Eluvium - Nightmare Ending (2013)

Na het aardige zijprojectje Dedicate Function, onder het pseudoniem Martin Eden, kondigde Matthew Cooper aan dat hij werkte aan een nieuw album onder zijn ‘reguliere’ artiestennaam Eluvium. Maar de aankondiging dat Nightmare Ending een dubbelalbum zou worden deden de alarmbellen rinkelen. Ik opperde bij DF dat Eluvium voor mijn gevoel op het hoogtepunt van zijn creativiteit opereerde, maar daar zou wel eens een einde aan kunnen komen. Dubbelalbums staan naar mijn mening vaak vol met fillers, en daar zit ik dus niet op te wachten.

Die sceptische houding bleek ongegrond, net zoals bij Similes. Op Nightmare Ending doet Eluvium waar hij in mijn ogen (oren, zo je wilt) het sterkst in is: een prettig melancholische sfeer creëren door middel van prachtige melodieën en shoegaze-invloeden. Hij doet een geslaagd beroep op de herhaling, met fascinerende nuances zoals ik die wel vaker tegenkom in andere elektronicagenres. (Het opgewonden Envenom Mettle is daar een mooi voorbeeld van. Ik blijf het fascinerend vinden als er in een melodie hier en daar wat noten worden toegevoegd of weg worden gelaten, waarna het zich weer herpakt.)

Maar bovenal pakt Eluvium weer grandioos uit met sfeer. De elektrische, haast industriële noise vormen een gordijn waarachter zich, in de verte, klinkende melodieën ritmisch voorbij stappen. De marcherende reus op By the Rails bijvoorbeeld, of het geroezemoes van een markt op Unknown Variation (dat halverwege uitmondt in een warme, mechanische soundscape waarachter een weeïge snarenmelodie doorschemert). Of het getrippel van kleinere voetjes op Rain Gently. Daarnaast pakt Eluvium qua sfeer ook heel beeldend uit. Je ziet tijdens het droevige Sleeper bijna letterlijk twee donzige Jeannie Paske-figuurtjes op een grasheuvel over de zee uitkijken, in de regen tijdens een storm. In slow motion.

Hoewel ik tot nu toe alles bovengemiddeld goed vindt, komt het eerste hoogtepunt pas met Covered in Writing, een heerlijke, zachte, geruststellende wave die halverwege grandioos uitpakt. (Hoewel ik kan begrijpen dat het voor sommigen wat cheesy over kan komen. Eluvium komt er wat mij betreft mee weg.) Strange Arrivals is de eerste – en enige track – die me weinig zegt. Happiness kan ik enorm waarderen, door de onschuld die het uitstraalt (daar kom ik zo nog even op terug). Het tweede hoogtepunt – en het is eeuwig zonde dat het een bonus track is – komt in het fantastisch getitelde Adolescent Space Adventures Outside the Supermarket. Niet alleen qua melodie behoort die track tot het beste wat Eluvium tot nu toe heeft voortgebracht, het vormt ook een perfecte afsluiter van het album.

Zo nu en dan luister ik eens iets waarmee Eluvium mee vergeleken wordt, maar mijns inziens kunnen maar weinigen tippen aan de diepgang die Eluvium in zijn werk kan leggen. Als geen ander weet hij zoveel prettige melancholie en levendige beelden op te roepen. De bijna kinderlijke zang van Happiness en vooral Adolescent Space Adventures krijgen het voor elkaar om nostalgie op te roepen, zowel naar mijn jeugd als naar het afgelopen uur. De voorzichtige kritiek dat Nightmare Ending weinig samenhang kent gaat dus niet helemaal voor mij op. De drie pianotracks vormen belangrijke schakels, terwijl de laatste twee tracks terugkijken op de zorgeloze jeugd van Envenom Mettle, de treurige periodes zoals je die in Sleeper hoorde en de mysterieuze geluiden in de verte op Rain Gently en Unknown Variation.

Nightmare Ending is dus, kort gezegd, een typisch Eluviumalbum. Vol met gruizige waves en beeldende melodieën. Nostalgisch, warm, geborgen en fantasierijk. En zeer geslaagd.