Nick Cave & The Bad Seeds - The Firstborn Is Dead (1985)

Een zeer goed donkere Cave-plaat, maar toch net iets minder dan "From her to Eternity" en "Your Funeral, My Trial"....
Maar, het bevat natuurlijk wél de wereldsongs "Tupelo", "Wanted Man" en "The Six Strings That Drew Blood"...

Ik heb altijd enorm gehouden van Nick Cave's werk, zowel het oudere als het nieuwere werk. Ik heb wel wat exemplaren in bezit van zijn platen en heb ook wel wat oude cassette's liggen. Ik ben deze plaat bij toeval tegengekomen. Kende Tupelo wel. En ben tot de vaststelling gekomen dat ik zijn Birthday Party-periode wel het beste vind. Pareltjes op deze plaat zijn Say Goodbye to the Little Girl Tree met zijn eenvoudige plink-plonk gitaar en daarboven de bezwerende zang van hem. Wanted Man met zijn bluesy gitaar en dan de schreeuwerige uithalen zoals ik het het beste vind Het concept van TBP is eigenlijk subliem, je start met een zacht begin,een simpel riedeltje en bouwt dan het tempo en zang op tot een crescendo. En natuurlijk Tupelo (The single version) voor zijn duistere bas en schitterende rauwe zang van Nick. Deze laatste laat me nog het meeste denken aan mijn favoriete 12" vinyl van THB , nl The Bad Seed, met een sublieme Sonny's Burning,een erectie bezorgende Wildworld (HEY ... hold me baby for i may fall...) en als laatst een pareltje als Deep in the Woods. Vergeleken met deze plaat is dit echt niet zo een schreeuwerige CD met weinig inhoud Ik begrijp nog steeds niet dat de naald van mijn platenspeler toen in de tijd niet door het vinyl is gegaan, zo versleten gespeeld

Toch nog wel steeds mijn favoriete Nick Cave & The Bad Seeds album,al komen een aantal anderen (onder meer Henry's Dream,Let love in, Abattoir Blues / The Lyre of Orpheus en Push the sky away) wel erg dicht in de buurt.Vooral het feit dat de sound hier diep geworteld is in het Amerikaanse zuiden plus alle Elvis referenties spreekt me erg aan.
Ook het maniakale aan Nick Cave (met name in de zang),wat op the Firstborn is dead erg goed naar voren komt geeft het album wat extra's.
De slechts zeven nummers vormen ook een prachtig geheel en het onorthodoxe maar zeer effectieve gitaarspel van Blixa Bargeld is tevens een flinke meerwaarde.
De opener Tupelo is al meteen een absoluut hoogtepunt en inmiddels terecht (in ieder geval voor mij) een klassieker.Verder is Train long suffering (hoohoo) een persoonlijke troefaas en Wanted man de beste uitvoering van Bob Dylan's nummer die ik ooit gehoord heb.
Het is echter vooral de totale sound (de broeierige combinatie van Blues,folk en rock) en de eenheid van de songs wat the Firstborn is dead voor mij zo uitzonderlijk maakt.

The Firstborn Is Dead is een stuk meer mijn ding dan het debuut. Ik ben echt niet per se een bluesliefhebber, maar dit is een plaat met "iets" meer focus en rode lijn en dat kan ik wel waarderen. Ook qua productie vind ik dit een fijne plaat, de duivelse uithalen van de diverse instrumenten zijn nog steeds goed weergegeven, maar de meer melodische stukken komen hier ook heel goed tot hun recht. Dit is zeker een plaat die ik wel eens vaker zou opzetten.

Op From Her to Eternity wagen Nick Cave & The Bad Seeds zich voorzichtig met Well of Misery al aan de Mississippi Deltablues. Je kan gerust stellen dat deze song aan de basis van The Firstborn Is Dead staat. Deze rauwe aanpak inspireert later zeker ook garagerockbands als The White Stripes en The Black Keys. Samen met The Gun Club staan Nick Cave & The Bad Seeds aan de oorsprong van deze substroming, niet vreemd dus dat Nick Cave later The Gun Club gitarist Kid Congo Powers inlijft.

