In Frankrijk wordt er midden in de nacht een tv-programma uitgezonden waarvan anderen me vaak niet geloven als ik erover vertel: Voyage au bout de la nuit, waarin je een paar uur lang knappe vrouwen een klassieker uit de wereldliteratuur ziet en hoort voorlezen. Toen ik afgelopen september in Lille was en 's nachts wakker schrok, keek ik er vaak even naar. In dezelfde stad zag ik in een ontzettend grote boekwinkel een enorme afdeling strips (BD., heet dat daar), en ook een kast met poëzie die iets groter was dan die in menig Nederlandse boekwinkel. Daar stonden hoofdzakelijk klassiekers, van onder meer van mijn persoonlijke favorieten Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire en Blaise Cendrars, soms in een soort onderwijseditie: gedichten en vragen daarover, om je op een overhoring voor te bereiden blijkbaar. Kostte allemaal maar een paar euro. Nou, probeer voor dat geld hier eens Nijhoff of Van Ostaijen te scoren.
Eigenlijk was ik er voor de hedendaagse poëzie, die kwantitatief en kwalitatief wat tegenviel (al ben ik met een heel sterke bundel van Ariane Dreyfus en een oerdegelijke van Miel Pagès naar huis gegaan). In dezelfde boekwinkel kocht ik L'Autre van Mylène Farmer, vanwege het nog altijd fantastische 'Désenchantée'. Dat heeft een opvallend Baudelaire-achtige tekst, maar ook op veel andere nummers flirt Farmer met de literatuur uit de negentiende eeuw. 'Je t'aime mélancolie' is waarschijnlijk het beste voorbeeld: een soort - absoluut heerlijke - gladde funkpop met een tekst die flirt met alle clichés over melancholische kunstenaars.
Tot dan toe had ik het idee dat Farmer een soort Franse evenknie was van Madonna. Op veel punten bleek Farmer toch echt wat eerder te zijn, zoals met die spraakmakende videoclips. Het is een gegeven waar ik de eerste luisterbeurten niet goed met mijn hoofd bij kon: dat een popster die stadions vult zulke melancholische dreampop maakt, met zo'n dot Baudelaire. Maar al snel kwam ik weer uit bij Voyage au bout de la nuit en die grote afdeling poëzie. Er zit blijkbaar een soort cultureel bewustzijn in de Fransen gesleten waardoor je in de etalage van een verder weinig interessante decoratieswinkel een prachtig vormgegeven versie ziet van Paul Éluards 'Liberté'; waardoor fotomodellen midden in de nacht boeken voorlezen op tv; waardoor Farmer L'Autre heeft kunnen maken en daar - terecht - zo ontzettend populair mee is geworden.