Gustavo Santaolalla - 21 Grams (2004)

Het laatste nummer met het Kronos Quartet is echt prachtig. De gehele score is mooi maar dat nummer springt er toch uit. Ongelofelijk. Ik krijg er iedere keer kippenvel van.

Het enige kippenvel dat ik hiervan krijg is rillingen van de zwakheid van de score. Geen thema, zelfs geen melodie of ook maar enig aanknopingpunt. Allemaal los van elkaar staande tracks. Als het dat maar is denk je, zoiets komt wel vaker voor. Maar o nee. Verder is de muziek gewoon niet goed. Heel atmospherisch, perfect voor de film, maar op cd behoorlijk saai.

Ook die laatste track, met Kronos Quartet, is nogal saai hoor. Net of ze in slaap gevallen waren.

De componist won de World Soundtrack Award voor Discovery of the Year 2004. Ik was daar dus aanwezig en bijna hadden ze me moeten naar buiten brengen met draagberrie. Voor de zekerheid heb ik deze week de score nog eens herbeluisterd (de uitreiking was vorige week) en ik blijf erbij, 21 Grams is zoveel waard als het weegt.

De reden waarom zijn score ook zo non-harmonieus is komt doordat hij componeerde aan de hand van het script. Dat gebeurt zo vaak maar meer als een soort van prescoring, waarna het later geadapteerd wordt naar beter passende. Wellicht dat dat alsnog gebeurd is, of in ieder geval hier en daar de schaar erin is gezet. Je gaat mij namelijk niet vertellen dat het precies zo als met die opzet in de film terecht is gekomen. Experimenterende stijl, daar is ook niks mis mee. Dat pakt vaak prima uit, mijn voorkeur voor niet kloppende zaken kan heel sterk in mijn aanwezig zijn. Maar een accordeon, die niks maar dan ook niks van dien heeft met ook maar een ietsie pietsie iets van het verhaal, dan is er keine acceptation bij mij. Als een score al in een film storend is, dan vrees je het ergste voor als de cd opstaat. Laat deze Argetijn nou maar lekker weer dingen als Amores Perros of 11-09-01 schrijven, want dit is ''olalla slecht''.

Ok, wat leuk, iemand gaat akkoord!

Dankjewel

Hehe, toch leuk dat mensen zo kunnen verschillen. Ik ga helemaal niet akkoord

Helaas fleurt niet elke score je op als een ''bloompje''

Dat is zeker.

Wow, ik sluit mij aan bij Bloompje. Natuurlijk kun je discussieren in hoeverre je de muziek beoordeelt als losstaande muziek, of als begeleiding bij de film. Maar wat ik hier merk, met name bij Bregt, is dat dit meer als sfeer wordt gezien dan als muziek ("geen thema, geen melodie"). En daarvoor moet je kijken naar je definitie van muziek. Misschien dat je hier "buiten je doos" moet denken, en muziek aanzien als geluid dat iets met je doet, roert of wat dan ook en niet per se vergezeld hoeft te gaan met weelderige melodieen. Ok, deze score is vaak geen traditionele muziek, met zijn creaties van soundscapes en de minimalistische aanpak, maar toch is er wel degelijk consistentie in deze score.

Wie de film gezien heeft zal begrijpen dat melodieen afbreuk hadden gedaan aan de film, welke toch heel erg ingetogen is en met name rauwe emoties schetst. De muziek moet de kijker hier in een bepaalde emotionele "staat" helpen, en doet dit op een geweldige manier. De consistentie is er in de, Neo zei het al, vorm van een accordeon.



Ik neem aan dat je bedoelt dat een accordeon vooral een Franse, of in ieder geval Europese, indruk geeft die in dit Amerikaanse verhaal niet aansluit op de film? Toch grappig dat je vervolgens Hans Zimmers score voor Matchstick Men maar liefst 4.5 (!!) sterren geeft! Wow, en dat voor een score die volgens die stelling van jou ook "keine acceptation" behoort te ontvangen... Een score die immers op een leuke manier gebruik maakt van een accordeon in een voor de rest all-American film, zonder ook maar 1 aanwijzing in het verhaal dat de accordeon reachtvaardigd. Of 12 Monkeys: een score waar Paul Buckmaster hevig gebruik maakt van een accordeon, maar zie jij een link in het Amerikaanse / Britse verhaal? Toch gaf je die score 4 sterren!

