Regina Spektor - Soviet Kitsch (2003)

Mijn negatieve punten hiervan moet ik echt allemaal terugnemen. Ik vind het nu het beste album van mevrouw Spektor en heeft nu de tweede plaats in mijn Top 10 bemachtigd.

Het album opent met een mooi pop-nummer Ode to Divorce. Zeer mooi plaatje, maar niet bepaald het hoogtepunt van Soviet Kitsch, dat zijn de volgende vier nummers allemaal wel.

Allereerst Poor Little Rich Boy. Hier druipt het speelplezier er vanaf, misschien wel omdat de stoel stiekem Regina Spektor's favoriete instrument is. Hiervan moet je eens een live-versie van opzoeken, schitterend om te zien hoe ze zingt, piano speelt én met een stok op een houten stoel slaat, allemaal tegelijkertijd. Toont ook weer haar talent. Maar haar grootste talent wordt duidelijk in het volgende nummer, Carbon Monoxide. Namelijk, haar talent om zeer originele, ongebruikelijke en pakkende teksten te schrijven die je diep raken. Hetzelfde geld voor The Flowers, dat behoort tot de beste nummers van Regina Spektor.

Us is het nummer waar het voor mij allemaal begon. Ik hoorde het bij een reclame (dacht van KPN) en het was liefde op het eerste gezicht. Ook hier weer voor de tekst. Sailor Song is weer een iets (nadruk op iets) minder nummer, maar ook hier kan je alleen maar vrolijk van worden.

* * * is best grappig, maar meer ook niet. Ik stoor me er in ieder geval niet aan. Daarna komt het nummer waar ik over heb gezegd dat dit het slechte nummer van Regina Spektor is, Your Honor. Dat moet ik terugnemen, want alhoewel het niet haar beste is, is het ook zeker niet haar slechtste.

Ghost of Corporate Future heeft een mooie opbouw. Het begint met een verhaaltje:

A man walks out of his apartment,
It is raining, he's got no umbrella
He starts running beneath the awnings,
Trying to save his suit,
Trying to save his suit.
Trying to dry, and to dry, and to dry but no good

When he gets to the crowded subway platform,
He takes off both of his shoes
He steps right into somebody's fat loogie
And everyone who sees him says, "Ew."
Everyone who sees him says, "Ew."

But he doesn't care,
'Cause last night he got a visit from the
Ghost of Corporate Future
The ghost said, "Take off both your shoes
Whatever chances you get
Especially when they're wet."

Daarna wordt het wat meer filosofisch. Schitterende de tekst, zeker de moeite waard om die er even bij te houden. Nou vooruit, hier dan nog maar een stukje:

"Well maybe you should just drink a lot less coffee,
And never ever watch the ten o'clock news,
Maybe you should kiss someone nice,
Or lick a rock,
Or both."

"Maybe you should cut your own hair
'Cause that can be so funny
It doesn't cost any money
And it always grows back
Hair grows even after you're dead"

"And people are just people,
They shouldn't make you nervous.
The world is everlasting,
It's coming and it's going.
If you don't toss your plastic,
The streets won't be so plastic.
And if you kiss somebody,
Then both of you'll get practice."



En dan zijn we nog niet eens bij het hoogtepunt beland, Chemo Limo . Woorden zouden dit nummer tekort doen, dus ik zou zeggen: Ga NU luisteren, neem de tekst erbij en huil. Huil, tot je tranen op zijn en verder. Tot slot nog zo'n hoogstandje qua songwriting, Somedays.

Nog een laatste advies: Luister alsjeblieft ook naar 11:11 en Songs. Beide zijn gelijkwaardig aan dit album. Oh ja, nog een advies: Ga niet naar interviews of optredens van Regina Spektor kijken, want dan wordt je verliefd (ik spreek uit ervaring).

