MusicMeter logo menu
MusicMeter logo
poster

Ornette Coleman - Free Jazz (1961)

Alternatieve titel: A Collective Improvisation by The Ornette Coleman Double Quartet

mijn stem
3,94 (87)
87 stemmen

Verenigde Staten
Jazz
Label: Atlantic

  1. Free Jazz (37:03)
  2. First Take * (17:06)
toon 1 bonustrack
totale tijdsduur: 37:03 (54:09)
zoeken in:
avatar van Zachary Glass
4,0
Ik verwachtte een vergaarbak met premature klanken, in de wereld geworpen door dit lot muzikanten.

Muziek zonder stratenplan, laat staan met een vooropgesteld target.

Wat is het bij momenten egostrelend wanneer je verwachtingspatroon adequaat blijkt te zijn

Bijtijds krijg je muziek zonder handleiding, waar één emotie de overhand neemt: wat zijn de kronkelingen van klanken toch verbazingwekkend.

Coleman is bij momenten de lift door de muzikale mist, de vuurtorenwachter met een kop warme muzieksoep, het meisje met de bordeauxrode trui waarmee je tijdens de winter achteloos (?) blikken kruist in een ietwat verlaten nachtcafé, de wuivende tak die je begroet tijdens een autorit door een industriezone, het oude vrouwtje dat haar geldbeugeltje openknipt in de supermarkt ... Je vroeg er niet naar, je verwachtte het nog minder ... Maar wat kun je ervan genieten

avatar van HiLL
Ik denk: 'He ik ga er weer eens lekker voor zitten; een recensie van Zachary'. En dan dit.

avatar van Zachary Glass
4,0
Helaas, beste man, gedachten zijn vrij ... maar de mijne vlogen weg als duiven

avatar
Weer mooi verhaal, Zachary. Hoe bedenk je ze toch? Laat je gedachten maar vaker wegvliegen als duiven. Kan ik weer eens wat poëzie lezen op zaterdagavond na het eten .

avatar
eazyfan
Dit album zette John Coltrane dus aan tot het maken van Ascension. Men zegt dat Ascension niet direct de beste instapper is als je Coltrane's muziek wil leren kennen, nouja juist daarom nam ik deze van Ornette Coleman. Eric Dolphy en Freddie Hubbard doen hier ook erg mooi mee, 3 legendes die ik nu dus al muziekaal ken. Valt me wel op dat wat Coltrane deed met veel meer Ornette hier moet doen met een stuk minder, maar voor de rest veel gelijkenissen tussen de 2 albums (wat ook wel logisch is natuurlijk), alleen dat Ascension qua sound veel aggressiever en uitdagender klinkt dan dit. Ik moet dringend eens verder gaan verdiepen in Coleman's muziek, dit album vind ik al erg sterk en een erg leuke eerste kennismaking.

Valt me wel op dat First Take minder dan de helft lang duurt dan Free Jazz. Besloot Ornette er nog meer "gekkenwerk" van te maken?Allesinds chapeau voor de man.

4* zo op het eerste gehoor.

avatar
Gish
Misschien moet Zachary Glass eens overwegen een verhalenbundel te maken over zijn beste albums.
De dichter van MuMe

avatar van Paalhaas
4,5
eazyfan schreef:
Dit album zette John Coltrane dus aan tot het maken van Ascension. Men zegt dat Ascension niet direct de beste instapper is als je Coltrane's muziek wil leren kennen, nouja juist daarom nam ik deze van Ornette Coleman. Eric Dolphy en Freddie Hubbard doen hier ook erg mooi mee, 3 legendes die ik nu dus al muziekaal ken. Valt me wel op dat wat Coltrane deed met veel meer Ornette hier moet doen met een stuk minder, maar voor de rest veel gelijkenissen tussen de 2 albums (wat ook wel logisch is natuurlijk), alleen dat Ascension qua sound veel aggressiever en uitdagender klinkt dan dit. Ik moet dringend eens verder gaan verdiepen in Coleman's muziek, dit album vind ik al erg sterk en een erg leuke eerste kennismaking.

Dan wil ik je zijn andere meesterwerk The shape of jazz to come aanraden. Eigenlijk is dat trouwens een betere instapper voor Coleman's muziek.

