Procol Harum - Grand Hotel (1973)

Prachtig album van deze legendarische rockband. Mijn vader had hem niet voor niets decennia's lang in zijn platenkast. Nog geen halfjaar geleden nam hij helaas het besluit om al zijn LP's weg te doen, wat ik niet begrijpen kon.
Mijn jongere broer was echter niet geïnteresseerd in 'Ouwe meuk', maar mijn oudere broer en ik kenden bijna al de muziek die mijn vader op plaat had staan en namen het grootste deel van de LP's van hem over, zodat dat in ieder geval in onze familie blijven. Ik nam er zelf een stuk of 23 van mee, en een daarvan was deze.

Zoals ik al schreef, magnéfique album. Van het begin tot het einde. 'Grand hotel' was al als klassieker bekend bij mij (toen ik rond 1990 een verzamelaar van de band hoorde), en het klassiek middenstuk uit dat nummer met de viool, doet mij denken aan wat Muse 30 jaar na ca. 1973 is gaan doen op een aantal van hun nummers. Ook 'Toujours L'amour' en 'A Rum Tale' zijn goede nummers en 'TV Caesar' vind ik een van de beste nummers van dit album. Mooie solo's en sluit de A-kant geweldig af.

Dan volgt op de B-kant het wat rustigere 'A Souvenir in London', waarna alle remmen los in 'Bringing home the bacon'. Dit nummer had het ook goed zeker goed kunnen doen in de beginjaren '80. Daarna volgt het dramatische 'For Liquorice John', een prachtig nummer waar misschien de veel latere band Keane wel heel goed naar geluisterd heeft. En de sopraanzang van Christiane LeGrand (1930-2011) in '(Fires) Which burnt brightly' klinkt wonderbaarlijk. En ja, 'Roberts Box' is als laatste nummer ook het minst goede.

4,5*

Lastig om te bepalen of ik deze of Home beter vind. In eerst instantie gaf ik Home licht het voordeel van de twijfel omdat ik de afsluitende track Robert's Box toch beduidend minder goed vond dan de rest van het materiaal vond, maar bij herbeluisteren vraag ik me af waarom ik dit vond. Grand Hotel is sowieso duidelijk een van de beste albums die band heeft uitgebracht. Robin Trower wordt eigenlijk niet eens gemist, aangezien Mick Grabham een aantal prachtige solo's eruit gooit. Het album zelf is vooral groots en bombastisch en heeft een lekker consistente sound en volle productie. A Souvenir Of London mag in ieder geval al meteen de meest gewaagde tekst van Procol Harum tot nu toe zijn. Minder naargeestig dan zingen over dood en verdoemenis, maar zo'n speels deuntje onder een geslachtsziekte zetten is op zijn minst 'gewaagd' te noemen.

Bij vlagen ook weer lekker stevig. Vooral Toujours L'Amour en Bringing Home The Bacon hebben lekker volle gitaarpartijen. Helemaal de laatste track heeft een spectaculaire riff erin zitten. For Liquorice John en Fires (Which Burnt Brightly) zijn meer melodieuze en melancholische tracks. Ik lees hierboven iets over hoe een band als Keane best goed naar For Liquorice John geluisterd kan hebben. Ik ben het hier in principe mee eens, ware het niet dat deze band qua kwaliteit nooit in de buurt van deze track kan komen. Het met sopraanzang aangevulde Fires (Which Burnt Brightly) voelt frivool en kunstzinnig aan. Zeker ook een schot in de roos.

De keuze tussen een 4.5 en 5 sterren is lange tijd wikken en wegen geweest, maar als het aankomt op jaren '70 progrock merk ik toch dat ik hier stiekem net een klein beetje meer van geniet dan ik bijvoorbeeld deed van Genesis' Nursery Cryme omdat dit album als geheel net beter werkt (waar ik daar de hoogtepunten beter vind). Wegens het gebrek aan echt die ene ultieme keiharde kraker houd ik het hier dan toch op een 4.5, maar wel een van de meest stevige die ik tot nu toe heb uitgedeeld. Grand Hotel is in ieder geval een absoluut pareltje.

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel
2. Home
3. Shine On Brightly
4. Procol Harum
5. Broken Barricades
6. A Salty Dog

Ik ga proberen het kort te houden. Ik snap best waarom dit een van de populairste platen is van Procol Harum, maar mij pakt het niet echt. Het probleem zit 'm totaal niet in dat dit een van de meer stijlvaste albums van de band is. Ik denk dat dit meer een genre/smaakdingetje is. Grand Hotel voelt me te zweverig aan. Het sleept maar voort in een wat sombere stemming. Dit vind ik eigenlijk wel vergelijkbaar met de latere albums van Savatage. Het heeft wel wat symfonisch. Er wordt vooral op sfeer gemikt, maar op den duur wil ik gewoon goede stukken of nummers horen. De opener is ok en Bringing Home The Bacon is eigenlijk best goed. De zangeres op Fires is een leuke toevoeging, maar van de rest blijft niets hangen. Het interesseert me allemaal niet zo. Deze lp heb ik vaak zien liggen en ik ben nu eigenlijk ook wel blij dat ik nooit een exemplaar mee naar huis heb genomen.