Als je dan zo graag een reden wil hebben in het verhaal van 21 Grams voor het gebruik van dit instrument: Mary, vrouw van Paul (Sean Penn) is een Franseuze (of wordt iig door 1 gespeeld). Ver gezocht? Mag jij ver gaan zoeken in Matchstick Men en 12 Monkeys... Of om je favoriet erbij te halen: er is voor Navras geen enkele reden in het verhaal van Matrix Revolutions om Oosterse vocalen en Afrikaanse percussie erbij te halen.

Zo kan ik nog langer doorgaan over het briljante gebruik van vreemde muziekinstrumenten in films, maar het gaat mij om dit: er hoeft geen reden te zijn voor het gebruik van andere culturen of dingen die je toevallig met iets anders asocieert. Juist door het gebruik van aparte, merkwaardige dingen kun je iets meer diepte geven. De accordeon is in dit geval een instrument die, althans voor mij, op een juiste, passende manier emoties aangaf. Gelijk met het hijgerige bijna-huilen met de borstkassen op en neer bewegend, zo creert de accordeon soms ditzelfde effect, met de 'blaaskast' (noem je het zo?). Misschien vind je het niet mooi klinken, ok, maar het is naar mijn mening geen foute keuze, eerder bewonderenswaardig. Tevens is deze accordeon voor een groot deel bepalend voor de klank van 21 Grams: het dfinieert het geluid van de film, waardoor het niet zomaar bij elke film geplakt kan worden.

Overigens snap ik niet waarom je, Neo, het gebrek aan melodieen toewijst aan het scoren naar het script? Vele componisten, en dit is echt heel gebruikelijk, bedenken de hoofdthema's en bekendste melodieen ruim voordat ze ook maar iets van de film zelf hebben gezien (Signs main titles is bijvoorbeeld gescored voordat het filmen begonnen is, The Battle van Gladiator, en daarmee dus enkele thema's, zijn door Zimmer geschreven na enkel een setvisit). Het is dan ook dat de componist aan de hand van het project bewust heeft gekozen voor geen melodiegebruik.

Om terug te komen op de consistentie: op de emotionele, moeilijke momenten in de film keert deze accordeon terug om toch enigszins voor verlichting te zorgen. Dit is al consistentie, samen met dezelfde sfeer in soundscapes en aanpak over elke track (ook al gebeurt er in velen weinig). Je moet dan ook geduld hebben met de muziek; ga er rustig voor liggen, verwacht niets en denk niet na, maar laat de muziek over je heen komen. Misschien heb je de film nodig voor de emotionele verbintenis, maar idd, de score past perfect bij de film qua emoties. Misschien fungeert de score voor veel mensen dan ook vooral als souvenir van de film, maar dat is nog geen reden om de muziek af te doen als "slecht".

Ok, vaak gebeurt er qua melodieen en thema's niets (hoewel de accordeon wel degelijk een terugkerend thema aangeeft). Maar in het scheppen van een sfeer, emoties etc is de componist wel degelijk geslaagd. Een sfeer die ook te proeven is aan de hand van enkel de CD, je moet er alleen zorgvuldiger naar luisteren (probeer eens: in het donker, op bed, met je discman. Dit is serieus totaal anders dan bij licht, met je stereo aandachtig luisteren!). Op deze manier kun je het toch op zijn minst beschouwen als een "belevenis". Het heeft immers niet de bedoeling "ergens heen te gaan", maar slechts een gevoel, een emotie, aan te geven.

En ja Bloompje, het Kronos Quarter nummer is MOOI, huh?

Ik zie de accordeon niet perse als in instrument voor iets Frans getints. Al wordt die associatie vaak gezocht. Nu ik dus weet dat madame een franchaise is begrijp ik de keuze voor de accordeon beter. Maar als nog… De andere voorbeelden die je noemt verwijzen ook niet zo zeer naar iets Frans. Zo bij Matchstick Men in een palette uit swingende muziek bestaande, waarbij een accordeon prima erbij kan om geen heldere verwijzing ergens naar. Ook bij Twelve Monkeys draagt het bij aan enkele briljante stukken waaronder een meer hectische sfeer creëren. Bij 21 Grams werkte het niet naar mijn mening. Dus voor mij verschilt het per project en allerlei facetten of ik het vind passen.



Ik nodig je uit om dit bij de Revolutions pagina verder te bespreken



Je noemt allemaal prima voorbeelden, maar niet van scores die volledig vooraf gedaan waren, dat was wat Santaolalla deed. Prescoring noem ik geen verspilling, het is beter om het wel te doen dan niet te doen. Maar deze componist deed gelijk de hele handel, met later misschien wat aanpassingen. En zoals ik al eerder zei bepaalde uitleg van de componist zelf zou handig zijn, alhoewel ik het dan misschien nog steeds niet of wel beter zou kunnen waarderen. Maar zo werkte Herrmann nooit aan de hand van een script en al helemaal niet bij Hitchcock, om de reden dat de visuele stijl pas later te begrijpen zou zijn en die zo inventief kon zijn dat al het vantevoren geschreven werk ala minuut in de prullenbak kon verschijnen. En overigens is ook bij 21 Grams onbekend in hoeverre de componist mocht kiezen voor zijn voorgestelde stijl en in hoeverre de regisseur er mee in stemde. Deze heeft natuurlijk altijd het laatste woord, maar waarom die het allemaal goedkeurde?



