks de matige geluidskwaliteit en modderige productie.
Eerst de alternatieve titel 'no answer' dat voortkomt uit een compleet misverstand tussen twee landen (het album kreeg zijn naam omdat het Amerikaanse label "geen antwoord" gaf op de vraag over de albumtitel).
Op dit album zijn er nog twee hoofdspelers actief. Jeff Lynne, die later de man van ELO zal worden , kwam van 'Idle Race' en duidelijk geïnspireerd door de latere experimentele Beatles en Roy Wood. de man achter 'The Move'. een van de meest bizarre psychedelische bands eind jaren 60. Hij zorgt voor de wat harde sound binnen ELO met altijd een portie waanzin in zijn muziek. Ze hebben het verder eerlijk verdeeld Jeff Lynne heeft 5 nummers en Roy Wood 4 geschreven , maar qua arrangementen was Roy Wood duidelijk de man achter het album en Jeff Lynnes meer poppy nummers zijn rijkelijk doordrenkt met Roy Woods instrumentatie.
Juist de invloed van Roy Wood zorgt voor een redelijk afwijkend album binnen het ELO oeuvre.
De muziek op dit album is duidelijk prog met zijn zware klassieke instrumentatie à la Eleanor Rigby (luister maar eens naar Look At Me Now om een ​​idee te krijgen van de toonsoort van het album).

Een van de meest aantrekkelijke muzikale kenmerken van dit album zijn de renaissance-invloeden, net zoals Gryphon daar ook sterk door beïnvloed was. Luister maar eens naar Battle Of Marston Moor of hun verrassende hit 10538 Overture om een ​​idee te krijgen. Marston is een prachtig muziekstuk dat elke progrockliefhebber moet horen, terwijl First Movement doet denken aan Focus' Sylvia of House Of The King. Mr Radio is een typisch door de Beatles beïnvloed nummer van Jeff Lynne, maar dan met een veel progressievere twist. Manhattan Rumble begint als een sombere oorlogsmars en is wederom een ​​fantastisch instrumentaal nummer, terwijl Queen Of The Hours een ander hoogtepunt is, wederom met Roy Wood die de meeste instrumenten bespeelt (hij bespeelt bijna alle klassieke instrumenten, op een enkele hoorn en viool na).
Het album sluit af met een ingetogen compositie.

Voor mij een totale verrassing dit album. En dat is zeker positief bedoeld.
Vreemd genoeg zou Roy Wood, die zo hard en tegen alle verwachtingen in had gewerkt om deze groep op te richten, na dit debuutalbum de band verlaten om zijn eigen RW's Wizzard (een rockende renaissance-muziekgroep) op te richten. Jeff Lynne zou de band leiden en ELO zou een lange en gevarieerde carrière hebben met vele hoogtepunten, maar ook een aantal commerciële successen, die qua kwaliteit toch minder waren. Aan alle progliefhebbers die daardoor de groep wat hebben afgeschreven raad ik aan om dit album goed te beluisteren, want veel betere prog zul je niet snel tegen komen.