Sólstafir - Svartir Sandar (2011)

Het onderbuikgevoel. Als je dat hebt weet je gewoon dat je naar een geweldig album aan het luisteren bent. Het is niet iets wat ik heel vaak heb maar 1 week geleden had ik het weer na een lange tijd. Het openingsnummer van Svartir Sandar stond op in huize Cappuccino.

Een band als Sigur Rós is niet ver weg bij dit nummer. Erg toevallig want deze mannen komen ook uit Ijsland. Ook de manier van het opbouwen van een nummer heeft veel overeenkomsten met deze band. En dan geeft de zanger toch de doorslag. Het is rauwer en puurder dan Sigur Rós, geen zweefmuziek.

Alle teksten zijn in het Ijslands, de moedertaal van de zanger. Het klinkt echt het beste in iemand zijn moedertaal, dat beweest Kvelertak vorig jaar ook al door al zijn teksten gewoon lekker in het Noors te brullen. Misschien is het daardoor minder internationaal maar het is toch een stuk mooier. De emotie druipt er van af.

En de muziek is van wereldklasse. Er wordt zo´n mooie sfeer gecreëerd. Dit laat het tweede nummer genaamd Fjara enorm goed horen. Prachtige gitaarlagen worden op een meesterlijke manier over elkaar gelegd en dan is een band als Pink Floyd toch helemaal niet ver weg. Door dit soort nummers heb je bijna al zin in de winter. Dit nummer opzetten en dan de gordijnen open doen en een prachtig sneeuwlandschap zien. Dat gaat zeker nog wel gebeuren.

Maar wat ik dan weer zo grappig vind is dat ik tijdens dit album aan twee compleet verschillende omgevingen denk. Aan de ene kant denk ik aan een grote woestijn ergens in Amerika en aan de andere kant een prachtig sneeuwlandschap in Ijsland. Het contrast kan bijna niet groter zijn.

Zo is de muziek ook. Sólstafir laat zich niet in een hokje duwen en denkt compleet buiten de metalpaden. Maar er komen ook geweldige gitaaruitbarstingen langs zoals bij de afsluiter Djákninn. Stoner Rock in Ijsland. Het is mogelijk dames en heren!

Svartir Sandar is echt een album waar je de eerste keer enorm aan moet wennen. Maar op een gegeven moment word je er echt ingezogen en boeit het de complete 80 minuten. En boeien is nog een understatement. Ga op avontuur met Sólstafir door de zwarte zanden. Je zult er geen spijt van hebben.

Wat een heerlijke sfeervolle plaat is dit. Van begin tot het einde met een kippenvel gevoel in mijn stoel gezeten met als muzikaal hoogtepunt het allerlaatste nummer. Perfecte opnames en gitaarpartijen sluiten goed op elkaar aan. Waarom dit niet in de top 250 staat is mij een raadsel, maar ik pleit er voor deze IJslandse mannen wat meer in de spotlights te laten komen.

3 jaar beluister ik dit album en nog blijf ik nieuwe elementen ontdekken in hun nummers. Dit wil iedereen toch wel?!

Een beter nummer dan 'Ljós í stormi' was er volgens mij niet om het album te starten. Met de rustige intro die langzaam opbouwt tot een eerste climax. Het leuke ritme, bijgestaan door de met emotie gevulde stem van de zanger geeft me onmiddellijk al het eerste kippevelmoment.
Dit nummer heeft dan ook alles: snelle drumlijnen, rustige momenten, ... Dit allemaal overgoten in met een onbeschrijflijke sfeer.

Wanneer ik 'Fjara' laat horen aan anderen is hun onmiddellijke reactie "zo saai, om van in slaap te vallen". Dan begint de discussie. Wat een heerlijk nummer is dit zeg. Zo veel emotie in 1 nummer. Het rustige tempo in combinatie met, terug, die zanger zijn stem én dan nog eens de vrouwenstemmen op het einde, gewoonweg geweldig.

Waar ik in de eerste 4 nummers eerder het gevoel had dat ik in een winterse sfeer ergens in de bergen van Ijsland rondwandelde, krijg ik in het nummer 'Æra' het tegenovergestelde. Hier krijg ik het gevoel dat ik ergens in een of andere warme uitgedroogde woestijn zit, zoals hierboven al gemeld werd. Met in dit nummer dan ook nog het piano-spel die er nog een andere sfeer bovenop brengt. Qua sfeer is dit nummer, misschien zelfs heel het album, onbeschrijflijk, mij lukt het alleszins niet.

