Nevermore - This Godless Endeavor (2005)

Een flinke stap voorwaarts na het zwakke Enemies of Reality. Nevermore heeft op dit This Godless Endeavor zijn zaakjes weer voor elkaar. Mede dankzij de vele juichende reviews die ik over dit album heb gelezen, dacht ik dat het zich zou ontwikkelen tot mijn favoriete Nevermore album toen het voor de eerste keren beluisterde.
Welnu, dat is het niet geworden. Eerder een middenmoter, hoewel dat in het geval van Nevermore nog steeds een behoorlijk goed album is. De typische Nevermore-elementen zijn op dit album weer aanwezig: strakke, harde stukken en meer balladachtige nummers, met het uitstekende gitaarwerk van Jeff Loomis (en Steve Smyth in dit geval) en de typische zang van Warrel Dane.

Opener Born is als een vuurwerkbom die in je gezicht uit elkaar knalt. Een droomstart voor het album, met dank aan producer Andy Sneap. Het effect van Born werkte de eerste paar luisterbeurten verdovend, met als gevolg dat ik geen zwakke punten op dit album kon bekennen.
Final Product en My Acid Words zijn uitstekende nummers, maar daarna wordt het toch wat minder. Met name het stuk van Sentient 6 tot Sell My Heart for Stones vind ik redelijk zwak. De nummers gaan nergens de diepte in zoals ik van Nevermore gewend ben en hoewel ze degelijk in elkaar zitten, begin ik hier snel te verlangen naar een volgend nummer: Sentient 6 is een zwakke ballad, The Holocaust of Thought een redelijk grijs instrumentaal nummer, dat gelukkig maar kort is, en ook Sell My Heart for Stones sleept zich voort, kennelijk zonder bestemming.
Daarna gaat het niveau van de nummers weer omhoog, culminerend in het titelnummer, dat mijns inziens een van Nevermore’s beste nummers is.

Kortom, als het effect van de harde productie eenmaal uitgewerkt is, beginnen de minpuntjes van dit album op te vallen. Na zo’n 25 luisterbeurten (volgens last.fm, het zijn er meer) is het tijd om dit album van sterren te voorzien. Het worden er net zoveel zoals ik twee en een halve maand geleden verwachtte te zullen geven: 4.

4.0*

En wellicht ligt het een mij, maar de hoes van dit album doet me steeds weer denken aan die van Into the Mirror Black, de vorige band van Warrel Dane en Jim Shepperd.

Het perfecte metalalbum. Ja, ik heb dan wel geen top 10 staan (en vind dat met muziek ook echt nog moeilijker dan met films), maar This Godless Endeavor zou er zeker in staan. Als je op gemiddelde reviewsites als metal-archives ook kijkt, zie je dat zelfs de grootste Nevermore hater moet toegeven dat de band hier zijn zaken echt wel op orde heeft. Politics Of Ecstacy was het eerste Nevermore album dat ik hoorde, maar ik heb de band heel lang op basis van dat album ongrijpbaar gevonden. This Godless Endeavor is in een bepaald opzicht wel vrij catchy, maar de songstructuren zijn net zoals van oudsher (en veel meer dan het geval is dan op Dreaming Neon Black en Dead Heart In A Dead World) progressief en hebben veel tempo- en sfeerwisselingen.

Neem nu een van mijn favoriete tracks van het album: Sentient 6. Een tof sciencefiction-verhaal over doorgeslagen Artificial Intelligence die vanuit existentiële crisis zichzelf ertoe zet om de mensheid uit te roeien. De eerste coupletten en het refrein zijn tragisch in een ballad-achtige songstructuur, maar tegen het einde slaat de sfeer compleet om in een naargeestige en stevige sound waarbij de hakkende riffs en Dane's klaaglijke zanglijnen ineens verschrikkelijk intens naar voren komen. Dat het nummer ooit nog heeft bijgedragen aan de 9 die ik kreeg voor het bachelor-vak Techniekfilosofie helpt nog extra mee.

Opener Born grijpt met de combinatie van naar grunts neigende openingszang en fantastische melodieuze zanglijnen in het refrein al meteen naar een hoofdprijs. Toen ik het album lang lang lang geleden aanschafte was het vooral power en heavy metal dat in mijn kast stond en dit was verreweg het hardste dat ik toen had. Het album wordt ook gekenmerkt door die prachtige combinatie van muzikale agressie die gelijkwaardig is aan thrash/death metal, met solo's en tempowisselingen waar een Dream Theater versteld van zou staan om er zang overheen te gooien waar de groten der aarde als Dickinson en Halford niets anders van zouden kunnen zeggen dan 'welkom thuis man'. Het heeft voor ieder wat wils en dat maakte Nevermore rond dit moment de mogelijk beste metalband van dat moment.

Neem The Psalm Of Lydia met een neoklassieke passage die overgaat in een briljant gitaarsoloduel. Megadeth done right, al mocht Mustaine wensen dat hij en Friedman zo vurig klonken op Rust In Peace. A Future Uncertain heeft een prachtig sfeervolle opbouw met een paar van de beste riffs van het hele album. De dromerige bridge brengt me keer op keer wederom in vervoering. Het beste wordt voor het laatste bewaard. De titeltrack is een progressief meesterwerk met een paar van de sterkste zangpartijen en teksten die Dane ooit eruit heeft gegooid, met als absolute hoogtepunt:

"We contemplate oblivion as we resonate our dissonance
In godless random interpretation
The universe still expands, mankind still can’t understand
How to define you, so hide your face and watch us exterminate ourselves over you
Welcome to the end my friend, the sky has opened"

Bijna onbeschrijflijk goed dit.

Tussenstand:
1. This Godless Endeavor
2. The Politics Of Ecstacy
3. Nevermore
4. In Memory
5. Dreaming Neon Black
6, Enemies of Reality
7. Dead Heart In A Dead World

Na de laatste drie albums, maakt Nevermore weer een gigantische stap vooruit. Wat ik na The Politics Of Ecstacy miste, was dat Nevermore me zo goed de muziek kon inzuigen. Het was alsof ik de narigheid en de waanzin kon voelen. Dat miste ik op de laatste platen, maar met This Godless Endeavor is de band weer helemaal op de juiste weg. Dit album laat horen hoe Dead Heart In A Dead World had moeten klinken. Nevermore zorgt ervoor dat de plaat toegankelijk is, maar het behoudt de emoties van het betere werk. Dit album laat een band horen die virtuoos is, intellectueel, van alle tijden. Het is jammer dat Warrell Dane niet meer zo bezeten klinkt als tien jaar daarvoor, maar als frontman mag hij zich in deze jaren nog altijd aan de top rekenen. Toch, hoe toegankelijk dit (voor Nevermorebegrippen) ook mag zijn, ik heb nog heel wat luisterbeurten nodig om het echt op waarde te schatten. De score zal waarschijnlijk niet meer zakken en een 5* notering sluit ik echt niet uit. Heel tof dit.


Tussenstand:
1. The Politics Of Ecstacy
2. This Godless Endeavor
3. Nevermore
4. In Memory
5. Dreaming Neon Black
6. Enemies of Reality
7. Dead Heart In A Dead World