Het probleem met het slecht vinden van een score heeft uiteraard twee kanten. Een score kan slecht werken in de film of slecht werken apart van de film of allebei. Als het allebei is zoals ik voel bij 21 Grams, tja dat komt het zowel op smaak neer als andere zaken. Als ik het slecht vind, dan mag dat. Ik heb de film gezien. Overigens is de score in de film wel storend, maar verpest de film niet. De beelden zijn daarvoor vaak redelijk sterk. Zo en zo kan een score een slechte film nooit redden, net als een slechte score een goede film er niet minder opmaakt. Dit in principe volgens een ongeschreven regel die goed hanteerbaar is. Zo kan ik bijvoorbeeld Thomas Newman’s prutswerk bij een paar scene uit In The Bedroom niet waarderen, maar voor de rest is zijn input prima ingepast en afzonderlijk goed luisterbaar. En overigens ben ik het ook met je eens, wat je ergens terug zei, dat de accordeon een enorme lading emotie kan bevatten. Zo kan ik Karandrou’s sterke accordeon vertegenwoording in haar score van Mia aioniotita kai mia mera goed waarderen.

Betreft het Franse: de andere voorbeelden heb ik juist genoemd omdat deze niet naar iets Frans verwezen maar, net als 21 Grams, gebruikt is omdat het klopte volgens het gevoel van de componist. Ok, als je bedoelde dat je gewoon zelf het gevoel wilde hebben dat de accordeon logisch gebruikt werd, werd dit niet duidelijk uit je "het heeft niets te maken met het verhaal" zin, want dan hoeft het voor jou dus ook niet beinvloed te worden door het verhaal en snap ik je "keine acceptation" opmerking niet



Dat was ook niet mijn intentie, het gaat erom dat bij die projecten de belangrijkste melodieen vooraf geschreven zijn. In je stukje liet je blijken dat het gebrek aan melodie te wijten was aan het schrijven van de score vooraf, terwijl een componist vaak juist de belangrijke thema's in dit voorproces ontwikkelt. John Williams bijvoorbeeld, die begint met de belangrijke melodieen en thema's en daarna pas de score voor de film schrijft. Ik wilde dus aangeven dat het gebrek aan melodie juist een bewuste intentie van de componist was, en niet aan de manier van schrijven te wijten is.

Verder ga je niet in op mijn tegenargument van het gebrek aan consistentie, ben je het op dat vlak met mij eens? Uiteindelijk vind je de score dus gewoon niet lekker klinken, en vind je zelf de accordeon niet logisch voor je eigen gevoel. Ok, dat kan, het blijft een kwestie van smaak natuurlijk, maar ik vond je argumentatie erg onlogisch

Wat overblijft is dus je smaak, en kun je niet zeggen dat de score slecht is.

Als mijn gevoel zegt dat het allemaal niet klopt, dan is er voor mij keine acceptation

Een bewuste keuze om het niet melodieus te laten klinken.. Tja heel leuk en aardig van meneer de componist, maar zie mijn eerste zin. Ik geloof sterk in het feit dat een hele score vantevoren doen neit werkt, waardoor die regel heir besvestigt zou moeten zijn Anyway zomaar wat opzetjes avntevoren zijn prima, zeker weten, maar ik ben zeer benieuwd wat er van geworden zou zijn als hij pas tijdens het inzien van scenes echt aan de slag zou gaan. Aangezien we dat nooit zullen weten, wie weet zou het grotendeels hetzelfde zijn gebleven.

Over die zucht van betekenis: Ook hier weer erg leuk gedaan geprobeerd op een symbolische en voor mijn gevoel goedkope manier.

En smaak, heerlijk smaak. Winegums, de smaak van een Palmpje, een lekker bakkie. Maar spruiten en yofresh sla dressing. Mijn smaak ligt niet in die twee laatst genoemde, en dan mag ik het slecht eten noemen. En tja het gaat om een eigen mening dus dan mag ik de score alles noemen wat ik wil

Zojuist de film gezien en ik en mijn medekijkers zouden zweren dat het laatste nummer door Jeff Buckley wordt gezongen. Ook het gitaarspel is typisch JB. Hij staat echter niet op de aftiteling vermeld en ook op het net zijn alleen bovengenoemde namen te vinden. En toch, we zouden zweren.... Kan iemand daar uitsluitsel over geven?!

