Er wordt al tijden gespeculeerd over een vervolg op de undergroundklassieker Below the Heavens van Blu en Exile. Waar de kwaliteit van voornamelijk het solowerk van Blu leidt tot veel discussies, bestaan er over het niveau van het werk van Exile weinig twijfels. En terecht. De producer heeft in de loop der jaren een selecte, maar buitengewone discografie achter zijn naam staan. Below the Heavens en Boy Meets World (met Fashawn) worden gerekend tot de topalbums van de afgelopen jaren, en Exiles samenwerking met Aloe Blacc (onder de naam Emanon) is zeker de moeite waard. Ook met zijn solowerk bewijst Exile nog eens erg creatief te zijn. Zo bracht hij in 2009 Radio LINK uit, waarop hij muziek creëert door radiofragmenten met zijn MPC te samplen. Op 4TRK Mind ruilt hij zijn geliefde drumcomputer in voor een 4 Track Recorder, een vrij ouderwets opnameapparaat waarmee maximaal vier verschillende audiolagen kunnen worden opgenomen.
De wisseling van apparatuur is echter niet de grootste verandering. Exile, die normaal gesproken de plaats achter de knoppen inneemt, pakt nu zelf ook de microfoon op en laat horen dat hij aardig kan rappen. Sterker nog, Exile verrast met zijn vocale kwaliteiten. Hij is zich ervan bewust dat hij niet tot de beste MC’s behoort en daarom neemt hij het op het eerste gezicht allemaal ook niet te serieus. Zijn teksten bestaan voornamelijk uit borstklopperij en vulgaire teksten, zoals op het nummer Klepto: “I’m extra tough and plus I’m extra nuts//I got four balls, two dicks and three sluts//One for the cunt, one for the but, one to juggle three balls//The one that slept, you can suck!”
Hiermee laat de rapper zich van een andere kant zien dan zijn vaak warme producties doen vermoeden. Hoewel de teksten aan meligheid grenzen, neemt Exile het rappen zelf wel serieus. Hij blijkt het een en ander te hebben opgestoken van de grote namen die in zijn studio langskwamen. Raptechnisch is er namelijk weinig op hem aan te merken. Hij rapt grotendeels rustig op de maat, maar hij kan ook zonder moeite het tempo opschroeven. Zijn grootste kracht lijkt hij echter uit zijn ervaring als producer te hebben gehaald: intonatie. Exile weet met de toon van zijn raps de sfeer van de producties kracht bij te zetten.Younger Days, een verhaal over de relatie met zijn drugsverslaafde vader is daar een goed voorbeeld van. “I was acting like a bitch//All sarcastic to everything he said//Not knowing the next week, that he would be dead//I know we’d made music if he lived, but for some reason I think we just did//And that’s why I love him, more than before//Cause he installed the real in me what he lived for: the music”.
Natuurlijk speelt het feit dat hij over zijn eigen producties rapt ook mee in het laten slagen van 4TRK Mind. Exile blijft als vanouds doen waar hij goed in is: samplen. Afgekapte vocal- en jazzsamples, vrolijke pianodeuntjes en simpele, maar juist geplaatste drums zorgen voor een warme sfeer die soms Dilla-achtig aanvoelt. De luchtige stemming die hij met zijn raps neerzet behoudt hij door tussen de nummers door samples uit (teken)films te plaatsen als een soort skits. Net als bij Blu en Fashawn is het Exile gelukt om ook bij zichzelf de perfecte afstemming te vinden tussen de raps en de producties. Helaas gaat hij aan het eind in de fout. De plotselinge omslag naar een chaos van schelle, hypnotiserende geluiden maakt de laatste vier nummers te experimenteel ten opzichte van de rest, wat afbreuk doet aan het geheel.
Een jammerlijk minpunt aan een voor de rest sterk album. Met 4TRK Mind bevestigt Exile niet alleen zijn naam als producer, maar verrast hij ook nog eens door zeer verdienstelijk te rappen. Hiermee bewijst hij officieel een alleskunner te zijn en hij mag zich daardoor scharen tot één van de beste hiphopartiesten van de 21ste eeuw. Dit album is een reden om weer reikhalzend uit te kijken naar het tweede deel van Below the Heavens. En mocht Blu niet meer in staat zijn om zijn oude niveau te halen, is er altijd nog Exile die zijn microfoon kan overnemen.
Hiphopleeft