Tigran - A Fable (2011)

De in 1987 in Armenië geboren Tigran Hamasyan scheen al jong een muzikaal 'wonderkind' te zijn.
Momenteel studeert hij in Los Angeles en is zijn nieuwe album A Fable zojuist verschenen.
Op dit album staan 13 dynamische solo-piano nummers. Met ruim 50 minuten nog best een zit voor mij, maar toch weet hij me al die tijd in z'n greep te houden, mede doordat hij zijn stem heel af en toe inzet als extra instrument (of hij fluit uiterst subtiel, wat wonderbaarlijk niet stoort).

Het album voelt soms 'klassiek' aan en dat zou wel eens voordeel nummer twee kunnen zijn die ervoor zorgt dat ik dit album goed weet te waarderen. Het is zwaarder dan Solo Piano van Gonzales, maar ergens heeft het ook eenzelfde soort uitstraling.

Kortom: na de heerlijke nieuwe cd van Avishai Cohen waar de nadruk op de bas ligt, nu een jazz album dat me goed bevalt met de nadruk op piano, beter: waar de piano de hoofdrol krijgt.

Zeer fijne ontdekking!

Je komt wat tegen in de hedendaagse muziekwereld. Dit keer weer een Armeen,Tigran Hamasyan. Al studeert hij momenteel wel in de VS, zoals aERo ons weet te vertellen in zijn schets van dit album. De man kan piano spelen, dat hoor je meteen. Het lastige is echter het componeren van sterke nummers. Ook op dat vlak laat Tigran zien dat hij een grote belofte is.

Een jazzsfeertje zit er zeker in, Tigran weet afwisselend een gehaast dan wel een melancholisch gevoel op te roepen. Toch liggen de wortels van ‘A Fable’ is de klassieke muziek. Bach werd al vernoemd, en daar kan ik het mee eens zijn. Opener ‘Rain Shadow’ duikt op, en zet de eerste donkere tonen in. Een prelude, laten we maar zeggen, voor een groots nummer. ‘What The Waves Brought’ blinkt uit, op alle vlakken. Virtuoos pianospel, vrank en vrij lijkt het wel. Het nummer heeft ook een spookachtige ondertoon, wat vooral door de klanken die Tigran zelf uitstoot veroorzaakt wordt; een trucje dat hij meermaals toepast op dit album.

De hele plaat geeft me een soort plezierig gevoel van onbehagen. Het klinkt misschien raar, maar dit plaatje laat me genieten van kwelling. Net alsof het een omgekeerde katharsis betreft; je wordt ondergedompeld in de duisternis, en houdt er een goed gevoel aan over. Toch blijft het haar op m’n armen overeind komen bij het beluisteren van een nummer als ‘Longing’. Vijf minuten pure schoonheid.

Zoals veel pianomuziek roept ook ‘A Fable’ een wat filmisch geluid op; het duurt niet lang of de beelden gaan zich ontspinnen in je hoofd, iets wat mij nogal veel overkomt (ik wijt dat dan aan een teveel aan fantasie, maar ik weet niet beter). Zo klinkt ‘The Spinners’ heerlijk barok, en is het niet moeilijk om je er een grote balzaal bij te verzinnen, waar staatshoofden elegant dansen met hun eega’s. ‘Samsara’ is een druk nummer, en brengt me naar de tijd van industrialisering in de VS, de uitvinding van de lopende band etc., met een greintje futurisme.

‘Longing’ moet wel één van de mooiste nummers zijn die ik dit jaar al heb gehoord. Een prachtige stukje muziek, met veel gevoel. Vooral als ie begint te zingen (op geheel eigen wijs), is dit erg bijzonder wat de Armeen teweegbrengt. ‘Carnaval’ is van een geheel ander kaliber. Het nummer heeft z’n titel niet gestolen, en is misschien wel het meest “losse” nummer op de plaat. Ritmisch gezang, mooi begeleid door springerig pianospel.

De tweede helft van de plaat is net wat minder, vind ik. Toch is ook hier nog een geweldig nummer te vinden, namelijk ‘Kakavik (The Little Partridge)’. De rest wil mijn aandacht minder vasthouden, al zijn nummer als ‘The Legend Of The Moon’ en het titelnummer toch zeker niet te versmaden. Maar ‘Kakavik (The Little Partridge)’ laat het best horen dat deze jongen barst van het talent. Erg vlug en fluks pianospel, dat ook nog eens een aardig gevoel oproept, een lieflijk gevoel zelfs. Speels ook. Spelplezier en bezieling, dat straalt deze song uit. En hij schreeuwt ook van de daken dat Tigran in de toekomst nog wel eens mooie dingen op de wereld zou kunnen loslaten. Ja, ik kan er wel van genieten, 50 minuutjes pianoplezier.

4 sterren

Een sterk klassieke inslag heeft het album inderdaad, en dat zal veel te maken hebben met de scholing van deze jongen, maar toch is het wel degelijk jazz: het gaat om geïmproviseerde stukken (geïnspireerd door populaire en folkloristische melodieën van de Kaukasus), die worden gekenmerkt door meestentijds syncopische ritmes. De ingrediënten lijken mij daar...
De uitvoering vind ik dan weer niet helemaal geweldig. Ik weet natuurlijk niet wat Tigran's inzet was, maar naar mijn smaak zouden de thema's zich meer in de jazz moeten integreren, in plaats van andersom, zoals op deze plaat vaak het geval is. Avishai Cohen die aERo al aanhaalde, doet dat bijvoorbeeld veelal wat beter. Dat zingen erbij hoeft voor mij ook niet, zeker niet als het dan ook nog de teksten van gedichten betreft. Met slechts één noemenswaardige uitzondering waar ik weet van heb (Valentin Silvestrov's Silent Songs, dan ook wel meteen een meesterwerk), werkt dat doorgaans gewoon echt niet. Poëzie heeft een eigen ritme, een eigen metrum. Dat moet je lezen, het liefst hardop; je moet er geen andere muziek van willen maken dan het in zichzelf al is.
Dat gezegd hebbende, ben ik toch ook overtuigd van het talent van deze jongen. Ik vind het ook zeker niet slecht allemaal. Met name in de snellere stukken hoor je de kwaliteit die hij in zich heeft; de precisie waarmee hij de piano beroert is fantastisch, terwijl het niet inboet aan het gevoel die hij in de stukken legt. Kakavik (The Little Partridge) is voor mij het hoogtepunt van het album. Het thema is gebaseerd op een Armeens melodie die blijft terugkeren, maar subtiel, mooi verwerkt. Dan de uitgebreide improvisatie die dit nummer is: gewoon geweldig. Een galavoorstelling van Tigran's technische beheersing, en van zijn potentieel.

Met een beetje goede wil krijgt het album toch nog 3,5 sterren van me, en hopelijk dat we in de toekomst nog heel wat moois van deze nog jonge gast tegemoet mogen zien! Tot die tijd pak ik dan toch nog even wat eerder Keith Jarrett, Art Tatum, Thelonious, etc. tevoorschijn wanneer ik piano jazz wil horen (Of George Colligan, die ik afgelopen week leerde kennen toen hij met de DeJohnette Group in het Bimhuis stond. Ik gooi 'm er ook maar even bij, want ik zie dat hij wél op MuMe staat, maar nog geen stemmen heeft, en ook hij verdient meer dan dat!)