Pharoah Sanders - Black Unity (1972)

Ongelooflijke bagger remix van schizofrene Arabieren, Japanners en doldwaze Afrikanen die niet weten hoe ze moeten omgaan met de veel te dure instrumenten.



Nee sorry maar ik kan er wederom niets mee.

Zo zou ik hem willen samen vatten.

Deze nog eens opgezet n.a.v. het jazz-album van de week. Het was al weer erg lang geleden dat ik deze nog gehoord had, maar ik blijf 'Karma' toch veel beter vinden. Al is dit een erg goede plaat, ik heb toch het gevoel dat 'Karma' het hoogtepunt was voor Pharoah Sanders en dat 'Black Unity' gewoon een variatie op hetzelfde thema is (of is dat te kort door de bocht?). Het blijft wel originele en aangename muziek! Ik laat mijn 4* staan.

Ik kan hier persoonlijk ook niet fantastisch veel mee, 1 erg leuke track/album is het wel, meer ook niet. Ik mis vooral het blaaswerk op dit album, er is zo 1 moment en op het einde komen ze nog eventjes, maar naar mijn meinig is dat veel te weinig. Een leuke mix van verschillende culturen in een Jazzalbum, zowat het grootste pluspunt maar echt top vind ik het niet. Naar mijn mening draagt de Pianist het album al veel meer dan Pharoah wat niet zou mogen,

***.

Prachtige plaat. In het bijzonder de dubbele baspartijen die naar mijn mening het nummer bij elkaar houden spreken mij erg aan. Naarmate het nummer vordert volgen af en toe kakofonische uitbarstingen van de blazers. Tot slot houden de vele percussie-instrumenten het werk spannend.

Ik ken dit album 4.5 sterren toe.

Misschien een tip voor degenen die deze plaat en freejazz (en eigentijdse klassieke muziek) in het algemeen als herrie bestempelen.

Mijn ervaring is dat als je luistert met een open oor en de muziek laat "rijpen" de muziek opeens een stuk toegankelijker en begrijpelijker klinkt.

Met rijpen bedoel ik het volgende: leg het betreffende album na een paar luisterbeurten weg en zet het pas na een paar maanden of zelfs na een paar jaar weer eens op.

Deze aantrekkelijkheid gaat voor mij ook op. Ik ben niet helemaal bevestigd in mijn associatie met Earth Wind & Fire, maar ik blijf er toch bij (luister naar een nummer als ´faces´ of runnin met toch ook interessante baslijn/percussie -combi´s en blazers (mooie break op 2´30´´). Ik ben me van bewust dat EWF geen jazz is, maar iedereen die t repertoire kent weet dat het er soms wel tegenaan ligt. Voor de ouderen: aanvang van dit nummer was ooit NOS ´Avondspits´ tune.

Uiteraard is dit verder iets heel anders. Veel meer nadruk op de solerende instrumenten, en de opbouw is ook bijzonder; waar het oppervlakkig het een aanzwellen en ontspannen is van ´uitbarstingen´ wordt er ook een reis gemaakt, waarbij je zeg maar onbewust van continent verhuist: Het ritme én de wildheid van de blazers lijken dan samen te spannen in een stiekeme sprong van een soort Zuidamerikaanse Samba om na wat teleporterende soli weer op te duiken in Afrika. Het is deze reis die deze plaat interessant maakt, en die ook vereist dat het nummer de tijd wel nodig heeft. Weet niet of ik dit nog vaak ga draaien, maar als curiositeit is het zeker leuk om te kennen, dit.

Dat einde spreekt mij het meest aan, die kakafonische uitspattingen vind ik dan weer heel wat minder.

Aardig, best aardig dit album. Vooral het drumwerk imponeert voor mij. Alleen af en toe gaan de blazers een beetje teveel ongeordend door elkaar tetteren en dan raak ik het even kwijt. Dit zijn gelukkig maar korte stokjes waardoor het niet extreem storend is.

het is een prima album, maar net als meeste freejazz het heeft even nodig om te vallen vaak. Ik persoonlijk vind karma beter, en daarom scoort deze iets minder (3,5*) wat nog zeer goed is. Ik zal jullie vertellen dat ik een whisky liefhebber ben, wel een beginnend (+/- 6 jaar) maar goed. Wist je dat Micheal Jackson (De schrijfer en whiskykenner) adviseert om alle whisky's te proberen die boven de 70 scoren. Nu heb ik de tijd, geld en geschikte lever er niet voor om dat te proberen. Misschien geld dat ook voor jazz, probeer alles boven de 7 en zie voor je zelf wat je eigen smaak is.

Maar goed, om toch even de vergelijking te maken met de whisky. De plaat smaakt goed, heeft een prima begin en in de midden heeft hij veel karakter, maar over het algemeen vind ik hem licht tot gemiddeld en de nadronk is zoet en wat flauwtjes.
Deze plaat wil ik toch vergelijken met Glen Elgin (12 years) .

Ik heb dit nog een aantal keer beluisterd en moet spijtig genoeg toch terugkomen van mijn oorspronkelijk gematigd positieve indruk. Ik vind het nummer vanaf minuut zeven tot zo'n 19 minuten eigenlijk niet om aan te horen. De kakelende, willekeurig in crescendo heen en weer zwalpende sax is het struikelblok. Blijkbaar ben ik toch niet zo geschikt voor free-jazz. Om eerlijk te zijn vind ik de hier onder zo gewaardeerde uitspattingen naar Arabische, Japanse en Afrikaanse invloeden iets te weinig in de voorgrond komen.