Opener Tupelo verwijst uiteraard naar de geboorte van The King; Elvis Presley. Dat geldt dus ook de The Firstborn Is Dead albumtitel. De duivel eist het leven van de eersteling op. Zijn tweelingbroer Jesse Garon Presley komt levenloos ter wereld. Nick Cave schetst een zware bevalling met heel veel bloed en heel veel modder. Het zijn barre omstandigheden in een lekkend klein huisje. Elvis groeit in armoede op en zijn ontstaan vertoont gelijkenissen met de geboorte van Jezus Christus. Er zit meer dan genoeg bruikbaar materiaal in welke Nick Cave vervolgens voor zijn And The Ass Saw The Angel roman gebruikt.

Tupelo is dreigend en verstikkend. Als een hulpeloze manische bezetene raast Nick Cave door de woorden heen. Nog altijd is dit een van de hoogtepunten tijdens zijn concerten. De uitvoering vraagt om een krachtige donderslag percussie, en bij gebrek aan een echte drummer, delen Mick Harvey en Barry Adamson deze taak. Hierdoor kan Barry Adamson zijn donkere baspartijen ook nog het beste aansturen. Het zijn multi-instrumentalisten, die met hun veelzijdigheid ook de kern van het The Bad Seeds principe vormen. Iedereen moet meervoudig inzetbaar zijn, en vooral in de beginjaren draait het nog meer op de sfeer dan om de muziek. Dat evenwicht zal zich vervolgens alleen maar beter ontplooien.

Maar Tupelo is veel meer dan dat, Tupelo heeft namelijk letterlijk zijn oorsprong in de blues. John Lee Hooker schrijft het kale Tupelo Blues, een nummer wat over de slechte leefomstandigheden van de arme inwoners van Tupelo handelt als dat gebied door heftige overstromingen geteisterd wordt en vele woningen in de modder verdwijnen. Het Looky, Looky Yonder gedeelte stamt letterlijk uit het gelijknamige Lead Belly nummer. Dit is in principe de aankondiging van het bekendere Black Betty, welke Nick Cave & The Bad Seeds vervolgens op zijn coveralbum Kicking Against the Pricks te gehore brengt. En zo zit er bijna altijd verbondenheid tussen al de platen.

Laten we dan direct maar die andere grootheden aanhalen. Wanted Man schrijft Bob Dylan voor Johnny Cash. Die laatste schiet bij de serieuze aanpak van Bob Dylan continu in de lach, waardoor het slim is om Johnny Cash alleen de track in te laten zingen. Nick Cave laat die humor achterwege, en geeft er een typische The Bad Seeds twist aan. Blixa Bargeld maakt een gigantische groei door en ontwikkelt zich tevens als slidegitarist. Toch verandert er in principe weinig aan zijn chaotische punkattitude, maar dat hij ondertussen onmisbaar is, is een feitelijk gegeven. Nick Cave verzorgt de krijsende mondharmonica passages en het is dan heel bijzonder dat hij Wanted Man tijdens zijn recentelijke Wild God tour alleen dan nog in Amsterdam speelt. Hij trakteert het publiek nooit op deze opzwepende gejaagde track. En dan kom je op zo’n memorabele avond erachter wat een geweldige goede song dit toch eigenlijk is.

Say Goodbye to the Little Girl Tree heeft dezelfde sexy swing als Wings Off Flies, maar is net wat sensueler. Dan komt toch weer de naam van Tracy Pew in je op. Ook nu zorgt zijn spirit voor een soort van The Birthday Party herbeleving. Deze gangmaker maakt de release van From Her to Eternity nog net mee, al overlijdt hij een klein half jaar later aan de indirecte gevolgen van zijn hardnekkige drugsverslaving.

Het bedorven Say Goodbye to the Little Girl Tree betreft een bezitterige kleingehouden incest relatie tussen vader en dochter. Nick Cave schuwt zijn onderwerpen niet, en ook hier zoekt hij de misselijkmakende rand van het menselijke wezen op. Het is maar goed dat hij het mannelijke hoofdpersonage zelfmoord laat plegen.

