Scott Matthew - Unlearned (2013)

Sinds ik Scott Matthew leerde kennen door de film Shortbus, of beter: door z'n debuut waarna ik er achter kwam dat ik hem dus al kende van de film inclusief schitterende soundtrack, heeft Scott me niet meer losgelaten.
Elk album wist me te ontroeren en ook zijn live optredens waren betoverend. De zacht fluisterende stem van Scott weet me telkens weer compleet in een ijzeren houdgreep te krijgen en houden. Dat ik hem ook nog eens een keertje de hand mocht schudden maakt het extra leuk. De man heeft humor en staat bekend om zijn liefde voor wijn.

Waar hij ook om bekend staat is het feit dat hij tijdens optredens nummers covert van zijn favoriete muzikale helden waarvan we The Smiths wel op de eerste plaats kunnen zetten en een band als Low doet het ook goed bij hem (ik hoor muzikaal ook wel wat verwantschap).
Toen vond Scott het tijd om er een album van te maken met als titel Unlearned. "They all have been unlearned and they stand as new and undiscovered entities", aldus Scott.

To Love Somebody hebben we al eerder mogen leren kennen. Alle typische ingrediënten zijn aanwezig: de zang, de triestheid en de sobere muzikale begeleiding. Hij weet dit Bee Gees nummer inderdaad geheel eigen te maken en dat is knap. Het nam bij mij al gelijk de angst weg voor de o zo bekende coveralbums die zelden kunnen tippen aan de originelen.
Dit klinkt gewoon als nieuw: een prachtige, warme ballad is het resultaat.

Whitney Houston? Ja Whitney Houston! Of hoe je een typisch jaren '80 nummer ombouwt tot een sfeervolle folksong. I Wanna Dance with Somebody is ronduit prachtig geworden in deze versie. Hoe flikt ie het toch?! Had iemand ooit kunnen bedenken een brok in de keel te kunnen krijgen van dit nummer? Ik niet, maar ik weet nu dat het dus toch mogelijk is.

Darklands is een behoorlijk persoonlijke favoriet van the Jesus and Mary Chain dus ik was benieuwd naar de vertolking van Scott. Akoestische gitaar en piano maken het een lieflijk nummer. Alle 'ruigheid' is ingeruild voor een klein gebaar. Klein is ook wel een beetje het toverwoord voor dit album en misschien schuilt daar de kracht ook wel in.

Het door Janis Ian geschreven nummer Jesse kennen velen wel in de versie van Roberta Flack of Shirley Bassey. Alle grandeur van Bassey en soul van Flack is er uit maar maakt plaats voor een andere ziel..... droefenis waar de cello een groot aandeel in krijgt. Cello als zijnde mijn favoriete instrument in combinatie met de stem van Scott staat garant voor succes. Dit is een prachtige versie geworden.

Neil Hannon is bekend van The Divine Comedy. Op Smile horen wij zijn karakteristieke stem in combinatie met die van Scott. Het Charlie Chaplin nummer blijft behoorlijk intact maar heeft net als alle andere nummers een behoorlijk melancholieke sfeer. De stemmen van de heren mengen overigens uitstekend.

Help Me Make It Through the Night is een nummer van countryzanger Kris Kristofferson en Ian Matthew is hier de volgende gast.
Ik ben niet echt een country liefhebber te noemen maar toch heeft het genre wel z'n raakvlakken met folk en dat is in deze versie goed te horen.
Het stemgeluid van Ian is behoorlijk verschillend van die van Scott maar beide heren Matthew krijgen het toch voor elkaar om er een warm geheel van te maken.

