Ihsahn - Das Seelenbrechen (2013)

Een nieuwe van Ihsahn. Dat is snel, ik heb het gevoel dat ik de vorige nog niet goed ken!
Neen, goed nieuws natuurlijk. De laatste twee soloplaten (wat is een soloplaat?) zijn ijzersterk.

Ihsahn bewandelt met Das Seelenbrechen een zijweggetje. Zo las ik in het interview met Aardschok. Dat wil zeggen dat het grondig af moet wijken van wat we op Eremita kregen te horen. Het belooft allemaal wat. Een mysterieus concept. Alleen te ontrafelen door het interpreteren van de cryptische boodschappen in het artwork, teksten en titels. Verder zijn veel stukken opgebouwd uit improvaties in de studio. Ihsahn is naar eigen zeggen geïnspireerd geraakt door de avantgardistische kunst van Diamanda Galas alsmede door freewheelers als Scott Walker en John Zorn. Sommige nummers zijn in één take opgenomen. Vreemd zal dus het sleutelwoord zijn. Mijn nieuwsgierigheid kon niet groter worden.

Ik heb inmiddels drie tracks gehoord: Hiber, NaCl en Tacit. De eerste twee zorgen niet echt voor enthousiasme. Hiber hort en stoot door de track heen maar vooral het klungelige keyboardpartijtje is echt sonde. NaCl is een hele melodieuze track met volledig cleane zang van Ihsahn, heeft weg van Devin Townsend maar dan net niet.

Tacit is wel een fantastische track. Hier komt de improvisatie en jazz tevoorschijn in een ontzettend interessante compositie. Ik lees dat het album na de eerste drie tracks behoorlijk ontspoort, dus dan ben ik ontzettend benieuwd.

Eerste luisterbeurt was gemengd, bij de tweede luisterbeurt bevalt hij al veel beter. Regen heeft in het begin ontzettend veel weg van Opeth ten tijde van Damnation en NaCL heeft veel Leprous in zich. Ook lijkt David Gilmour aangeschoven te zijn bij M.

Het album gaat alle kanten op, maar dat heeft zijn charmes wat mij betreft. Chaotisch is het zeker, maar de fantastische instrumentatie leidt het in goede banen. Favorieten zijn op dit moment Pulse (gave trip-hop vibe) en Tacit.

Eigenlijk vind ik Das Seelenbrechen helemaal niet zo afwijken van Eremita. Ihsahn ontwikkelt zich in zijn solomateriaal van iemand die zich los tracht te koppelen van de roemruchte band waarvan hij deel uitmaakte tot een muzikale kluizenaar die lak heeft aan kaders. The Adversary was eigenlijk een obligate afgezwakte vorm van Emperor. Heel aardig, maar niet schokkend. aNGL was iets progressiever maar vond ik wat al teveel neigen naar Opeth. Op After en met name Eremita ontsteeg hij die kinderziekten als de vleermuis die hij ooit was met verve. Dat de man in zijn cleane zangstukken een heel klein beetje lijkt op Mikael Akerfeldt, is nu eenmaal niet anders. Muzikaal gezien bedient hij zich van vluchtige invloeden samen met een karrevracht aan andere invloeden.

In de hardere stukken is Ihsahn ongelooflijk druk. Warrige drumritmes, broeierige riffs en de intense screams. Punt van herkenning zijn de sologitaren en de toetsen. Die hebben de typische Ihsahntouch en blijven door hun bombast ten alle tijden herinneren aan de Nightside Eclipsetijden.

Ihsahn duwt zijn muzikale verbredingsdrift voort in het prachtige Pulse. Een op een kille loop gebouwde ballad met een heuse powerclimax. Qua melodie en sfeer neigt het wat naar Ulver. Ik zou haast zweren dat Garm een gastrolletje heeft. Het levert een bizarre combinatie op die buitengewoon gemakkelijk gedijt tussen de rest van het geweld.

Tacit2 kondigt verdere experimenten aan. Een improvisatie die orenschijnlijk in één take is vast gelegd. Het is in feite een geweldsorgie die doet denken aan hoe veel hardrockbands hun songs op het einde laten eindigen. Rollende drums, lang door resonerende gitaren. Geen enkele vorm van structuur of plan. Intens is het des te meer. Tacit borduurt enigszins voort op dat thema maar hier keren de structuren weer terug.

Wat mijn onverdeelde respect krijgt, is hoe de Noor zijn songs bombastisch laat zijn zonder zich over te geven aan een computergegenereerde overproductie. Das Seelenbrechen klinkt heel naturel en verwerkt de riffs, solo's, saxofoons en alle andere additieven toch op een kraakheldere wijze.

