Ekseption - Ekseption 5 (1972)

Het moet wel een stukje liefde zijn voor deze Haarlemse buitengewone band, dat ik dit album al een tijdje met 5 sterren waardeer en in mijn Top 10 op een prominente plek wil hebben. Ja, liefde toch wel voor dat bijzondere geluid: klassiek met jazz en rock gemengd tot een energiek popgeluid.

Je moet maar durven dat te maken én je moet het maar kunnen verdragen. Want, dat de schoen wel eens wringt bij Ekseption, dat wil ik ook niet ontkennen. Toetsenist Rick van der Linden was toch wel een beetje de maniak van de band, die graag net een stapje verder ging dan goede smaak en luistergenot toeliet. Barok, nét een beetje teveel van alles soms. Maar geweldig is de energie die de band onder zijn leiding liet stromen.

ik kan me zo voorstellen dat het voor jongere luisteraars (50 min) vreemd gedateerd kan klinken. Hoempapa, onrustig springerig, het schettert je speaker uit. Nee, zeker geen muziek voor de achtergrond of voor een lekker relaxt sfeertje. Laat staan dat het geschikt is om op te dansen. Het vraagt wel om naar te luisteren. Ook in die zin is het klassiek: je moet er een beetje moeite voor doen.

Klassiek dus; ik tel op dit album twee stukken van J.S. Bach, opener en finale van Beethoven en A la Turka van W.A. Mozart. Vier stukken zijn door van der Linden zelf gecomponeerd en For Example / For Sure leende hij deels van Keith Emerson. De klassieke stukken zijn voor puristen gewelddadige vervormingen van hoe hun geliefde componisten in ere werden gehouden en op een voetstuk gezet. Ekseption was een stukje rebellie tegen de gezapigheid van de klassieke muziekcultuur in die jaren: de o zo strikte scheiding tussen 'serieuze' muziek en 'pop'. Nu niets meer om je druk over te maken. Een knap stukje muziek met leenelementen, een geslaagde mix. Toen was dat nieuw.

Meesterlijk, en dat kan niet genoeg gezegd worden, is het toetsenwerk van Rick van der Linden. Maar zeker niet minder is de kwaliteit van trompettist Rein van den Broek, de twee onvervangbare kernleden van de band. En deze twee konden elkaar echt tot het uiterste dwingen. Was het altijd gezellig in de band? Nee, zeker niet. Er werd geknokt, Rick was een perfectionist en geen gemakkelijk mens. Maar inmiddels hadden ze dan toch maar vier succesvolle albums op hun naam staan. Werken onder hoogspanning.

Bij dit vijfde album aangekomen bereikte Ekseption een hoogtepunt. Tegelijk is dit dan ook het begin van het einde gebleken. De positie van van der Linden stond ter discussie. Direct na het opnemen van het volgende album 'Trinity' (1973) werd Rick door de overige bandleden gevraagd te vertrekken. Democratie heette zoiets in die dagen. Op dat moment het creatieve einde voor de band. Later is dat op persoonlijk vlak nog wel goedgekomen en ze hebben af en toe nog een aardig album opgenomen, maar van succes zoals in die hoogtijdagen was geen sprake meer.

Roem is een vluchtig iets en de Haarlemse band heeft er even van mogen proeven. Verdrietig dat de bandleden zo vroeg overleden. De herinnering blijft en hun vijf opmerkelijke albums.