En dan het overbekende No Surprises van MuMe-album nummer 1 OK Computer. Is er eigenlijk wel iets toe te voegen aan dit ijzersterke origineel? Nee. Ik denk ook niet dat Scott daar krampachtig z'n best voor doet. Dit nummer heeft hij live regelmatig gezongen en ik denk dat het gewoon niet mocht ontbreken op Unlearned. Ik ben erg gesteld op dit Radiohead nummer en het kost me wat moeite om die versie los te laten maar als ik dat probeer te doen moet ik toegeven dat Scott er in slaagt dit nummer met respect te behandelen (wat hij overigens met alle nummers doet) en dat hij er een prima draai aan geeft die toch dicht bij het origineel blijft.

Op L.O.V.E. krijgt de ukelele weer eens goed de hoofdrol. Scott werd ooit aangevallen op straat en hield daar een beschadiging aan zijn hand aan over waardoor gitaar spelen moeilijk werd en hij dat niet lang volhield. De ukelele was beter te hanteren en werd een belangrijk instrument in de muzikale wereld van deze sympathieke New Yorker. Het is een typsich hoempa deuntje die blijkbaar op elk album wel weer eens terugkeert. Deze keer is het een kort nummer en dat vind ik ook wel best want ik vind deze stijl toch net even wat minder.

Love Will Tear Us Apart heb ik vaker gehoord in diverse live-versies. Deze studio-opname klinkt wat voller. Dit nummer van Joy Division is natuurlijk ontelbare malen gecovered, de ene versie beter dan de andere. Opvallend is dat veel artiesten er vaak een wat soberder ballad van maken en dat doet Scott dus ook. Ik blijf dit nummer bloedstollend mooi vinden en dat in heel veel versies en daar mag deze nu aan toegevoegd worden. De passie druipt er af en dan raakt het ook deze keer weer. Dit nummer verveelt nooit.

There's a Place in Hell for Me and My Friends is origineel van Scott's held Morrissey. Geen Smiths dus op Unlearned maar een solo-nummer van the Moz. Aan dit nummer geeft Scott behoorlijk een eigen draai en ook hier krijgt de cello veel ruimte om te schitteren. Dit is echt zo'n nummer dat in deze versie wat mij betreft echt wat toevoegt aan het origineel.

Neil Young's Harvest Moon krijgt ook een eigen behandeling. Het is nogal wat om aan de gang te gaan met dit nummer maar het gaat Scott prima af. Het wordt behoorlijk sober uitgevoerd waardoor het een geheel eigen kleur krijgt. En dan opeens na twee-en-een-halve minuut komt de verrassing: de soberheid verdwijnt en we krijgen er haast een meeklap-versie voor in de plaats. Zoals eerder gezegd weet ik me niet altijd raad met deze kant van Scott maar het maakt Harvest Moon wel vrij uniek op deze manier. Ik ben er op dit moment nog niet helemaal over uit of ik dit nu positief vind of niet.

I Don't Want to Talk About It is een bekend nummer van Rod Stewart. Haal het door de melancholieke Scott Matthew mangel en je krijgt deze meer dan uitstekende versie. Misschien loopt hij onderhand een beetje te veel het risico dat neutrale luisteraars het nu onderhand wel weten met dit soort behandelingen maar als je er gevoelig voor bent is en blijft het genieten.

Total Control, oorspronkelijk van The Motels, gaat vrolijk (of moet ik zeggen treurig) verder waar Scott het hele album al mee bezig is: melancholie troef, op warme wijze gezongen en voorzien van een schitterende muzikale begeleiding. Met de versie van The Motels ben ik niet zo heel erg bekend waardoor dit des te meer smullen is voor mij.

Annie's Song mag afsluiten. Deze John Denver-cover vind ik moeilijk te plaatsen omdat ik niet zo heel veel op heb met het origineel. Gelukkig zorgt de cello er weer voor dat ik al snel overstag ga waardoor dit een mooie afsluiter vormt.

