Cocteau Twins - Four-Calendar Café (1993)

Ik heb me jarenlang verkeken op deze cd. De muziek van de Twins was natuurlijk al behoorlijk geëvolueerd door de jaren heen, van de inktzwarte post-punk van Garlands tot de opgewekte droompop van Heaven or Las Vegas, maar in eerste instantie vond ik ze hier een stap te ver in de verkeerde richting gegaan; Four-Calender Café leek wel een kerstcadeau van de Evangelische omroep. Een 3,5* scheen het hoogst haalbare. Ik zat er naast...

Je moet waarschijnlijk wel de juiste gemoedstoestand hebben, want FCC volgt haar eigen tempo en lijkt zich weinig van catchy hitsingles eisende platenbonzen aan te trekken; kalmerender dat dit kan muziek moeilijk worden. Alleen Summerhead, dat met een venijnige gitaar met de deur in huis valt, en in mindere mate Bluebeard en Squeeze-Wax, doorbreken de etherische sluimer. Geen enkel nummer slaat de plank mis, ook zeker niet de nummers die vooralsnog geen voorkeurstemmen hebben gekregen, zoals Evangeline en Oil of Angels.

Ondanks de koerswijziging zijn er toch bindingen met eerder werk waarneembaar; Essence had zo op Victorialand kunnen staan en het vrolijke, up-tempo Bluebeard op Heaven or Las Vegas. Pur is een afsluiter in de stijl van Ooze Out and Away Onehow van The Moon and the Melodies (of Donimo op Treasure); een langzame opbouw waarna op 2 minuut en 40 seconden een heerlijk uitwaaierende gitaar inbreekt. De Cocteau Twins verstonden sowieso de kunst om het einde van liedjes iets extra's mee te geven, hoor bijvoorbeeld ook de laatste minuut van My Truth.

Fijn dat ik dit album in de herkansing heb gegooid, ik krijg meteen zin om me de komende weken weer eens in het oeuvre van deze geweldige groep te gaan verdiepen.

FOUR-CALENDER CAFE 1993

Cocteau Twins light.

Ik heb er nooit zo aan kunnen wennen. Kwam het door de hormonen?
Want nadat Liz en Robin een kindje op de wereld hadden gezet, was het dit keer de beurt
aan Simon Raymonde om tussen de pampers, ratels en fop-speentjes te duiken.

Twins in speelgoedland. Een hoes spreekt soms boekdelen.
Jammer wordt het als de hoes fraaier oogt dan de songs op het bijhorende album.

Know Who You Are at Every Age glooit zichzelf haast onopgemerkt voorbij.
Geen sterke binnenkomer. Elisabeth lijkt een heliumkuur achter de rug te hebben.
Opvallend pluspunt is dat de drums niet meer krampachtig uit het doosje komen.

Op het transparante Evangeline (ik hoor er toch echt nergens een single in),
zweven de Twins zo dicht bij de zon dat ze hun vleugels dreigen te verbranden.

Evangeline flopte behoorlijk, maar fungeerde als blijde boodschapper van Snow,
een merkwaardige single met twee kerstcovers (Winter Wonderland en Frosty the Snowman).
Eerder had de groep op Sigh's Smell of Farewell al met de akkoorden van Silent Nigt geflirt.
Nog voor het publiek zich om deze zet kon verbazen, verdween de single plots uit roulatie.

Bluebeard verscheen een paar maanden later alsnog op single.
Een bijna gemiste kans, want het liedje knipoogt zo lief naar de radio.
Op Four-Calender Café kan je ook erg goed horen wat Fraser werkelijk zingt.

Are you the right man for me?

De relatie tussen Elisabeth en Robin zou dra op de klippen lopen.
De plaat twijfelt tussen het warme moederhart en de gebroken liefde.

Zo'n Cocteauiaanse titel als Theft, and Wandering Around Lost doet altijd even fronsen.
Het lied kenmerkt zich door een wat meer weemoedige insteek, waardoor het zweverige sfeertje
van de twee eerste nummers gelukkig een beetje gecounterd wordt. Al blijft het een lichtgewichtje.

Oil of Angels doet wat aan het werk op Blue Bell Knoll denken.
Vocaal een beetje avontuurlijker en met een paar voorzichtige gitaarstrepen.
Maar het is toch echt wel hard zoeken naar de song achter al die veelbelovende titels.

Squeeze Wax trekt de denkbeeldig tweede helft van de plaat op gang.
Met een iets donkerder kleurende bas en gitaren uit het Heaven or Las Vegas tijdperk.
Hoewel opnieuw verre van een sterke compositie, toch één van de betere songs.

Het meest interessante nummer is naar mijn aanvoelen het mooie Truth.
Met overtuiging en klasse treden tederheid en melancholie met elkaar in het huwelijk.
Op de één of andere manier een song die in de verte enkele echo's van Garlands oppikt.

Essence waaiert misschien iets te breed uit richting Victorialand.
Toch levert Fraser hier vocaal een intrigerende prestatie. Muzikaal vind ik een vergelijking
met de schetsmatige gitaarstukjes van bijvoorbeeld The Durutti Column niet ongepast.

De stevige basis van Summerhead werkt haast verademend.
Maar opnieuw borrelt er niet echt een klasse-compositie naar boven.
Daarvoor steunt de muziek te veel op impressies in plaats van melodieën.

Pur hoort het zoveelste magistrale slotakkoord te zijn waarmee Twins albums doorgaans eindigen.
Een mini-symfonie die zich in een paar bewegingen naar een crescendo finale weet op te werken.
Een goede samenvatting van het album dit keer: zeker mooi, maar ook eerlijk te licht bevonden.

De single Evangeline heeft trouwens wel fraaie b-kantjes.
Het op de klassieke CT-leest geschoeide Mud and Dark en het aardige Summer-Blink.
De Bluebeard bonustracks zijn het wat mindere Three-Swept en het Victorialand-achtige Ice-Pulse

Misschien schuilt de zwakte van het album wel in de eerste "plaatkant"
waarop voor mijn part enkel Bluebeard een blijvende indruk kon nalaten.
De laatste vijf songs hebben meer in hun mars en verdienen groeimarge.

Het zijn precies die nummers die me na deze her-beluistering mild stemmen.
Four-Calender Café is nog niet helemaal verloren. Het album krijgt weer kansen.
Voorlopig blijf ik even bij mijn eerste teleurstelling en de 3 sterren hangen.