Marc Almond - Orpheus in Exile (2009)

Zoals gezegd heeft Marc Almond al eerder een album gemaakt met nummers uit Rusland. Op dat album was de russische invloed sterk hoorbaar, maar tegelijkertijd was ook zijn eigen stempel zeer goed te horen.
Orpheus in Exile: the Songs of Vadim Kozin gaat misschien wel een stap verder. Allereerst doordat het hier gaat om het werk van slechts één artiest (Vadim Kozin) en omdat dit nog puurdere muziek uit Rusland is wat zeer duidelijk te horen valt aan de instrumentatie.
Vadim Kozin was een megaster in zijn tijd (jaren '20 en '30 vorige eeuw) die in de tweede wereldoorlog heeft opgetreden voor Roosevelt, Churchill en Stalin. Deze laatste was helemaal niet zo gecharmeerd van Kozin en wel vanwege het feit dat hij nogal open was over zijn homosexualiteit. Voor Stalin reden om ene Lavrentiy Beria er op af te sturen met de vraag waarom zijn nummers niet over Stalin gingen. Kozin was duidelijk niet op z'n hoede en grapte dat zijn nummers niet geschikt waren voor tenoren. Dit was dus ongehoorzaamheid en het leverde hem 5 jaar gevangenisstraf in de beruchte gevangenis Kolyma Gulag op vlakbij het plaatsje Magadan.
Kozin gaf de moed niet op en trad op voor personeel en medegevangenen. Zijn muziek moest hem er doorheen slaan. In 1950 werd hij vrijgelaten om snel daarna weer gearresteerd te worden en nu op grond van het feit dat hij homo was. Een paar jaar daarna werd hij weer vrijgelaten maar een rehabilitatie zat er niet in en Kozin bleef verbannen in Magadan tot aan zijn dood in 1994.

Marc Almond vond het nodig om de man een eerbetoon te geven door het maken van Oprheus in Exile waarop het werk van Vadim Kozin centraal staat. Hij doet dit samen met Alexei Fedorov en het Rossia Orchestra Ensemble, geleid door Anatole Soholev.
Dat Almond een band heeft met Rusland werd al duidelijk door zijn album Heart on Snow en zijn optredens daar.
Dit is ook verre van een gimmick daar Almond uiterst serieus omgaat met de erfenis van Kozin. Geen moderndoenerij, maar geheel tegen alle hedendaagse hipheid in komt hij met een cd die maar weinigen zal aanspreken vermoed ik zo.
Als Almond-liefhebber kon ik dit uiteraard niet voorbij laten gaan, zeker ook omdat Almond vaker 'torch-songs' op zijn repertoire heeft staan en nu zijn het dan songs met russische inslag. Ik ben het gewend kun je wel zeggen. Uiteraard zijn de nummers vertaald naar het engels en dat is voor het eerst dat dit gedaan is met Kozin-liedjes.
Almond staat bekend als een veelzijdig artiest: van electro-dance naar franse chansons, van top 40 pop naar russische folk; het kan allemaal en het vergt soms veel van zijn aanhangers die overigens bekend staan als uiterst loyaal.
Zelf moest ik toch even wennen aan Oprheus in Exile in tegenstelling tot Heart on Snow dat ik op de een of andere manier iets minder karakteristiek cultureel gebonden vond. Een leuk project dat het wachten op zijn nieuwe cd die in 2010 moet uitkomen een stuk aangenamer maakt.
Ik merk dat ik het daarmee toch te kort zou doen en mijn waardering begint meer te groeien. Hier hebben we toch wel degelijk te maken met een zeer bijzonder album en het valt te prijzen dat Almond zich geen bal aantrekt van heersende trends en compleet zijn eigen gang gaat en daarmee de schijnwerpers weet te richten op een stukje muziekgeschiedenis dat voor ons westerlingen nog uiterst onbekend is.
En die titel? Helpt het als ik zeg dat Kozin bekend stond als de russische Orpheus?!
Een uitgebreider verhaal over misschien wel Ruslands eerste gay-icoon is te lezen in het boekje behorend bij deze cd.