Styx - Edge of the Century (1990)

Na een lange tijd van stilte, bracht Styx dit teleurstellende album uit. Zonder de input van Tommy Shaw hebben de meeste nummers een wat middelmatig niveau en zelfs de zogenaamde rocknummers rocken niet echt.

Echt een overduidelijke Hugh Syme hoes (Rush, Magnum, Megadeth, en vele anderen)

Een album dat lekker weg luistert, zonder ergens groots te worden. "Back to Chicago" is een swingend nummer (on-Styx) en "Homewrecker" is een typische JY song. De Dennis DeYoung nummers maken dat het een commercieel album is geworden met "Show me the way" als grote Amerikaanse hit de bekendste (??).

Wat mij betreft 3 goede nummers op dit album, allen van de hand van Dennis DeYoung. Show Me the Way, Carrie Ann en Back to Chicago. Deze halen nog enigszins het niveau van hun topjaren.

Soms wat geforceerd, zeker wanneer er wat steviger gerockt wordt, maar de ballads zijn prima. Titelnummer en Glen Burtnik's Love is the ritual steken er bovenuit voor mij. Geen Tommy Shaw. In principe is Burtnik een interessante vervanger, al speelt hij hier maar een bijrol. Best een aardige AOR-plaat, vergelijkbaar met albums van Heart en Bad Company datzelfde jaar.

Mijn kennismaking met Styx vond eind jaren '70 plaats met wat ik slappe hitsingles vond. Reden om de groep links te laten liggen, totdat ik in 2017 single Radio Silence hoorde, getipt door magazine Classic Rock. Pas eind 2022 kocht ik het bijbehorende album The Mission. Dat kreeg zes (ja, 6) sterren van mij.
Van eind februari tot begin juli dit jaar ging ik hun discografie door, vanaf het debuut uit 1972 tot live-afscheidsalbum Caught in the Act uit 1984. Vanaf album nummer 5 Equinox kocht ik ze op vinyl. Steeds weer goede albums, zij het nooit het niveau van The Mission halend. Voor trouwe fans van Styx wellicht een rare constatering? Het zij zo. Deze week kreeg ik zin om het vervolg te horen, om te beginnen met hun comebackalbum Edge of the Century uit 1990.

Het waren de jaren van hairmetal en MTV was net als bij Styx' afzwaaien in '83/'83 heel invloedrijk. Hardrock/metal was heel populair geworden in de Verenigde Staten, zelfs mainstream op tv en radio, in 1989 goed voor 40% van de plaatverkopen in populaire muziek (zo leerde ik uit een biografie van Gary Moore door Harry Shapiro).
Op Wikipedia lees ik dat gitarist Glen Burtnik de vervanger van Tommy Shaw was. Dat suggereert dat de groep de draad oppikt waar ze was gebleven. Foute gedachtegang.
Bij opener Love is the Ritual lijkt het wel alsof ik Bon Jovi hoor. Had Jon Bongiovi een liedje voor Styx geschreven? Show Me the Way is een saaie ballade met in het intro keyboards, zoet als marsepein. Daarna weer een rockertje: het titelnummer klinkt wederom als Bon Jovi en met Love at First Sight is daar alweer de tweede ballade. All in a Day's Work is akoestisch met toetsen en de typische Styxkoortjes, het derde nummer in pop-/balladestijl. Iemand die een jaar later To Be with You van Mr. Big goed vond, kan dit vast waarderen. Ik verveel me echter.

De tweede helft. Not Dead Yet is pas het derde steviger nummer, niet eentje die me pakt. Akoestisch en toch stevig is World Tonite, maar het o-ho-ho-koortje in het refrein is plat en de mondharmonica kan de slappe compositie niet redden. Met Carrie Ann, de volgende meisjesnaam in het oeuvre van Styx, is daar ballade nummertje vier. Gaap.
Pas met het één na laatste nummer hoor ik iets waarin ik het niveau en de stijl van voorheen en nadien herken: Homewrecker is stevige adult oriented rock die verre van vernieuwend is, maar wel een dikke voldoende.
Slotnummer Back to Chicago bevat blazers, iets wat de band sinds Cornerstone (1979) ook een enkele maal deed. Op zich een aardig nummer met zijn stevige poprock en bovendien sterke zang, maar de klarinetsolo pakt me niet.