Tussenstand:
1. Shine On Brightly
2. Procol Harum
3. Home
4. Grand Hotel
5. A Salty Dog
6. Broken Barricades

Grand Hotel, Procul Harums zesde album is volgend jaar al 50 jaar oud en dat hoor ik er niet aan af.
Het is in mijn oren een zeer grand piano gedreven album, waarop de band een prachtige staalkaart toont van zijn kunnen.

De titeltrack is een van de grote diamanten in de juwelenbox die Procol Harum in de loop der jaren heeft samengesteld. Het begint subtiel met Gary Brooker achter zijn vleugel, de band en koor vallen in en er ontstaat iets dat meer is als een popsong, mooie tempo wisselingen en een gedragen melodielijn maken dit tot een tijdloos nummer, je hoort drama, barok en zelfs een vleug Vaudeville, maar met een absolute hoofdrol voor de piano....

Toujours L' Amour, track 2 is een onvervalste zestiger jaren rocksong, de band speelt gejaagd en gedreven alsof ze iets op de hielen zit. ook hier koortjes achter de lead van Brooker, Mooie gitaarrits halverwege, waarna het gaspedaal weer wordt ingetrapt.

A Rum Tale begint kalm als een pianoballade, maar het orgel dient zich kalm aan, waarna de band snel volgt. Ook dit is -maar op een andere manier- een gedreven nummer, de muziek meandert zich fraai om de zanglijn, Brooker (Waar de stem van Peter Gabriel erg op lijkt, wat jammer dat er nooit een duet is gekomen tussen deze twee kometen) zingt geweldig als altijd.

T.V. Ceasar, ook een kalm begin, Brooker opent met piano tot de strijkers aanzwellen, ook dit is een rijk georkestreerd nummer met een fraaie staccato hoog-laag melodielijn, een prachtige rijk gevulde compositie. Het neigt af en toe naar een Werst End musical song en dat bedoel ik zeker niet negatief. Gitaren, Blazers allen zijn vertegenwoordigt in deze super song.

A Souvenir of London, akoestisch gitaar intro, grote tramslagen, alsof we een heel andere band horen, enkel de stem van Brooker klinkt bekend. Het is een beetje een pub song, klein beetje jongeling, met een zekere tegendraadsheid.

Bringing Home the Bacon, percussie gaat in debat met de piano aan het begin, een ritmische opening.
Waarna het orgel inzet. Dit is de band weer in een uptempo song, met een prachtige Procol Harum drive.
Heel knap hoe de verschillende instrumenten bijdragen aan de opbouw van deze zeer kan geconstrueerde song waarin ieder de ruimte krijgt om te soleren.

For Liquorice John, mooi melancholisch intro, zo'n typische Procol Harum start waar de band patent op heeft. Maar ook hier telt weer: het past allemaal naadloos in elkaar, niet alleen de elementen in dit nummer, maar de cohesie tussen de songs vind ik hier buitengewoon goed vorm gegeven.
Ook deze track is weer gelaagd en verdient meerdere luisterbeurten om zich volledig te laten beoordelen.
Fraai!

Fires (Which Burnt Brightly), Ook dit is weer zo sfeervol, een piano intro met een dames stem die erg doet denken aan Liesbeth List in de tijd van de Shaffy Cantate ( en dat zat in dezelfde periode) Ook hier is het tempo van de song heel bepalend, van langzaam naar versnelling en terug.... in de tweede helft komt de List/Shaffy sfeer weer om de hoek kijken., heel apart en ook heel treffend. Het bevalt mij zeer...:-)

Robert's Box, Heeft een volstrekt andere sfeer. Een bluesy, ritmische track. Koortjes in een aparte song, die gek genoeg toch ook weer naadloos aansluit bij de voorgaande nummers. Het onvervalste orgelgeluid laat zich ook weer horen.

Procol Harum heeft met dit album laten zien dat de groep weer gegroeid is, een album vol met buitengewoon knappe, niet eenvoudige songs, die daardoor een tijdloos karakter hebben en nu na 50 jaar nog net zo boeiend en energiek klinken als tijdens de release in 1973.

Wat heeft deze band een uniek en prachtig oeuvre gemaakt en wat is het naar mijn idee ondergewaardeerd gebleven! Waarschijnlijk omdat de band al smashing voor het voetlicht trad met het onvolprezen
A Whiter Shade of Pale, dan lijkt het alsof alles wat volgt het aflegt en dat is onterecht, deze band heeft zo veel tijdloze en bijzondere tracks gemaakt, daar kan menige band alleen maar van dromen....