Valt me wel op dat First Take minder dan de helft lang duurt dan Free Jazz. Besloot Ornette er nog meer "gekkenwerk" van te maken?

First take is een repetitie.

avatar van korenbloem
4,5
Inderdaad, a shape is wat toegankelijker als deze, Deze heeft een soort barriere waar je even door heem moet. vooral het begin stuk, kan chaotisch over komen. A shape of jazz spelen de instrumenten wat "losser" van elkaar.

avatar
eazyfan
Ornette Coleman, Eric Dolphy en Scott LaFaro op 1 baanbrekend album Charlie Haden en Freddie Hubbard zijn ook erg goed natuurlijk, Don Cherry en de 2 drummers ken ik nu niet.

Al bij al een erg sterk album, waar bij Ascension er nog een touw aan vast te knopen valt door de structuur en alles is die hier wel compleet verloren. Scott vind ik echt briljant op dit album, vooral naar het einde toe met die bassolo's toont hij wat hij echt kan, zal veruit de beste bassist ooit zijn voor mij. Eric en Ornette zijn allebei érg begaafde blazers, de 2 trompetisten doen erg goed mee en vervelen ook geen seconde. De drummers doen mooi achtergrondwerk en dankzij hen klinkt het nog nét wat beter: de kers op de taart.

Mijn eerste kennismaking met Ornette en ik ben onder de indruk, alhoewel ik deze plaat nu net herluister na weken, in het geheel misschien 4 keer opgelegd besluit ik toch al te gaan stemmen: het klinkt allemaal erg lekker, mooi samenspel, allemaal erg erg begaafde spelers op deze plaat en baanbrekend concept.

4,5*

avatar van Paalhaas
4,5
eazyfan schreef:
waar bij Ascension er nog een touw aan vast te knopen valt door de structuur en alles is die hier wel compleet verloren.

Ik vind het eerder andersom eigenlijk.

avatar
Een beetje onze geweldige soulseek chat bezoeker weet dat ik niet al te positief ben op snelle jazz. Teveel gekheid en geluiden maar toch heb ik aan een onze jazzexperers gevraagd wat hij mij aan kon raden. Free jazz en dit album zie hij(Jelle), dus ik geef het maar een kans.

Om eerlijk te zijn, de 1ste minuut is vreselijk, vreselijk samenspel van in elkaar vallende instrumenten. Na de tweede minuut wordt het stukken beter nog steeds een onzettende chaos maar ik kan dit wel leuk vinden. Leuk, maar niet geweldig. Ik ben meer van de slome lome nachtclub Jazz met meer op piano gestuurde jazz. Het is gewoon een orgie van instrumenten, die me soms helemaal gek maakt en dan weer goed te verteren is. Zoals ik al zie erg vindt ik het niet maar geweldig zeker niet. Het blijft op een lekker tempo doorgaan en het best knap dat dit allemaal geïmproviseerd is.

Nog een schelle trompet en een of ander vaag ritme. Ik ben nu rond de 7 en een half minuut en vermaak me redelijk goed. Nog een hoop gefreak, ik ga maar wat tekenen.

Nu is ie rond de 17 minuten. En het gaat lekker door op zijn tempo, mah... special vindt ik het ook weer niet maar eigenlijk is het best vermakelijk. Nog steeds 20 minuten te gaan, hoe kunnen de mensen die dit gemaakt hebben nog een eerste take hebben gemaakt? Gekkenwerk, puur gekken werk.

20's minuut dan, en gaat nog steeds vrolijk door. Pam dam dam dam dam, het gaat maar door tu duuuuuuuuuuuuuuuu weer een saxofoon. Ondertussen ben ik over de helft, tijd gaat snel zeg!

Eindelijk vinden ze een redelijk vast ritme wat wel lijdt tot het verloren gaan van de prettige chaos. Nog een kwartiertje. Als dans muziek zal dit perfect zijn, lekker uptempo en het vergt uithoudings vermogen van de danseres en muzikanten. En oja, nu is dit nummer ook officieel het langste nummer dat ik heb!

25 minuten het is al een stuk minder chaotisch dan eerst maar jazz is voor mij nog steeds niet je van het. En daar komt de prettige chaos weer om de hoek. Een cello/contrabas(?) solo op 26 minuut. Geplug aan het instrument en op de achtergrond het geluid van raffelende drums. Lekker dit, als een soort alternatief voor het bij mij geliefde gitaar en bas gepluk.