Omdat ik niet over alle nummers mijn mening zal geven, spring ik onmiddellijk naar het laatste nummer, 'Djákninn'. Wat een goede afsluiter van het album. Dit nummer omschrijft zowat het album in een grote 10 minuten. Voor sommigen zijn lange nummers afknappers, vol herhaling en te langdradig, vaak heb ik ook dit gevoel. Maar bij dit nummer absoluut niet.
Als ik 1 tip mag geven, zoek dit nummer op op YouTube, daar staat het nummer met een kortfilm als video. De combinatie is geweldig.

Waarom ik hier dan geen 5* geef? Hierboven staat het al omschreven, waarom is dit album gesplitst over 2 cd's? Dit kon makkelijk op 1 plaatje gezet worden. Nu, dat is natuurlijk niet de voornaamste reden.
Bij het begin van het tweede deel is het soms moeilijk om mijn aandacht bij de muziek te houden. Niet dat de nummers niet goed zijn, maar ik heb hier eerder het gevoel dat er net ietsje te weinig variatie aanwezig is. Dit kan natuurlijk ook enkel aan mij liggen!

Kort samengevat is dit echt een aanrader voor mensen die iets vernieuwend zoeken. Een mengelmoes tussen post-rock, metal, hier en daar een stoner-riff, ... Onmogelijk om er 1 genre op te plakken.
Ik dacht, met dat ik het album vrij goed ken, dat het makkelijk ging zijn om een review te schrijven. Niet dus, het bleef me maar verrassen.
Deze mannen van Solstafir slagen er ook in om hun sfeer en emotie perfect over te brengen in hun liveshows. Voor mij mag deze band dan ook nog veel platen uitbrengen en veel touren in de Benelux!

Een apart kunstwerkje, dit Svartir Sandar, zoveel is me na een eerste luisterbeurt in ieder geval meer dan duidelijk. Dit album is allesbehalve in één muzika(a)l(e) stijl, genre, niche te vangen, en dat maakt ook dat het een ontzettend intrigrerende plaat is om naar te luisteren. Geen moment raak ik verveeld of verslapt mijn aandacht. De zevenenzeventig minuten vliegen voorbij voordat ik er erg in had.

In de muziek van Sólstafir worden fabelachtig mistroostige sfeerscheppingen die doen denken aan landgenoten Sigur Rós, compositionele technieken en bijbehorende tergende tension and release elementen vanuit de post-rock, swingende rock-and-roll motiefjes en grooves, Pink Floydiaanse meditatieve en hypnotiserende passages en wat hardere stoner-esque momenten geïncorporeerd en samengevoegd tot een smaakvol geheel. Namen als Pink Floyd, Sigur Rós, Kyuss, Queens of the Stone Age, Motorpsycho, en een enkele grunge-grootheid als Pearl Jam passeren aan de lopende band de revue bij het beluisteren van deze plaat. Dat alles wordt (kennelijk) in een conceptueel narratief gegoten dat door de zanger gepassioneerd en expressief voor wordt gedragen in zijn moedertaal, het immer mysterieuze en tot de verbeelding sprekende IJslands.

Wat mij betreft is het zinloos om nummers apart van elkaar te bespreken, wanneer op een plaat zoveel verschillende stijlelementen worden samengesmeed tot één geheel. Daar houd ik me dan ook verre van. Ik noteer hier slechts mijn bevindingen over wat ik in de muziek allemaal voorbij hoor komen aan referentiepunten. Svartir Sandar is een enorm intrigerende plaat die met name in de smaak zal vallen bij hen die het experiment niet schuwen en openstaan voor een verscheidenheid aan muzikale stijlen. Daarom denk ik ook dat binaire analogie van de snijdende Scandinavische poolkou enerzijds en de kurkdroge Amerikaanse Palm Desert-woestijn anderzijds volledig terecht is en de spijker op zijn kop slaat. Twee ogenschijnlijk onmogelijke werelden komen bij elkaar op dit album en wonder boven wonder werkt het ook nog.

Geïntrigeerd, aangenaam verrast en verwonderd, zo blijf ik achter na het beluisteren van Svartir Sandar. Deze plaat zal me nog lang bijblijven en gaat ongetwijfeld nog aan een fiks aantal luisterbeurten worden onderworpen.