Ik zit nu in de trein en dat biedt uitstekend de gelegenheid om een recensie te schrijven. Buiten ligt sneeuw en ik ga naar Utrecht, maar dat doet er niet toe. Nu ik Black Sea heb opstaan kan ik beginnen met tikken.
Ik heb de vorige twee weken iedere dag op de website van Touch gekeken of er nog informatie te vinden was over dit nieuwe album van Fennesz, ook dat is misschien niet zo boeiend om te vertellen. Maar wat wel boeiend is, is dat iedereen weer hoge verwachtingen had van C. Fennesz, gezien Endless Summer en Venice hem toch wel als 'grandmaster' op de kaart hebben gezet. Hierin zijn Hotel Paral.lel en Plays voorgangers geweest van de Beach Boy manipulatie; het uit elkaar trekken en bewerken van vrolijke melodietjes en het toevoegen van witte ruis op granulair niveau. Met Venice waren de Beach Boys ook weer verdwenen en ging Fennesz verder met het zoeken naar een wat chiquere sound, dichter en minder krasserig dan zijn voorganger Endless Summer, misschien meer constant, een voortdurende 'flow' van dikke lagen ruis waaronder melodie natuurlijk wederom de grootste troef was.
Als Venice een kleur moet krijgen was dan is dat van azuur- tot inktblauw. Als Venice een setting moet krijgen dan is dat Venetië, met allerhande smalle waterwegen en kleurrijke bezienswaardigheden in de avondschemering. Wellicht lastig in te denken, maar ruimte voor thematiek was er zeker.
En dan nu Black Sea. Gaat dit album over de zwarte zee soms? Wanneer ik begin met titelnummer Black Sea denk ik direct van 'yes' , meeuwen vliegen voorbij maar worden snel overstemd door een bekend knetterend geluid. De eerste drones komen 'in beeld' en al snel heb ik het idee dat ik een een graafmachine zit die rechtstreeks het zwarte zand in boort, heel erg verbeeld dan. Op 2:20 zijn tik geluiden te horen en iets dat doet denken aan een weggefrommeld Venice gitaartje waarop snel een fris Endless Summer gitaartje volgt. Na 5 minuten kom je als het ware weer 'boven' en hoor je alleen nog maar golven, Black Sea is een geweldig openingsnummer! The Colour of Three is voor mij een veel abstracter nummer. Waar ik direct van kon genieten was natuurlijk het pulserende snaar geluid, maar ik vraag met af of dit op langere termijn nog gaat boeien. Op 1/3 van het nummer is percussie geluid te horen, en tegen het eind is dit het enige geluid dat over is gebleven. Rest mij de grote vraag; waar dient dit toe? Ik vind deze instrumenten 'naast' het nummer een beetje overbodig, maar 'in' het nummer een fijne toevoeging. Percussie is trouwens subjectief, want nergens staat dat Fennesz deze gebruikt, zijn website geeft slechts aan: "Christian Fennesz used acoustic and electric guitars, synths, electronics, lloopp and computers", het zal ook eens niet. Perfume for Winter begint een beetje ongemakkelijk maar slaat al snel over als een pulserende wals van multi-layered geluid. Een mooi voorbeeld dat Fennesz op meer dan 3 niveau's werkt. Na 3 minuten is er ruimte voor orgelspel, een stuk dat veel lijkt op de Amoroso split die hij samen heeft gedaan met Jeck/Matthews, het patroon herhaalt zich een keer, maar klinkt opeens veel lichter, meer doorzichtig als het ware. Een mooie toevoeging. Grey Scale's effect is haast auditief-bedrog, althans zo heb ik het ervaren. Toets of slag geluid, zo klinkt de intro maar is eigenlijk gewoon een gitaar effect. Betoverend tussenstukje, vredig gitaarspel, zo valt het te omschrijven, voor Fennesz geluid dat hij nog niet eerder heeft laten horen. En dan Glide, mijn favoriete nummer van Black Sea, gewoon Fennesz zoals je hem WIL kennen, echt hemels wanneer de 2e/3e melodie zo rond het midden er harmonisch inglijdt (woordgrap), prachtig! Het eind had misschien wat korter gemogen. Vacuum zou nog het beste op Venice passen, en is denk ik het meest melancholische nummer van de plaat, een mooie melodie met een goede bass. Af en toe hoor je Fennesz gitaarspel er een beetje bovenuit komen, maar hij beperkt zich vooral tot de lage tonen. Glass Ceiling heb ik echt het meeste moeite mee, de intro vind ik haast amateuristisch klinken, doelloos getokkel. Waarom toch? Jammer. Vanaf 2:00 wordt het stukken interessanter, het geluid alsof je in een onderaardse kristalgrot bent beland. Even wennen aan dit verzinsel. Hoog geklink en een hol, slurpend geluid, dat is het. Ik vind het net een toontje te hoog soms. Saffron Revolution was al eerder uitgebracht, maar is daarom niet minder mooi. Het eerste geluid dat te horen valt is ook wel eens in bad te horen. Het daarop volgende -bewerkte- gitaargeluid heeft wel wat weg van patio-bellen, van die dingen die geluid maken als de wind er door heen waait. Het nummer ontaard in een draaikolk en weg ben je. Alsof je ineens weg wordt gezogen in water en er vanaf de bodem lucht omhoog gaat, dat prachtig langs je oren suist. Heerlijk eind!
Ik ben dik tevreden met de nieuwe plaat van Fennesz. Black Sea is een waardige opvolger van Venice, maar heeft tijd nodig om in te werken. Thematisch is het misschien niet zo sterk als z'n voorgangers, samenhang is wellicht moeilijker te vinden, maar het is in ieder geval zeker dat zijn muziek weer van uitzonderlijk goede kwaliteit is, op een paar kleine puntjes na.
4,0* maar leunt sterk op de 4,5*
Ik denk dat het een kwestie van tijd is...