Nog minder dan tien minuten, tijd ging echt snel als ik naar jazz luister. Past vaak ook bij de muziek. Vanaf de 26'ste minuut is de cello bezig die dreigend beging te spelen.

Nog 7 en een halve minuut en hel barst weer redelijk los. Een vreemd geluid wordt steeds opnieuw gespeeld. Pam a dam a dam.

Nog minder dan 5 minuten, het is net als ik aftel. En hel brast weer redelijk los op 2,5 minuut. Trommels.

En dat was mij eerste echte jazzplaat! Leuk, maar niet geweldig, Ok, hij was leuk en het was zelf goed. Ik zet hem op een 3,5 met een kleine kans op stijgen. Bedankt Jelle voor het scharen van dit toch best wel obscure plaatje. Ik kan hem wel waarderen.

avatar
fredpit


Ik heb nog een tip voor je tweede jazzalbum: gekkenwerk

avatar
Ok, eerst nog blue train ooit luisteren

avatar
fredpit
Dat lijkt me veel verstandiger

avatar
Zeker
Ik en blues=

avatar van HiLL
En Soul Station van Hank Mobley!

avatar
Voeg ik ook maar toe

avatar van Paalhaas
4,5
Mooie recensie, Joost. Veel plezier nog in jazzland. O, en niet meer naar Jelle luisteren!

avatar
Nou... ik mag hem wel . En ik denk dat ik het land van trompetjes en painotjes nog redelijk veel zal bezoek. En bedankt

avatar
wcs
Ik had eigenlijk erger verwacht na het zien van de titel maar deze blijkt in vergelijking met ascension en machinegun nog goed mee te vallen qua toegankelijkheid.
Natuurlijk zorgen de vele tempowisselingen voor veel variatie en maken dit album daardoor een boeinde luistertrip maar ik vind deze nog behoorlijk verteerbaar.
Hij luistert aangenaam weg en verrast je geregeld met de vele ritmes waardoor je hem vaak kunt opzetten want net als de 2 andere vermelde freejazzalbums zal deze nooit vervelen.
Voorlopig krijgt deze 4* maar dat wordt waarschijnlijk nog meer

avatar
wcs
Deze boeit me dag na dag altijd ietsje meer, de solo's dringen steeds meer tot me door waardoor het meer en meer genieten wordt. Ook wanneer er niet gesoleerd wordt weet hij te boeien dankzij de vele ritmes die door elkaar worden gespeeld, op die manier beleef je de plaat net als ascension telkens op een andere manier omdat je je ook telkens op andere partijen kan fixeren. Ondertussen is me dus duidelijk geworden dat dit een echte topper is en ik verhoog dan ook tot 4,5*, het einge wat ik een beetje mis is een piano want een solo op dat instrument vind ik toch ook altijd de moeite waard.

avatar
wcs
Ook het laatste halfje moet eraan geloven want ,piano of niet, dit album verdient ze gewoon alle 5.
Want het heeft toch wel iets bijzonder. Free jazz is er natuurlijk genoeg gemaakt maar het concept van dit hier was ook wel iets speciaal. Door een dubbel quartet te gebruiken werd je echt overspoeld door een zee van geluiden waarin het echt heerlijk verdrinken is. Verschillende ritmes worden door elkaar geblazen waardoor je nooit alles kan horen en je dus altijd nieuwe dingen blijft ontdekken. De vervelingsfactor is dus met andere woorden nihil.
En dan doet hij nog , in tegenstelling tot de meeste free jazz, ontspannen aan. Ok er wordt door elkaar gespeeld maar de melodieen zijn echt rustgevend voor mij, lekker ontspannen en pure verwennerij voor mijn oortjes. Bovendien wordt er nog prachtig soleerd ook waardoor ik er al naar toe begin te neigen om hierover het volgende te zeggen : meesterwerk.
Saat ondertussen gezellig in mijn top 10 te blinken en dat zal nog lang zo duren.
Ornette Coleman

avatar
5,0
Uiteraard 5 sterren! Hallo zeg. Kreeg onlangs de liveopnames van Coleman op North Sea Jazz vorig jaar. Verslindende, diepe set met een voor bootleg-begrippen prima sound.