Het vervolg van mijn verhaal:

Weinig nummers beginnen zo fantastisch als ‘Black Unity’: de funky baspartij wordt langzaam een chaotische brei, gecompenseerd door het glasheldere pianospel van Joe Bonner. Dan komen ook trompet en sax binnen met het thema: ondanks de constante geluidsstroom blijft het eenvoudig te onderscheiden waar de “melodische lijn” op dat moment zit. Daarna is het de buurt aan enkele improvisaties: Sanders steekt van wal en bouwt enorm op tot een fantastische climax, waarna de trompet op het gegeven pad verder gaat. De geluidenstroom neemt al af als de (andere) sax nog een rondje voor zijn rekening neemt, en de kalmte keert al terug in het rustige pianospel. De pianist wenst het daar echter niet bij te laten: ook hij gooit zijn emoties stukje bij beetje voor de leeuwen, wat alweer uitmondt in een prachtig hoogtepunt van lyriek boven een ongestructureerde klankengolf. Vervolgens zakt het nummer helaas wat in, er zijn geen solerende instrumenten meer – de kolkende massa verliest zijn diepgang. Uiteindelijk krijgt ‘Black Unity’ toch terug richting, wanneer de piano invalt en het thema terug komt – het scala aan gevoelens dat nu de revue is gepasseerd valt niet op één hand te tellen.

Hoe kan een zootje muzikanten zoveel in een nummer stoppen en elkaar zo goed aanvoelen als er geen grondstructuur is – dit is immers free-jazz - vraag ik me af. Volgens mij ligt het antwoord in het idee (dat zelfs volgens onze eerwaarde heer Coleman het meest cruciale is van gelijk welke muziek). De vrijheid wordt hier niet aangewend om virtuositeit of lef ten toon te spreiden, maar enkel en alleen om een aan te tonen dat het vertolken van bepaalde gevoelens universeel is: ‘Black Unity’ klinkt noch echt Westers, noch Oosters – waar beide culturen elkaar raken ontstaat een nieuwe, geheel eigen cultuur die hier muzikaal gestalte krijgt. Ik zie het niemand nadoen, maar in elk geval laat ik ‘Karma’ (en ander werk van Sanders) niet lang meer links liggen.

Welk instrument, zijn die scherpe, hoge tonen die er altijd doorheen zitten?

Ik houd wel van free jazz, maar hier zit toch wat te weinig lijn in. De algehele sound bevalt me ook niet echt. Die doet fusionachtig aan, terwijl ik free jazz het liefst zo puur mogelijk hoor.

Naar mijn idee is er maar weinig meer gestructureerde freejazz dan dit. Duidelijk herkenbaar thema, bijna modale basloop door het nummer. Wat is voor jou freejazz met een lijn dan Stijn?

John Coltrane - Ascension (1966)

Vind dit toch samenhangender, meer ergens naartoe werken. Ornette Coleman idem.

Das inderdaad ook nog vrij gestructureerd allemaal. Bij ongestructureerd denk ik meer aan Anthony Braxton, Joseph Jarman of Cecil Taylor bijvoorbeeld

Daarnaast is free of avant garde jazz ook wel bij uitstek een gevoelsgenre. Net als bij een abstract schilderij kun je niet altijd precies benoemen wat het nou zo goed maakt, maar er moet wel een bepaald gevoel van evenwicht zijn, er moeten (klank)kleurcontrasten zijn, bepaalde technieken bevallen nu eenmaal beter dan andere technieken, een bepaalde expressie moet voelbaar zijn, etc. Naast, zoals gezegd, de timbres voel ik dat evenwicht hier niet zo.

Geldt in zekere zin wel voor alle muziek, maar hier kun je niet even de hooks of het catchy refrein benoemen.

Soms lees je een oud bericht terug en denk je dat je bij nader inzien misschien wel een onschuldige, goedbedoelde oorvijg verdiende Toch had ik het gevoel dat dit iets moest zijn om op een later tijdstip op terug te komen...

Het thema eenheid wordt hier naar een eenzame, haast sacrale, hoogte gebracht (lees: gespeeld): ronduit fascinerend is de dynamiek. Maar natuurlijk oversteeg die samenhang hier het louter muzikale... Grote hulde trouwens voor Joe Bonner - wat een prestatie die alleen maar gesterkt wordt door alles wat eromheen gebeurt.

Tijd om dit werk een eervolle score toe te kennen

Leuk dat ie nu wel valt Dardan! Knappe plaat inderdaad uit Sanders’ beste jaren. Met een ijzersterke bezetting

Erg knappe, evenwichtige compositie van Pharoah Sanders (heeft ie in de periode 1967-1973 als bandleider eigenlijk überhaupt iets uitgebracht dat ook maar als "net wat minder" kan worden beschouwd?) met opvallend veel ruimte voor de ritmesectie - het geprononceerde, dynamische spel van bassist Cecil McBee en de koortsachtige percussie, bijgestaan door de balafoon springen er voor mij uit.

Vooral in het middendeel gaat Sanders vaak als een malle in zijn gekende stijl - binnen de lijntjes kleuren is een concept dat hem nooit echt heeft aangesproken, ben ik blij om - al blijft Karma zijn ultieme meesterwerk en plaats ik Deaf Dumb Blind ook nog net wat hoger. Dat is een kwestie van smaak, natuurlijk.

Black Unity is een plaat die nog steeds relevant is en de luisteraar naar hogere sferen weet te katapulteren. Dat komt vaak maar al te goed van pas in het huidige tijdsgewricht.

4 sterren