Pearl Jam - Lost Dogs (2003)

Democratie is een van de grote plagen van de popmuziek.
Hoeveel uitstekende bands zijn wel niet kapotgemaakt door het veelkoppige monster van de democratie? De rest van de band wil ineens ook inspraak, en dat hun liedjes serieus worden genomen. Vervolgens krijgen de fans de ene wisselvalligheid na de andere te verwerken…

Pearl Jam is al vanaf het begin een democratische band, en heeft daar bij vlagen ook zeker onder geleden. Lost Dogs is dan ook een rarities-verzamelaar met een hoog democratisch gehalte.

Dat heeft voor- en nadelen. De beste ideeën worden soms bij het vuilnis gezet door die vervloekte banddemocratie de voorkeur geeft aan mindere ideeën voor albumtracks of zelfs singles. Andere keren krijgt een lid de rest soms zo ver om mee te werken aan ideeën die nooit waren uitgewerkt in een band waarin de bassist gewoon zijn plaats kent.

In het geval van Lost Dogs levert het op zijn minst boeiend luistermateriaal op, waarvan de kwaliteit over het algemeen goed is.
Laat me –als verklaard fan- niet overdrijven: het is niet bepaald Bootleg Series volumes 1-3. En niet alles is verassend: Wash en Dirty Frank staan al op alle versies van Ten die je de afgelopen vijftien jaar in Nederland kon kopen, en iedere beetje Pearl Jam-fan heeft Footsteps en Yellow Ledbetter al in huis.
(U Dwalenden die denken dat Pearl Jam alleen ten tijde van Ten een beetje interessant was, U hoeft slechts te weten dat Uw collectie fantastische muziek niet compleet is zonder Yellow Ledbetter, en u mag nu stoppen met lezen).

Soms zijn de tracks verbazingwekkend goed: twee outtakes van Binaural, Sad en Fatal, zijn stukken beter dan veel zwakke muk die de uiteindelijke plaat wel haalde. Twee B-kantjes van No Code zijn erg lekker (All Night en Black, Red, Yellow), en met Alone en Brother worden er ook echt een paar redelijk obscure juweeltjes uit de Ten-tijd beschikbaar gemaakt.

Daar staan dan wel weer wat minder momenten tegenover. Ergens gaat de band door een kortstondig surfgitaarmomentje dat helaas verplichte kost is in het oeuvre van iedere Amerikaanse band (Gremmie Out Of Control). Elders probeert Stone Gossard het vak van songwriter te leren met veel vallen en weinig opstaan (Don’t Gimme No Lip) en weer verderop neemt Jeff Ament wraak op een beroemdheid door een roddel op muziek te zetten (Sweet Lew). Daarvoor is volgens mij het hobbyproject uitgevonden, Jeff, dat ik gewoon met goed fatsoen kan negeren.

De meeste dingen zijn desondanks op zijn minst vrij goed. Bovendien worden de liedjes toegelicht in een leuk boekje, waaraan alle leden van Pearl Jam (behalve de huidige en ontplofte drummers) liner notes bijdragen.
Zelfs wat zwakkere bijdragen krijgen zo extra charme: Ed Vedder die het moment vereeuwigd dat Jack Irons vertelde dat het hart van een walvis zo groot is als een Volkswagenbusje (betreffende het rare en zwakke milieuliedje The Whale Song). De band was blijkbaar ‘in awe’ over dit weetje, aldus Vedder. Je ziet het al voor je: de muzikanten van Pearl Jam staan stil bij elkaar in hun repetitiehok, diep onder de indruk van de machtigheid van de natuur. Zulke mensen zijn het.
Je moet een beetje van ze houden, al is het stiekem.
Elders leren we dat het negeroog op de voorkant van de No Code-hoes behoort aan de beroemde en controversiële basketballer Dennis Rodman. Wist u dat? Nou, bij deze.

Al met al zullen de meeste mensen wel kunnen leven met het feit dat ze deze liedjes niet kennen. Maar ik voorspel dat er in de toekomst alleen maar meer mensen zullen bijkomen die Pearl Jam niet beoordelen op hun vroege succes of wat Kurt Cobain daarvan vond. Spittend door de discografie zullen die mensen ontdekken dat Pearl Jam een van de meest constant op hoog niveau staande bands van de laatste dertig jaar is. Als ze eenmaal fan of liefhebber zijn, zal ook een b-kantjesverzamelaar interessant zijn, en door Lost Dogs zullen ze niet worden teleurgesteld. Mensen die nu al Pearl Jam kunnen waarderen raad ik hierbij aan deze plaat blind in huis te halen.
Gek genoeg zijn er trouwens nog aardige b-kantjes van Pearl Jam die de plaat niet hebben gehaald, Leatherman komt als eerste in me op als voorbeeld. Het ontbreken van de twee Merkinball-tracks is zelfs onvergeeflijk te noemen.

Waarschijnlijk ligt dat aan zakelijke blabla, of anders aan die achterlijke democratie. Nou ja, laat ze maar, die jongens van Pearl Jam. Met Backspacer hebben ze onlangs laten zien dat ze over een mindere periode heen kunnen komen, en het zijn ook zulke aardige jongens. Ze maken zich echt druk om de oceaan, de politiek, en het wapenbezit in Amerika. Wist u dat? Nou, bij deze.

Lost Dogs is een waardige verzameling van liedjes die beperkt of nog niet eerder zijn uitgebracht. Het niveau van de muziek is erg hoog, zeker als je in aanmerking neemt dat deze liedjes nooit op een regulier studio-album zijn verschenen. Maar met juweeltjes als Alone, Whale song, Other side, Hold on, Dead man en Brother zou je een topalbum van jewelste kunnen samenstellen. Dit is verplichte kost voor een ieder die gitaarrock kan appreciëren, in het bijzonder natuurlijk mensen die Pearl Jam hoog hebben zitten.