Steeleye Span - Wintersmith (2013)

Voor het eerste in 38 jaar iets gekocht van de band Steeleye Span, kan ik met droge ogen zeggen. De laatste keer was begin 1976, de single All around my hat.

Wintersmith is gebaseerd op een boek van Terry Pratchett uit 2006. De schrijver heeft zelf ook meegewerkt aan dit album.

Tja, als er één genre is dat buitengewoon geschikt is om seizoensgebonden muziek te maken, is het de folkrock van een oude Engelse band. De Schotse besneeuwde bergen, bossen en een eenzame maar drukbezochte warme kroeg: het oproepen van een dergelijke sfeer kan geheel worden overgelaten aan Steeleye Span, zo blijkt.

De instrumentatie, teksten en de vocalen, o.a. die van de 66 jarige Maddy Prior, blijken een schot in de roos, Zonder overigens belegen over te komen. De muziek is namelijk niet uitsluitend folk, het is slechts onderdeel van een redelijk indrukwekkend FM/AOR rockprogramma dat alles bij elkaar er toch ook een modern tintje aan geeft.

De band geeft zich dus niet over aan traditionals of bekende songs van rond de Kerstdagen, het zijn allemaal nieuwe nummers.
Dat maakt dat er een indrukwekkende winter cd is neergezet. Voor het eerst in 37 jaar weet Steeleye Span ook weer de Engelse albumlijsten te halen, de prestatie blijft niet onopgemerkt.

Des te spijtiger is het dat oudgediende, violist/zanger Peter Knight heeft aangekondgd na de laatste concerten van Steeleye Span in 2014 de band zal gaan verlaten. Misschien dat het succes van Wintersmith hem nog van gedachten kunnen doen veranderen.

Ik neem voor lief dat Wintersmith ook wat mindere ballads kent, de boog kan niet altijd gespannen staan en van enige afwisseling zal sprake moeten zijn. Dat neemt niet weg dat het als geheel klinkt als een klok.

Na een productieve periode zat Steeleye Span met “Cogs, Wheels and Lovers” mijns inziens op een dood spoor. Daarna moest de band het vertrek van Ken Nicol na de release van dit album opvangen.

De terugkeer vier jaar later is verrassend. Enerzijds omdat er weer twee nieuwe bandleden aan boord zijn – gitarist/zanger Julian Littman en gitarist/zanger/saxofonist Peter Zorn – en een saxofonist had Steeleye Span nog niet eerder gehad (de bijdrage van David Bowie op “Now We Are Six” vergeten we voor het gemak even). Ook horen we een vocale bijdrage van Bob Johnson, die jaren eerder om gezondheidsredenen de band had verlaten. Hij schrijft bovendien voor twee nummers de muziek.

De daverende verrassing zit in de samenwerking met de zeer succesvolle fantasyschrijver Terry Pratchett – vooral bekend van de Discworld-boeken, die vooral de draak steken met de hedendaagse maatschappij èn met het fantasygenre. “Wintersmith” is Pratchetts 35e boek in de serie. Uiteraard zijn de teksten op de plaat gebaseerd op die van Pratchett en ook spreekt hij een stukje op The Good Witch.

Ja, en wat levert zo’n samenwerking muzikaal dan op? Een sterke plaat vooral, die al met al ook weer niet heel uitzonderlijk aandoet. De teksten zijn wat raadselachtig zonder het grote verhaal, maar de muziek is eigenlijk gewoon vertrouwd Steeleye Span. Een aantal nummers staan erg goed op zich, de sterke rocker Wintersmith bijvoorbeeld, de fraaie ballad We Shall Wear Midnight en The Dark Morris Song, een - nou ja, de titel zegt het eigenlijk al – een morristune met fantasy-inhoud.

Wel moet gezegd worden dat de plaat erg sterk begint, maar dat de aandacht na The Good Witch wat wegzakt, om pas bij Crown of Ice weer echt terug te keren. Hoogtepunt van de plaat is wat mij betreft het instrumentale The Dark Morris Tune, maar ook het melancholische We Shall Wear Midnight (met saxofoon!) is heel erg mooi.
Na “Wintersmith” nam Peter Knight, in de jaren ’80 en vooral in de jaren ’90 de drijvende kracht achter de band, afscheid. Zijn opvolgster Jessie May Smart horen we voor het eerst op de bonustracks op de deluxe edition.

Met die bonustracks is trouwens ook helemaal niets mis. Ze zijn kennelijk redelijk wat later opgenomen dan de rest van de plaat – of ze hebben de viool en achtergrondzang van May Smart er later ingemixt, maar dat lijkt me niet logisch – maar geen van de vier nummers zou op de oorspronkelijke plaat hebben misstaan. De livetracks zijn eveneens prima en de twee demo’s vooral leuk om een keer gehoord te hebben.