Train Long Suffering bevindt zich op het grensgebied tussen blues en rock. De gepantserde spooklocomotief draaft in hoog tempo door de poorten van de hel heen. Als Luilekkerland dienaren lokken prostituees hun sekslust slachtoffers in de val. Dit is te herleiden naar het moment dat The Bad Seeds hun ziel net als Robert Johnson aan de duivel verkopen. Deze blueszanger is de eerste van de Club van 27. Ten dode opgeschreven muzikanten die als een sneltrein leven, maar die ook op jonge leeftijd overlijden. Op dit moment zijn de levensverwachtingen van alle The Bad Seeds leden niet zo hoog. Het is een zwaar verslaafd gezelschap wat hun heil in het genot van drugsgebruik zoekt.

Nick Cave staat met zijn donkere warrige junkie uiterlijk en vogelnestkapsel aan de basis van de gothic beweging. Het blijkt dat zelfs een Robert Smith van The Cure zich door de graatmagere zanger laat inspireren. Nick Cave is de vleesgeworden The Black Crow King, heerser van de duisternis. Hij neemt die rol zelf niet zo serieus, al denken zijn volgelingen en fans daar duidelijk anders over. Ook hier een veelvoud aan Bijbelse hints, die een ieder voor zichzelf mag invullen. Hij verheerlijkt de kruisiging van Jezus Christus en haalt een hele gereedschapskist overhoop om dit te bewerkstelligen. Het is een reactie op Tupelo en de The Firstborn Is Dead titel. En misschien staat The Black Crow King wel voor de doodgeboren tweelingbroer van Elvis, die voor eeuwig in die duisternis gehuld blijft. Het goede kruist het kwade.

Vanuit het lijden van Jezus Christus is het maar een kleine stap naar de slechte begin twintigste-eeuwse werkomstandigheden van gedetineerden die ingezet worden om zware lichamelijke arbeid te verrichten. De met prachtig pianospel ingeleide Knocking On Joe is het panische trieste uitzichtloze vluchtgedrag, waarbij ze zichzelf fysiek zodanig toetakelen om hier onderuit te komen. Het heeft die kenmerkende verhalende tragiek in zich, waar Nick Cave later meester in wordt. Er zit ook zoveel onvoltooid The Mercy Seat verdriet in Knocking On Joe, het sterven als enige vorm aan escapisme. Al overheerst in The Mercy Seat de twijfel en de angst, of hij hier goed aan heeft gedaan. Knocking On Joe is de dwalende geest die in wanhoop bij de cellen aanklopt, een spookverschijnsel en het onvermijdelijke toekomstbeeld van de ter dood veroordeelden.

Blind Lemon Jefferson wordt wel de grondlegger van de Texas Blues genoemd. Hij bezit een warmte in zijn stem welke zich prima tegen zijn hoge klagende zangpartijen afzet. Zijn gitaarspel is een middenweg tussen slide en tokkelen, een stijl die de jaren zeventig bluesrock gitaristen duidelijk van hem gekopieerd hebben. Alles komt in dit nummer samen; het Knocking On Joe getik, de heilige status van legendarische blueszanger, de Train Long Suffering dendert voorbij en de The Black Crow King vliegt als een gids met zijn blinde reisgezel mee. Hij trotseert de beproevingen en de weg is net zo donker als zijn zicht. Wat is het jammer dat Nick Cave zijn blues treurmondharmonica vervolgens wegstopt en er nog minimaal gebruik van maakt. Het Kicking Against the Pricks coveralbum borduurt nog op dit thema voort, maar mist de verhaallijnen van deze voorganger.

The Six Strings That Drew Blood staat niet op de originele uitgave, maar wordt wel al snel toegevoegd. Tot bloedens toe doorspelen totdat je er bij neervalt. Qua opzet past deze ode aan de country en blues dus voortreffelijk op The Firstborn Is Dead. Nick Cave schrijft deze samen met Rowland S. Howard voor The Birthday Party. Als de band ten tijden van de Mutiny! sessies uit elkaar valt, blijft deze track over. Hoe bizar is het dat Nick Cave de demoversies telkens afwijst en Rowland S. Howard nog een vervelende trap nageeft, als hij deze alsnog voor de B-kant van de Tupelo single gebruikt. Het geeft wel goed de verstandhouding tussen de twee rivalen weer. Vergeet niet dat Crime & the City Solution van Rowland S. Howard en Simon Bonney op dat moment een soortgelijke cultstatus hebben.