Billy Strayhorn - The Peaceful Side (1962)

Een tijdje geleden stootte ik op de Wiki-pagina van deze "rechterhand van Duke Ellington" waarbij zijn interessante levensverhaal een bijzondere indruk op me achterliet. Dit album werd opgenomen tijdens een verblijf in Parijs en is het eerste en enige soloproject, op basis van eigen composities. Al was het om een onbekende reden niet meteen mijn prioriteit om dit te luisteren kon ik de verleiding niet weerstaan toen de lijst met Spotify-aanraders me aan het bestaan hiervan herinnerde

Centraal staat het intieme, warme, melodische, haast poëtische pianospel waar hier en daar wat eenvoudige elementen zijn toegevoegd: zo speelt Michel Goudret op zo'n vijf nummers begeleidend contrabas, de Paris Blue Notes leveren hier en daar een gospelachtige vocaal, en horen we op Take the "A"Train en A Flower Is a Lovesome Thing een subtiel toegevoegd strijkkwartet aan het werk. Subtiliteit is het sleutelwoord bij deze licht alternatieve aanpak, dat veel meer is dan louter wat simpele piano-vertolkingen, waardoor dit zich in enige mate onderscheid van andere gelijkaardige werken - al werden er rond deze tijd natuurlijk wel meer artiesten "with strings", etc. opgenomen. Door deze kleine toevoegingen heeft dit eerder iets weg van een erg sfeervolle film-score waarbij de stukken erg tot de verbeelding spreken, er lijkt zich haast een verhaallijn doorheen de opvolging van de nummers te verschuilen.

Lush Life - Zal de meesten misschien nog het bekendst in de oren klinken door de uitvoering van John Coltrane en Johnny Hartman. "So I'll live a lush life in some small dive, and there I'll be, while I rot with the rest, whose lives are lonely too" meen je ergens doorheen die fijne pianotikjes op te kunnen vangen...

Het is altijd fijn wanneer je een uniek werk tegenkomt en gelukkig zit de Jazzwereld er vol van.

Dardan was zo vriendelijk me te attenderen op deze - van een muzikant die ik één van de meest fascinerende figuren vind uit de 'klassiek' jazztijd, maar van wie bij mij niet echt soloalbums bekend waren. Het zijn er kennelijk ook niet veel, dit is zelfs het enige 'reguliere' album dat op Musicmeter is toegevoegd.

Strayhorn, die het album opnam in Parijs, speelt bijna alsof hij toevallig 's avonds, alleen en in het donker, nog wat achter een piano is blijven hangen. Hij klinkt eenzaam, smachtend, en vooral: dromerig. Strayhorn bleef, heb ik de indruk, altijd het jongetje dat op zijn buik naar het gras lag te kijken terwijl de andere jongens ravotten ('A Flower is a Lovesome Thing'), en waar de band van Ellington zijn ideeënwereld een weelderige omlijsting gaf, is hij hier teruggebracht tot zijn meest naakte, kwetsbare zelf. De weinige tierlantijntjes die zijn pianospel op deze plaat aanvullen (zwoele strijkers, een staande bas, een koortje dat 'oehoehoe' doet) voelen bijna aan als schimmen die verschijnen en weer verdwijnen aan de rand van zijn droomwereld.

Hoewel de plaat niet lang duurt, vraagt al deze subtiele gevoeligheid wel wat aandacht van de luisteraar, vooral omdat Strayhorn geen pianist is die briljant spanning opbouwt als McCoy Tyner of die betovert met het ene technische hoogstandje na de ander, zoals Art Tatum. De rechterhand van Ellington verkent traag tien van zijn meest geliefde stukken, sabbelend op elk stukje melodie, zwelgend in elke melancholieke zucht.

In de alledaagse ruis wordt zo'n plaat al snel overschreeuwd. Deze muziek heeft een late avond nodig, een koptelefoon, een flinke scheut nostalgie, en misschien een goed glas wijn. Als ik op dat soort avonden nog vaker dit album draai, groeit mijn waardering uiteindelijk wellicht zelfs boven de vier sterren. Voor nu heb ik alvast met veel plezier me een paar keer naast Strayhorn in het gras gevleid. Waarvoor dank aan Dardan.