Klaus Nomi - Simple Man (1982)

Geweldige muziek. meesterlijke opera meets cypernetics fusie. Klaus rules

"You can't judge a book by its cover," zong Frank-N-Furter exact een halve eeuw geleden. Tijdens de millenniumwende sloeg ik dat advies regelmatig in de wind. Al ging het toen vooral om muzikale albums. Langspeelplaten dus, en die waren toen in tweedehandswinkels vaak spotgoedkoop. Hoewel ik toen al verknocht was aan Bowie, Nina Hagen en Marc Almond, deed de naam Klaus Nomi bij mij totaal geen belletje rinkelen. “Een Duitse Japanner,” dacht ik. “Die heeft twee keer de laatste wereldoorlog verloren.”

De opvallende platenhoes én de weggeefprijs om het album tot mijn bezit te maken, haalden me over de streep. Ik had niet het minste idee wat ik ging horen. Wat bleek: Freddie Mercury op helium, maar dan zonder de - naar mijn smaak soms iets te nadrukkelijke - gitaarpartijen van Brian May. Ik was net als de tweedehandsplaat meteen verkocht.

Hoewel, luisteraars van Simple Man moeten wel wat geduld opbrengen. Op de trage en tekstloze opener "From Beyond" klinkt Nomi als een solerende Gregoriaan in een kapel waar de ramen en deuren te ruim open staan.

Het is geen misdaad om meteen te zappen naar "After the Fall". Daar luidt de eerste zin "I told you about the total eclipse". Nou en, dat deden Roger Waters, Bonnie Tyler en Chriet Titulaer ook. Nomi verwijst hier natuurlijk naar het bekendste nummer van zijn vorig album, waar hij in "After the Fall" ook muzikaal trouw aan blijft.

"Just One Look" klinkt wat ska-achtig. Ik vind dat genre niet matchen met deze tenor from outer space. En blazers ontlokken hier hetzelfde effect als dat ze op een song van de Sex Pistols zouden doen: WTF?

Gelukkig volgt "Falling in Love Again" waar de instrumenten soms doen denken aan Bowie's experimenten in Berlijn. Maar halverwege zingt Nomi met een min of meer natuurlijke stem in z'n moerstaal. Hierbij gaat de song onnodig over in Heimat-hoempapa. Het zou me niet verbazen indien Ome Klaus de Senf is gaan halen bij tante Nina. In een milde bui keur ik die zijsprong halverwege voor één keer niet helemaal af. Die gunst geldt niet meer bij elke herluisterbeurt, dus een half punt eraf.

"Icuroc" - spreek uit: "I see u are OK" - klinkt een beetje electro-wave maar verwacht hier geen Depeche Mode of Soft Cell. Instrumentaal moet ik meer aan "Warm Leatherette" denken dat ik vooral ken in de coverversie van Grace Jones. Natuurlijk zit alles hier minstens één octaaf hoger. Minder natuurlijk: Nomi klinkt heel de song lang als C3PO. Voor één liedje mag dat, inclusief herluisterbeurten.

In "Rubberband Lazer" wordt een over-articulerende Nomi begeleid door zowel spacegeluiden als violen. Space-western, indien het genre nog niet bestond heeft Nomi het daar en toen uitgevonden. Hoewel, zong Steve Miller voorheen al niet over Space Cowboys?

Ook kant twee opent met een soort aria. In "Wayward Sister" meen ik af en toe flarden tekst te horen. Maar misschien is het bevel "Papier hier!" toch een misinterpretatie van mij.

"Ding Dong" kennen we wel uit The Wizzard of Oz. De zin "Sing it high, sing it low" heb ik wel goed verstaan en is natuurlijk gefundenes Fressen voor de uiterst rekbare stembanden van Nomi.

"Three Wishes" begint zowaar met een schurend gitaarrifje. Het nummer blijft de volle 3:20 uptempo, zelfs wanneer Nomi naar een vertelstijl overschakelt. Wie één nummer van dit album wil uitproberen op een feestje of partij: neem deze.

Bij de titeltrack "Simple Man" daalt het tempo een beetje waardoor er meer nadruk op de teksten komt. Het refrein van dit nummer heeft een nog hoger musical-gehalte. En op het einde lijkt Brian May mee te spelen. Geheel inconsequent moet ik toegeven: ik hou er wel van.

"Death" is een serieuze aria, ondanks de occasionele space-geluidjes. Logisch natuurlijk, rekening houdend met het bezongen thema. Des te tragischer wordt het wanneer je Nomi hoort zingen "Remember me" en daarbij aan zijn snelvolgende fatale lot denkt. Het is niet allemaal Lof der Zotheid op dit plaatje. Mag ik zo'n muzikale moodswing een ijzersterk staaltje noemen?

Er wordt Gregoriaans afgersloten met "Return". Dank aan Herr Kapellmeister om nu wel ramen en deuren gesloten te houden. De tekstloze aria zou immers de zwanenzang worden van Klaus Nomi.

Een jaar na mijn ontdekking coverde niemand minder dan Marc Almond "Total Eclipse". Almond deed dat in collaboratie met de Berlijnse extravaganten van Rosenstolz. Geen paniek, de zangeres van dienst nam de hoogste noten voor haar rekening. Rosenstolz bracht rond die tijd trouwens ook een nummer uit met Nina Hagen.

Leuk dat haar naam dan een paar klikken hiervandaan opduikt in een post over Nomi’s debuutalbum. Minder leuk is dat een samenwerking tussen Almond en Hagen er nooit is van gekomen. Terwijl ze wél allebei meermaals model stonden voor Pierre et Gilles. En het minst leuke van alles: Nomi stierf in 1983 als een van de allereerste min of meer bekende slachtoffers van AIDS. Dat ontdekte ik zelf pas bijna twintig jaar later, samen met zijn bijzondere muzikale nalantenschap.

Nomi is geen Hagen, Bowie of Almond. Misschien moet ik zijn werk - veel is dat niet - wat frequenter beluisteren om er wat meer aan te wennen. Want echt mijn ding is het niet, nog niet. Daarom drie en een halve ster met geringe groeimarge.