De aankondigingen lieten mij iets anders verwachten maar toch kan ik niet anders dan heel diep buigen voor deze oude held. Wat een album. Geen enkel moment kakt de boel in. Voortdurend zit ik op het puntje van de stoel. Een kolkende poel van progressieve metal dat is Das Seelenbrechen. Daar kunnen de droomherkauwers uit New York nog wel duizend puntjes aan zuigen.

Zo, dat zijn aardig hoge scores!

Hoewel er nog maar twee stemmen zijn, het zijn er wel van users waarmee ik een bepaalde voeling heb in het metalwereldje hier op MuMe. Ik heb 'm ook al beluisterd, en het leek me nog een stuk experimenteler dan 'After' en 'Eremita'. Of dit ook beter uitdraait, zullen we moeten afwachten.

Veel experimenteler vind ik het niet. Het beperkt zich echt tot die ene imrovisatie. De door Ihsahn genoemde invloeden van Diamanda Galas heb ik niet kunnen ontwaren. Wat ik prachtig vind is de rijkheid aan detail. Das Seelenbrechen kent een aantal prachtige melancholische momenten. Soms hoopte ik dat die momenten best wat minder beknopt hadden mogen zijn. Anderszijds denk ik dat het ook weer de kracht is van het album. De verveling slaat in elk geval niet snel toe. De nieuwe Ihsahn is zeker geen miskoop en naar mijn bescheiden mening een serieuze jaarlijstkandidaat.

De echt avant-gardistische kant à la het latere werk van Scott Walker (ook door Ihsahn als inspiratie genoemd) kan ik hier niet vinden, de laatste track komt in de buurt. Ritmisch gezien is het wat vrijer geworden dan het voorgaande werk. Inderdaad een extreem rijk album, ik ontdek ontzettend veel details per luisterbeurt. Bij de eerste keer had ik zo mijn twijfels nog, maar nu vind ik het echt een goede plaat die richting mijn jaarlijst gaat.

Ik hoor best veel Devin Townsend in deze plaat, en dat is alleen maar positief. Allebei muzikanten die zich per plaat muzikaal proberen te verleggen en hun eigen identiteit steeds meer vinden.

Devin Townsend hoor ik er dan weer niet in. Gelukkig maar, want die man weet mij alleen al door zijn vreselijk dichgeplamuurde producties vaker niet dan wel te boeien. Hoe je een metalalbum van een adequate productie moet voorzien, is iets dat Ihsahn gelukkig veel beter begrepen heeft.

Dit album is ontzettend goed geproduceerd. Samen met Colored Sands van Gorguts het best klinkende metalalbum van het jaar.

Lees mijn recensie van Das Seelenbrechen op Zware Metalen.

Ihsahn gaat al een behoorlijke tijd mee in de muziekwereld. Eerst greep hij samen met Emperor in de jaren '90 en in het begin van het vorige decennium de keizerlijke macht in de blackmetal en in 2006 ging hij solo. Ondergetekende hoorde op de eerste twee platen een zoekende Ihsahn. Allerlei invloeden gingen bij The Adversary door de mengelmoes, hetzelfde geldt voor angL met nog flink wat sporen van Emperor. Vanaf After begon Ihsahn stappen te zetten naar een echt eigen sound. Is Das Seelenbrechen weer een stap verder?...

Je conclusie deel ik helemaal. En meer. Wat een overdonderend album. Elke dag luister ik hem ondertussen zeker twee maal.

Goeie bespreking, met meteen ook een mooie introductie in het solowerk van Ihsahn. Duidelijk dat je de laatste tijd veel naar de muziek van deze bijzondere muzikant hebt geluisterd, Mike.

Ik kan hier helaas wat minder mee dan met de voorgaande vier albums van deze eenmansband. De eerste vier songs zijn fraai; vooral het toegankelijke, haast poppy Pulse is prachtig. Daarna slaat de sfeer echter compleet om en wordt de luisteraar vergast op allerlei muzikale experimenten en soundscapes, die amper structuur hebben. Het zal allemaal best goed in elkaar steken, maar ik vind de plaat dan behoorlijk vervelend worden. Gelukkig is te lezen in interviews dat Ihsahn deze grillige koerswijziging niet zal doorzetten op toekomstige albums.

Intrigerende plaat van Ihsahn, blijft nog altijd mijn conclusie. En veel meer woorden kan ik er eigenlijk niet eens aan vast hangen. Toch weet het me allemaal net wat minder te overtuigen dan de twee voorgaande albums, misschien net omdat hij hier nog wat verder het zijweggetje der afwijkend muzikaal gedrag insluipt? Wie zal het zeggen.

Enfin, vandaag dus nog eens beluisterd, en het weet me nog steeds niet volledig te pakken. Sommige nummers (zoals 'Hiber' en Tacit') zijn zeer sterk, maar het totaalpakket verdient in mijn ogen nipt geen 4 sterren.

3,5 sterren dus.