avatar van platedraaier
4,0
Dit begint een stuk chaotischer dan "A Shape of Jazz", die ik als eerste hoorde van Ornette Coleman. De luisterervaring is mede daardoor misschien wel intenser. Het weet me in ieder geval danig bezig te houden. Het swingt geweldig en de vrijheid en het spelplezier spatten er werkelijk vanaf. Ondanks het tempo dat de heren er in houden werkt het best rustgevend deze plaat. Verder denk ik niet dat het zinnig is voor mij om dit te gaan annalyseren. Gewoon draaien en genieten.

avatar van The Scientist
5,0
platedraaier schreef:
Verder denk ik niet dat het zinnig is voor mij om dit te gaan annalyseren. Gewoon draaien en genieten.



Dat "probleem" heb ik nou ook met veel freejazz... het pakt gewoon of niet, en veel meer kun je er neit over schrijven, hoogstens een klein beetje wat voor sfeer erin zit...

Deze inmiddels ook weer mijn top10 ingebonjourd... Op het eerste gehoor kon ik meer met The Shape of Jazz to Come, maar deze weet gewoon veel langer te boeien, er zit veel meer in

avatar van Ataloona
4,5
Geweldige en tijdloze klassieker van Ornette Coleman die ook al het meesterwerk A Shape of Jazz to Come afleverde. Dit was zelfs het langste jazzstuk ooit in die tijd. (later natuurlijk verbroken) Ornette doet het op deze plaat niet alleen. Er doen een heel aantal legendes mee, oa. Cherry, Haden, Dolphy en LaFaro doen mee.

Free Jazz is een intense ervaring. Volledig geïmproviseerd zonder dat de structuur volledig weg is. Daaraan alleen al kun je zien dat we met echte muzikanten te maken hebben. Het begin is nog zeer chaotisch, maar gaandeweg de plaat komt er meer een plot in het verhaal, een structuur. Het wordt wat herkenbaar, je begint te wennen aan de geluiden die je hoort. En net als je denkt dat je eindelijk rustig zit komt er precies op het juiste moment weer een verrassend geniaal stukje. Of het nou een drumsolo is of een toetersolo, het past precies.

Fantastische plaat van dit dubbele quartet en zoals al eerder geschreven. Het heeft geen zin om elk stukje muziek te gaan beschrijven. Het heeft geen zin om ook maar te proberen te omschrijven wat dit nou eigenlijk is. Druk gewoon op play, ga achterover zitten en ga op in de muziek. 4,5*

avatar
Misterfool
Na de eerste luisterbeurt geef ik 3.5*. Hoewel al chaotischer dan a shape of jazz to come, is dit album voor free-jazz begrippen nog vrij toegankelijk. Twee quintets spelen gelijktijdig. Dit zorgt uiteraard voor de nodige spanning. Ook vind ik het erg leuk hoe soms haast per ongeluk melodielijntjes worden gecreëerd. Toch raakt dit album mij niet zo sterk als Ascension van John Coltrane en is het ook niet zo angstaanjagend agressief als Machine Gun van de Peter Brötzman octet. Ik zal dit album nog wel eens een aantal keer beluisteren.

avatar van EttaJamesBrown
4,0
Ik spring in het diepe: deze gaat ongehoord op de playlist van mijn jazzontdekkingstocht. Ik ben benieuwd of ik het uit kan horen als het ad random voorbij komt. Thuiswerken en Corona: je moet het wel een beetje spannend maken.

avatar van EttaJamesBrown
4,0
En nu overkomt het mij. As we speak heb ik ruim 20 minuten voorbij horen komen. Ik geef gelijk 4 punten.

“Ik hoor enkele topmuzikanten een prima liedje spelen, al is dat niet per se hetzelfde liedje op hetzelfde moment” schrijft Etta in haar notitieblokje.

avatar van heartofsoul
4,5
Spannende plaat natuurlijk, maar hoe kun je in godsnaam op hetzelfde moment "thuiswerken" én ook naar Ornette Coleman luisteren? Dan stelt dat zogenaamde "luisteren" maar bitter weinig voor. Sorry Etta.

avatar

Gast
geplaatst: vandaag om 15:43 uur

avatar

geplaatst: vandaag om 15:43 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.