Black Sabbath - Cross Purposes (1994)

De Mob Rules-reünie van Dehumanizer was geen lang leven beschoren. Dio en Appice eruit, Tony Martin terug van de bank en Bobby Rondinelli (ex-Rainbow) mocht eenmalig als trommelaar optreden. Cross Purposes pikt de draad tot op zekere hoogte terug op waar Tyr opgehouden was, maar heeft toch ook in teksten en sound op sommige nummers zeker de tijdsgeest van de jaren '90 in zich.

Het valt mij in deze luistermarathon op dat Sabbath vanaf midden de jaren '80 geleidelijk aan minder haar eigen paden baande, maar integendeel steeds duidelijker beïnvloed werd door andere hardrock- en metalgroepen. Zo krijg ik van de eerste twee nummers duidelijke vibes van het symfo-powermetalwerk van Savatage, met Tony Martin die als eeuwige kameleon het stemgeluid van Zak Stevens benadert. Overigens wel een prima openingssalvo, waarbij op I Witness het vette baswerk van Butler opvalt en Cross of Thorns een uitstekend epos is met lekkere gitaarsolo. Bij die laatste alleen jammer van de abrupte en vreemd geplaatste fade-out op het einde, ik luisterde hem op mijn telefoon de eerste keer en dacht echt dat iemand me belde. Voelt alsof het nummer nog niet klaar was.

Psychophobia is een korte, maar stevige knaller waarvan de teksten zijn geïnspireerd door de Waco Siege, waarbij de Amerikaanse overheid 51 dagen lang een kamp belegerde van de Branch Davidians (hieraan ontleent ook Davidian van Machine Head zijn naam). Virtual Death is dan weer zo'n voorbeeld van de invloeden overgenomen van andere bands: met dit riffwerk en deze vocale harmonieën had dit zo op een Alice in Chains-plaat kunnen staan. Maar zoals al door anderen benoemd: voor dit soort riffs heeft Alice natuurlijk zelf de mosterd gehaald bij Sabbath, dus het cirkeltje is mooi rond. Maakt allemaal niet uit, Virtual Death is best een lekker loom en onheilspellend beest, al twijfel ik bij de houdbaarheid ervan na veel luisterbeurten.

Immaculate Deception heeft niet de meest interessante strofes, maar komt helemaal tot leven als het gaspedaal wordt ingedrukt bij de refreinen. Rondinelli timmert er duchtig op los en het nummer bereikt haar climax met een gitaarsolo om duimen en vingers bij af te likken. Het rustpunt Dying for Love is een bombastische ballade met grootse refreinen, dik aangezette synths, veel chorus op de gitaren en teksten over de oorlog in het toenmalige Joegoslavië vanuit het perspectief van de burgers daar. Het is me muzikaal net iets te melodramatisch, al kan ik het bluesy solowerk van Iommi in de eerste minuut en het Maiden-achtige intermezzo op 3:40 wel waarderen.

Back to Eden is een oké, maar niet heel echt memorabel nummer met vooral weer Butlers stroperige baslijntjes en Iommi's solo's die lekker wegluisteren. The Hand That Rocks the Cradle schakelt effectief tussen melodische ballade en power-rock, gestoeld op een pittige hoofdriff, en is tekstueel geïnspireerd op het verschrikkelijke waargebeurde verhaal van kinderverpleegster Beverley Allitt, die meerdere baby's onder haar hoede vermoordde.

Bij de strofes van Cardinal Sin moet ik altijd denken aan Kashmir door de 'strijkers' (eigenlijk synth denk ik) die de gitaar accentueren. Halverwege wordt er een tandje hoger geschakeld en wordt de spanning opgebouwd naar een sterk hoogtepunt. Evil Eye is gebouwd op een gespierde hoofdriff zoals alleen Iommi ze schrijven kan. Martin was het volledige album al betrouwbaar sterk, maar hier levert hij zijn beste prestatie van de plaat af met een aantal uithalen om van te smullen. Een stoere basriff stuwt het nummer in de tweede helft naar haar slotfase.