Dat kan. In de aftiteling dus? Geen Buckley helaas en geen idee hoe jouw medekijkers daarbij kwamen. Het is Some Devil van Dave Matthews Band. Kreeg diezelfde vraag ook al van een bezoekster van de film toen ik dienst had een tijd terug. Zie ook het album: link

Merci neo. Kan ik rustig slapen zometeen. (Nog eens geluisterd en de verwarring met Buckley is Echt Heel Begrijpelijk hoor!). Dave Matthews heeft er iig. een nieuwe bewonderaar bij.

Shake Rattle And Roll...

Is toch geweldig dat de vocals op dat nummer van Benicio del Toro zijn?

In sommige films fluit hij zelfs, wat wil je nog meer

Als ik deze soundtrack in 2 woorden moet omschrijven, zou ik zeggen: wat jammer... Santaolalla's instrumentale tracks zijn echt wonderschoon, maar blijkbaar had hij niet genoeg inspiratie om een plaatje vol te krijgen, waardoor de soundtrack wordt aangevuld door een stel ongelooflijk misplaatste nummers van andere artiesten. Hierdoor wordt het hele sfeertje dat Santaolalla creëert om de zoveel nummers bruut verstoord door covers van Low rider, verbazingwekkend saaie monologen en wat dies meer zij.
Vooral de laatste 2 tracks zijn echt briljant trouwens... 2,5/5

Inderdaad jammer van de gastartiesten, hoewel ik Shake, Rattle and Roll van Benicio er wel goed in vind passen

Some Devil had wat mij betreft ook nog wel aan het eind gemogen, in plaats van de rotzooi tussendoor.

Rotzooi?

Score-freak zal wel net als ik iemand zijn die score enorm prefereert boven songs....

Opzich kan ik beiden vaak, op zijn geheel eigen manier, altijd wel waarderen, maar inderdaad ben ik er streng op tegen dit tussen elkaar te gooien... Zoals eerder al gezegd een echte mood-killer, en daardoor mijn (misschien harde) oordeel: rotzooi. Niet echt slecht though, alleen slecht geplaatst

Heb zelden een film ervaren waarbij de muziek zo goed past als deze muziek bij 21 Grams. Niks niet non-harmonieus. De accordeon is, net als de mondharmonica, voor mij een redelijk universeel instrument. Ik associeer het niet echt met één bepaald werelddeel. Heb me dan tijdens de film ook geen moment afgevraagd of het zou passen bij de film, het pastte gewoon. Gustavo's muziek is redelijk minimalistisch, maar vol vibratie en emotie. En zo is de film ook. De film en de muziek versterken elkaars sfeer, de bedoeling van een filmscore dacht ik zo.

Onbegrijpelijk dat Gustavo's tracks op dit album afgewisseld worden met werk van anderen. Ook duren de meeste tracks van Gustavo veel te kort. Bij het luisteren naar dit album keert bijna geen moment de intense sfeer van de film terug, jammer. Toch 2,5*

Mijn enige tip is om dan alle tracks van Santaolalla te rippen van de cd en deze achter elkaar te beluisteren. Zo zal je absoluut dat intense weer terug kunnen halen.

Ik doe niks anders met dit plaatje.

Ik kan niet ontkennen dat er wat knipwerk nodig is, want de nummers die niet van Santaolalla zijn brengen mij echt enorm uit m'n stemming, en verlagen dit album tot een middelmatigheid met enkele mooie momenten.

Maar als ik dat knipwerk eenmaal verricht heb wordt het echt een pareltje. De gehele melancholische sfeer van de film komt weer tot leven.

Toch maar die 3* dan, want het gaat natuurlijk om 't hele album.

Ik zit er eigenlijk nog steeds mee dat ik deze soundtrack 3* heb gegeven. - Want deze zou niet misstaan in een top 3 beste soundtracks ooit. Ik luister 'm ook veruit het meest van welke soundtrack dan ook. Het is zo'n korte maar intense ervaring en dat zonder beeld.

Ik ga toch maar voor de beoordeling van Santaolalla : 5*. Knip de rest weg.

Helaas kan ik dat niet zo gemakkelijk: de rest wegknippen. Daardoor is die rest veel te aanwezig en afleidend; verder zoals gezegd een mooie, intense score, maar die andere nummers zijn toch wel bijzonder irritant. Hou het op 3*.

Geef t een jaartje