X-Legged Sally - The Land of the Giant Dwarfs (1995)

.. een verfrissende keuze als Jazz-album van de week. Ik had hier nog nooit van gehoord en ben er ook onvoorbereid, maar wel in alle rust, ongestoord, aan begonnen.

Voor mij is het niet meeslepend genoeg voor een euforische beoordeling, maar dit is zeker het beluisteren waard voor eigenlijk alle muziekliefhebbers lijkt me. Virtuoos, hier en daar verrassend qua instrumentarium en - het is al gezegd - hilarisch, soms op het melige af. De associatie met Zappa had ik ook al gemaakt vóór het lezen van de commentaren hier en ligt ook wel zeer voor de hand. Kan me ook niet anders voorstellen dat de makers wel Zappa-beïnvloed zijn ook. Als met Zappa zelf is de overgave van mij geen 100%. De combinatie met electronic maakt het wel tot iets eigens, en houdt het spannend.

'The Land of the Giant Dwarfs' voelt voor mij in de eerste plaats als een monumentale compositie. De hoeveelheid aan impulsen die de luisteraar in amper een uur over zich heen krijgt, is bijna niet te verwerken. Bovendien nemen de musici geen gas terug, met als gevolg dat de volumeknop geregeld genadeloos wordt open gedraaid. Als toehoorder is het onbegonnen werk om de kalmte te bewaren in dit stilistische doolhof, maar de charme van de X-Legged Sally gaat juist schuil in hun vermogen om zomaar een zuiver energie-pakket bij de melomaan af te leveren.

Eerst en vooral hulde aan artistiek leider Peter Vermeesch. Na een bewogen leven in allerhande avant-gardistische jazz-rock formaties, en een tijdje producer van dEUS geweest zijnde, lijkt de man nu met Flat Earth Society eindelijk zijn definitieve lotsbestemming bereikt te hebben.
Wat deze big-band met laatstgenoemde gemeen heeft is de bijzonder viriele sound, maar Flat Earth Society geniet nog steeds mijn voorkeur. Zonder de aangedikte bassen en de snoeiharde gitaren komt het genie Vermeersch wat mij betreft nog meer naar de voorgrond, in plaats van te verdrinken in een zelf-gecreëerd kluwen van harmonische ontwikkelingen.

Echter, in die optiek is X-Legged Sally misschien juist interessanter. Door zowel in de rockmuziek als in de jazz te snuisteren, houdt de groep zijn eigen mogelijkheden immers breed. De meerwaarde daarvan, zoals we die op 'The Land of the Giant Dwarfs' uitgebreid voorgeschoteld krijgen, is bijzonder eigenzinnige, ludieke muziek vol knipogen naar andere genres, waarin alles kan en evenveel mag. Toegegeven, het is een boeiende oefening om als luisteraar te puzzelstukken terug aan elkaar te lijmen, om toch maar een zekere samenhang in het album te ontdekken. Alleen is dat een verdomd lastige opgave voor het weinig geoefende oor.

Niet alleen daarom verkies ik nog steeds de muziek van Flat Earth Society. Zij ligt niet alleen dichter bij de jazz, maar voelt ook oneindig veel fijnzinniger aan doordat elke vorm van distortion (bij wijze van spreken) geband wordt. De humor en de spanning van X-Legged Sally blijven aanwezig, terwijl de modale luisteraar wél de kans krijgt om alles te volgen, in plaats van te ondergaan.

PS: Nu even snel naar de bib om al het andere werk van X-Legged Sally in huis te halen.