Het gevoel dat overweegt bij dit album is: overal goed, nergens uitmuntend. Het is één van de meest consistente platen uit de volledige catalogus, maar tegelijkertijd is er niet één nummer waarvan ik het echt onder het neusje van de Sabbath-zalm zou scharen. Cross of Thorns komt nog het dichtstbij. Zo landt Cross Purposes onder de Martin-platen voor mij achter Headless Cross en Tyr, maar wel voor The Eternal Idol.

1. Heaven and Hell
2. Black Sabbath
3. Paranoid
4. Mob Rules
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Master of Reality
7. Headless Cross
8. Tyr
9. Vol. 4
10. Seventh Star
11. Cross Purposes
12. Dehumanizer
13. Technical Ecstasy
14. The Eternal Idol
15. Never Say Die!
16. Sabotage
17. Born Again

Helder en boeiend verhaal wederom, SirPsychoSexy! Je schrijft daarbij iets wat ik sterk herken:
Alhoewel Iommi in zijn biografie claimt thuis of onderweg nooit naar andere hardrock en metal te luisteren, zal hij bij optredens en festivals toch het nodige hebben meegekregen. En bovendien brengen groepsleden, management en producers hun invloeden mee, al dan niet bewust. Dat maakte Black Sabbath vanaf de jaren '80 minder eigenzinnig.

De zijstapjes (symfonisch, blazers) die ze in de jaren '70 deden, vooral op de albums Sabbath Bloody Sabbath tot en met Never Say Die! waren passé. En waar ze qua riffs en zwaarte ooit trendsetters waren, gingen ze geleidelijk meer op anderen lijken. Maar goed, die anderen waren dan ook vaak door Black Sabbath beïnvloed...
Al vind ik het een rode draad dat bij alle albums en bezettingswijzigingen altijd weer herkenbare riffs opduiken, zoals alleen Iommi kan.

Uitschieter van dit album is voor mij track 9 - Cardinal Sin. Het doet me denken aan een nummer van Led Zeppelin waarvan ik niet gelijk op de titel kan komen. Ik was benieuwd hoeveel gebruikers mijn voorkeur delen. Op de pagina Statistieken zie ik dat slechts vijf gebruikers - inclusief mezelf - dit als een van hun twee favorieten hebben geselecteerd.

Twee gebruikers die niet meer actief zijn op musicmeter waren enthousiast, maar hun stemmen zullen niet meer meetellen:
milesdavisjr flippert met zijn mening:
Dan nog wat losse medeliefhebbers:

En tot slot SirPsychoSexy die mij aan de titel van mijn associatie met Led Zeppelin helpt! Bedankt daarvoor:

Je citeert de titel van het nummer wel in je bericht.

Vreemd dat ik destijds Cardinal Sin zowel onder mijn favorieten schaarde als onder de minder goede tracks van deze schijf.
Cardinal Sin vind ik nog steeds een prima song, de arrangementen ademen inderdaad iets ''Zeppeliaans''
Samen met Cross of Thorns, Psychophobia en The Hand That Rocks the Cradle vormen dit de nummers die er voor mij bovenuit springen.

Gewoon weer een prima album met een Martin die doet wat ie moet doen en dat doet hij goed.
Maar door al die kneiters van albums is een dikke 7 niet echt heel indrukwekkend als je de ranglijst ziet.

1. Black Sabbath
2. Paranoid
3. Sabotage
4. Masters of Reality
5. Vol. 4
6. Sabbath Bloody Sabbath
7. Heaven and Hell
8. Mob Rules
9. Born Again
10. 13
11. Dehumanizer
12. Tyr
13. Cross Purposes
14. The Eternal Idol
15. Technical Ecstacy
16. Seventh Star

Never Say Die doet niet mee?

Volgens mij heb ik die nooit in z'n geheel geluisterd of vergeten een stem te geven, zal daar eens achteraan gaan.

Ah ok. Zie nu dat Headless Cross ook nog ontbreekt. Beide erg het beluisteren waard hoor.

never say die , is echt wel de moeite waard. Headless Cross moet ik nog beluisteren

Headless Cross is geweldig. Nightwing is een nummer wat me nog altijd kippevel bezorgt. Zo mooi.

Vocaal is dat echt weergaloos!

Martin leverde op Headless Cross een fantastische prestatie. De beste man is op deze worp omnipresent.