Matt Elliott op de vrolijke toer? Laat je vooral niet misleiden door de op het eerste zicht komische albumtitel en de frappante hoes; het mag dan wel wat luchtiger zijn, allemaal, wrang is nog steeds het woord dat heerst in Elliott’s zielenwereld. ‘Only Myocardial Infarction Can Break Your Heart’ is een wel erg letterlijk inzicht van het gebroken hart, een term die vrijwel enkel in overdrachtelijke zin wordt gebruikt. De albumhoes toont een tegen de grond gegane vrouw en haar charmante spiegelbeeld (of is het geen spiegel?), in een gezellig eenmansappartement met een hoek af. Zo moet je de plaat ook beluisteren, als een imperfect product. Het tergende snarengepluk van Elliott, verdiept door zijn spookachtige basstem.
Het album begint meteen op majestueuze wijze, en is indirect ook de oorzaak voor het enige zwakke punt dat het album kent; de balans. ‘The Right to Cry’ is namelijk een ongelooflijk indrukwekkend werkstuk, dat de andere 6 songs genadeloos naar de schaduwen verwijst. Hoewel die songs ook de moeite waard zijn, blijven ze wat onderbelicht door de grootsheid van ‘The Right to Cry’, en dat is jammer. Maar daarover later meer.
Op die opener bundelt Elliott de beste ingrediënten die hij tot zijner beschikking heeft, en maakt er een fabelachtig, bruisend mengsel van. Onheilspellend en overdonderend tegelijk baant het nummer zich een weg door de diepste krochten van de ziel, krochten waarvan ik het bestaan niet eens kende. Uit de tekst spreekt wel iets van hoop, met een behoorlijk bittere nasmaak, dat wel. Het gaat om een geliefde, en het gitaarspel van Elliott spookt constant door m’n hoofd, met die fantastische apotheose (lees: tempoversnelling) aan het eind. Met regels als “When your world comes crashing down; your looks have faded, and only worry lines remain; expression lost and drained; your passion unfulfilled, just an amply shell remains” is het moeilijk om de positivo uit te hangen, maar het klinkt toch net iets minder naargeestig dan eerder werk. Maar geen sikkepit minder urgent.
“You should dry those once pretty eyes; cos you have lost the right, the right to cry”, weerklinkt de verstilde poëzie van Elliott, en ik geloof ‘m helemaal. Een verleidelijke dans die het meisje (vrouw) uiteindelijk in de armen van de bard moet doen belanden. En zo ben ik alweer enige alinea’s bezig over dit nummer.
De rest mag ook gehoord worden. In ‘You Reap What You Sow’ laat Elliott zijn stem vervaarlijk schuren, wat vreemd genoeg (in combinatie met het luchtig aangewende instrumentarium) zorgt voor verpozing, comfort. Je voelt je op je gemak, en dat is iets wat ik niet gauw ervaar bij Matt Elliott. De tekst is nochtans niet altijd even optimistisch, en lijkt als motto vooral te hebben dat boontje om z’n loontje komt; als je het gevaar en de problemen opzoekt, is de kans reëel dat je naderhand met de gebakken peren zit. Onze portie groenten en fruiten hebben we daarmee ook alweer binnen.
‘I Would Have Woken You with This Song’ is het tweede langste nummer van de plaat en klokt af om en bij de 8 minuten (nog steeds 9 minder dan de opener). Elliott neemt hier rustig z’n tijd om de luisteraar voor zich te winnen met z’n gitaargetokkel, en er worden ook enkele weemoedig klinkende strijkers bijgegoten. Het nummer doet zeer filmisch aan; ik zie zo een scène op de prairie voor me, met de eenzame cowboy die vergeefs zijn revolver zoekt, en het vinnige meisje dat hem troost, een fles whisky en een inkijk in haar blouse biedt. Gaandeweg ontaardt het tafereel, tot de cowboy in een Spaanse furie ontsteekt en het meisje van het leven berooft. De laatste minuut van het nummer toont de somberheid van de antiheld, wanneer hij zich realiseert dat hij door zijn daad weer even eenzaam is als tevoren. Ook zonder woorden kan Elliott dus krachtige beelden scheppen (al zal dit voor iedereen wel anders zijn).
‘Prepare for Disappointment’ klinkt qua titel weinig veelbelovend (al kunnen we bij Elliott eerder het omgekeerde stellen), maar is verrassend speels van toon. Het riedeltje dat Elliott ten beste geeft, klinkt ritmisch en zachtmoedig, in het middenstuk verhardt het dan wel een beetje, de ondertoon blijft mild. ‘Zugzwang’ wordt daarentegen licht treurend op gang getrapt, met het nodige gehos. “Have I told you lately that I hate you?” vraagt Elliott luidop, even voordat het nummer bescheiden openbarst met de “Ring the bells”-passage. De strijkers schitteren onder dwang (zugzwang) van ingehouden tristesse.
‘Again’ gaat door op het elan van ‘Prepare for Disappointment’, met eenzelfde soort luchtige ondertoon, alsof de steen die op Elliott’s lever lag in gruzelementen is gebroken. De achtergrondzang maakt het allemaal echter wat donkerder, samen met het griezelig klinkende gegalm op de achtergrond. Maar in grote mate is het wel een broertje van ‘Prepare for Disappointment’, met iets minder manieren, misschien.
Afsluiter ‘De Nada’ breit een rustig slot aan een album dat ik toch weer onder de beste van het jaar 2013 wil scharen. Er zijn van die artiesten die vaak terugkeren in mijn eindlijstjes; Bill Callahan, Joe Henry, Mark Kozelek. Matt Elliott is daar nu zeker eentje van, voor het tweede jaar op rij zelfs. Ik ben benieuwd hoe het nu verder moet. Hij zit duidelijk op een tweesprong; hij klinkt minder getormenteerd en laat zelfs af en toe een hoopvolle flard positivisme horen, maar stiekem vind ik ‘m op zijn best als hij onheil en miserie predikt, al wens ik het hem privé zeker niet toe. Deze plaat staat of valt met de openingssong, ‘The Right to Cry’, dat gewoon één van de beste songs is die ik de laatste jaren heb gehoord. Daardoor blijven de overige zes songs, zoals eerder aangehaald, wat onderbelicht, en daardoor blijft deze nieuwste van Matt Elliott net iets lager steken dan voorganger ‘The Broken Man’.
4 sterren