Ik bekijk de credits eens. Aha, alles wat ik niks vond is afkomstig van Burtnik! En Homewrecker, het enige nummer dat ik wel goed vond, is geschreven door oudgedienden Young en DeYoung.
Eerder vandaag noteerde ik twee sterren; ik haal er een halfje vanaf in de wetenschap dat het ergens weer goed zou komen met Styx. Benieuwd hoe het hen verging toen grunge een jaar later de complete hairmetal omver schopte, daarbij de betere hardrocknamen niet sparend.

@ RonaldjK: Luister eens naar: Crystal Ball, Equinox en the Grand Illusion. Stuk voor stuk toppers!!

Jazeker, gedaan, ze staan in mijn kast op vinyl! Maar als je een hele discografie doorwerkt kom je vanzelf de mindere exemplaren tegen.

Dat had hij al gedaan, zoals je gewoon hierboven had kunnen lezen.

Zeven jaar na Kilroy Was Here en vele geflopte soloplaten van Dennis DeYoung later moesten ze weer geld verdienen. Dat Tommy Shaw niet beschikbaar was mocht de rest niet afremmen in hun enthousiasme om toch weer onder de naam Styx te kunnen spelen. In plaats daarvan hebben ze een vervanger aangetrokken genaamd Glen Burtnik, en voor het gemak hebben ze hem ook maar het halve album laten schrijven. DeYoung had nog wat ballads over van zijn solo carriere, James Young had nog een rocker in de pijplijn, en dan nog een gekocht nummer erbij en we kunnen weer op tour. Edge of the Century klinkt ergens alsof ze bewust moderner wilden klinken, en toch niet al te veel ideeen hadden om er echt een Styx-plaat van te maken.

Om de Styx-fans maar meteen te vervreemden mag nieuwkomer Burtnik de plaat openen met een nummer dat meer van Bon Jovi weg heeft dan van Styx en ook nul van de elementen die Styx zo geliefd maakten bevat. Gedurfd, dat wel. Ik weet niet of het heel aardig van ze is dat hij meteen als een gelijke mag meecomponeren en zingen of juist getuigd van weinig goede ideeen van DeYoung en Young zelf. Tommy Shaw wordt gemist. Ook bij het titelnummer en 'World Tonite' vraag je je af waarom dit Styx heet. Als DeYoung dan zelf mag zingen is dat veel te veel in het balladformat waar zijn soloalbums vol van staan; niet onaardig op zich, maar ook weinig spannend. Nog steeds lijkt hij op zoek naar de nieuwe 'Babe', en met 'Show Me the Way' heeft hij op zijn minst weer een flinke hit te pakken gehad. Burtnik bewijst zich nog het meest met 'All in a Day's Work', wat gewoon een mooi rustig nummer is, en de door Ralph Covert geschreven rock 'n roller 'Not Dead Yet' weet eigenlijk altijd wel een glimlach op mijn gelaat te zetten. DeYoung bewaart zijn sterkste nummer tot het eind, 'Back to Chicago', wat een mooi popnummer is. Young mag het beste nummer van de plaat leveren met het stevige 'Homewrecker', met afstand het nummer dat het meest doet denken aan de gloriedagen van de band.

Op zich is het een prima zit als je weet waar je aan begint, want de Burtnik-nummers luisteren best lekker weg als je gewoon een beetje (hard)rock uit 1990 wil horen, maar wie echt dit album koopt omdat de naam Styx op de voorkant staat krijgt hier toch een beetje een koude douche voorgeschoteld. Het is dan ook de eerste keer dat ik een lichte onvoldoende uitdeel aan een album van deze band. Jammer dat dit de laatste is geweest met John Panozzo op drums; hij overleed een paar jaar later.

1. The Grand Illusion
2. Pieces of Eight
3. Crystal Ball
4. Kilroy Was Here
5. Equinox
6. Cornerstone
7. Paradise Theatre
8. Man of Miracles
9. Styx II
10. The Serpent is Rising
11. Styx
12. Edge of the Century