Nadat ik eindelijk eens m’n eerste Regina Spektor heb gedraaid, blijkt het dus dat zo’n beetje iedereen al naar haar luisterde. Het onderstreept maar weer eens dat ik heel wat gemist heb, maar Soviet Kitsch mag regelmatig rondjes draaien in mijn cd-speler, want dat verdient Regina absoluut. Afijn, wat Regina verder doet, ik heb geen idee, maar ik zal proberen om uiteen te zetten waarom ik deze cd op zo’n frequente basis beluister en waarom dat misschien voor anderen ook wel een goed plan is.

Begeleid door piano en af en toe wat percussies of strijkers, is Soviet Kitsch vrij sober geïnstrumenteerd, maar dit legt veel meer de nadruk op Regina’s ontzettend mooie stem en de net zo mooie teksten. Wat het laatste betreft: ze is realistischer dan Leonard Cohen en Bob Dylan bij elkaar, maar ze kan tegelijkertijd soms zelfs nog net wat onverwachter en buitenissiger uit de hoek komen dan die twee. Roos Rebergen moet wel goed naar Regina Spektor geluisterd hebben, want hoe zij (vooral op haar debuut) onder de wolbolletjes semisurrealistische beelden ook vrij duidelijke verhalen te vertellen heeft, zoiets doet Regina ook, en op niveau.

Opener ‘Ode to Divorce’ begint bijvoorbeeld als een liedje over eenzaamheid, indachtig de titel vanwege een scheiding. Het refrein lijkt gewoon praktisch van aard: ‘I need your money, it'll help me/ I need your car’, maar wordt vervolgd met ‘and I need your love’, om daarna uit te komen bij de excentriek geformuleerde, maar passioneel gezongen vraag ‘So won't you help a brother out?’

‘Ghosts of Corporate Future’ is van deze opvallende werkwijze misschien wel het meest duidelijke voorbeeld. Het begin met het concrete, schijnbaar triviale beschrijven van hoe het buiten regent en een man zonder paraplu naar buiten loopt. Daarna komt tekst uit bij het pijnlijke spelletje stel je eens voor dat ‘When you come home, your children have grown/ and you never made your wife moan’. Het is overigens niet het enige dat uit de mond van de Dickensesque geest uit de titel komt. Hij lijkt soms zelfs wel het Cantervilles-spook met Oscar Wilde als souffleur.

Naast dit soort onverwachte opmerkingen valt er ook gewoon veel te lachen. ‘Poor Little Rich Boy’ schetst een amusant beeld van rijkeluiszoontjes die doen alsof ze aan de zelfkant leven en in het gedreven punknummer ‘Fight For Your Honor’ gaat haar vriendje vechten om haar eer te verdedigen. Ze zal na afloop wat ijs halen voor zijn hand, een koude steak, maar ‘But I'm a vegetarian so it's a frozen pizza pie’.

Ook komt Regina soms ronduit ontroerend uit de hoek: ‘Us’ is een klein liefdesliedje met wervelend pianospel en ‘Somedays’ is de verstilde albumafsluiter. Dit liedje neemt wat meer gas terug na tour de force ‘Chemo Limo’, maar laat het album zeker niet als een nachtkaars uitgaan.

‘Chemo Limo’ is namelijk echt buitenklasse, een nummer waar menig singer-songwriter jaloers op mag zijn. Het geeft me een soortgelijk gevoel als ‘Road to Nowhere’ van Talking Heads. In het laatstgenoemde nummer wordt de tocht richting de dood jubelend bezongen en al is de sfeer op ‘Chemo Limo’ wat minder euforisch, het heeft op eenzelfde manier iets geruststellends. Het verhaal begint met een prachtig surrealistische metafoor voor dollars, crispy Benjamin Franklin en is tegelijkertijd is het ook een felle aanklacht tegen het Amerikaanse zorgstelsel. Bovendien, zodra de limousine genoemd wordt, zie ik hem ook echt aan komen rijden. Deze afwisseling tussen echt grappige moment en echt ontroerende momenten maakt van Soviet Kitsch een rijk, boeiend album: geen kitsch, maar kunst.