Cover-albums zijn en blijven gevaarlijk. Zijn de originelen niet altijd beter?! Daar kun je natuurlijk uren over in debat gaan. Ik denk dat je dat bij dit album moet loslaten want wat mij betreft slaagt Scott Matthew wonderwel in zijn persoonlijke doel. Deze versies krijgen een eigen benadering waardoor veel ervan aan een nieuw leven kunnen beginnen.
Unlearned doet niet onder voor zijn eigen albums en dat is knap. Heel knap.
Op de single To Love Somebody staan nog 2 nummers: Anarchy in the U.K. van Sex Pistols, een versie die ik regelmatig live voorbij heb horen komen en Elvis Costello's Shipbuilding. Als dit album bevalt raad ik aan deze nummers ook eens te beluisteren want ook die zijn zeer aangenaam.

Een plaat vol covers van Scott Matthew.. Wat moet je daar nou van denken? Een coverplaat betekent in mijn lexicon meestal zoveel als: "het hart vasthouden". Het is altijd afwachten of het uitdraait op een succes, of een gigantische tegenvaller. Of iets ertussenin, natuurlijk.

In het geval van Scott Matthew helt de balans eerder over naar de succeszijde. Als je begiftigd bent met het soort engelenstem waarover Matthew beschikt, heb je meteen een streepje voor. De nummers die hij heeft gekozen, liggen ook niet altijd voor de hand, maar er zit geen enkel gedrocht tussen. Ik heb zijn versie van 'I Wanna Dance with Somebody' recentelijk zelfs nog gebruikt als muziekfragment in m'n quiz. Zeer mooie versie, gevoelige verbetering ten opzichte van de Whitney Houstonversie. Maar dat is een kwestie van smaak.

Aero heeft de plaat hierboven al uitgebreid besproken, en daarbij zijn alle nummers aan de kassa gepasseerd. Ik, iets minder lyrisch, zal me beperken tot enkele hoogvliegers. Vooreerst is er 'Love Will Tear Us Apart'. Het origineel van Joy Division vind ik al erg mooi, maar Matthew slaagt erin me werkelijk te begeesteren. Het nummer opent heel ingetogen op piano, in het begin heb je niet eens door dat het wereldberoemde nummer gecoverd wordt. Dat Matthew zich het nummer heeft toegeëigend, spreekt boekdelen. Maar het is pas wanneer hij zich volledig geeft, dat ik helemaal wordt betoverd. De hese fluisterzang van Scott Matthew gaat dan door merg en been. Prachtige cover.

'No Surprises' (Radiohead) en 'Harvest Moon' (Neil Young) zijn nog enkele erg bekende nummers, en de versie van Matthew blijft in beide gevallen iets meer schatplichtig aan het origineel. Op 'No Surprises' pakt Matthew vooral uit met zijn prachtige stem, 'Harvest Moon' hoeft hij niet veel bij te peperen voor mij. Een zeer geschikte songkeuze, één van de betere nummers op één van m'n favoriete albums van Ome Neil. De plotse omslag van traag en statig naar sneller en zwieriger bevalt me ook wel in dat nummer. Het origineel heeft dat ook wel 'n beetje, maar hier wordt het nog uitvergroot.

Er staan ook nog enkele zeer sterke covers van nummers die me op het eerste gehoor niet zoveel zeiden, maar me toch bekend in de oren klonken. Zo heb je het korte 'L.O.V.E.', dat meer aanleunt bij de cabaretier in Marc Almond. Ook op 'Jesse' (origineel van Roberta Flack) zoekt Matthew het altijd al aanwezig gewezen grensgebied met Marc Almond op, zij het de ingetogener variant.

Het laatste nummer dat zeer zeker een vermelding verdient, is 'Darklands'. Het nummer is van The Jesus and Mary Chain, maar Scott Matthew maakt er iets zeer fraais van. Aandoenlijk, meeslepend, net dik genoeg.

'Unlearned' van Scott Matthew is een lekker tussendoortje; het slag tussendoortje waar ik soms uit honger 's middags al aan begin. Ik hoop wel dat er snel nieuw werk van Matthew uitkomt, want aan zijn drie platen met eigen nummers kan dit toch ook weer niet tippen.

3,5 sterren