Unheilig - Alles Hat Seine Zeit (2014)

Unheilig bestaat dit jaar vijftien jaar. Een periode waarin de groep rond Der Graf er alles aan heeft gedaan om de top in de Duitse muziekindustrie te bereiken. Het hele verhaal viel al eerder te lezen in de autobiografie ‘Als Musik meine Sprache wurde’. Als kroon op het vijftienjarig bestaan had 2014 het jaar moeten worden waarin Unheilig aan het Eurovisie Song Festival mee zou doen, maar de Duitse stemmers besliste op 13 maart jl., helaas, anders. De groep wist met Wir sind alle wie Eins nog wel de finale van de Duitse voorronde te halen, maar werd daar verslagen door Elaiza met Is It Right. Een dag later kwam Alles hat seine Zeit - Best Of Unheilig 1999 – 2014 uit, dat al vooraf was gegaan door de single Als wär’s das erste Mal, het eerste nummer gebruikt voor de Duitse voorronde. Naast de twee nieuwe singles en de bombastische en symfonische instrumentale opener Zeitreise en afsluiter Rückblicke, bevat het album vijftien nummers uit de rijke muzikale geschiedenis van Unheilig, waarbij de groep op het album een chronologische terugblik presenteert. Uitzondering hierop vormt de prachtige symfonische ballad Geboren um zu leben, dat in 2010 de grote doorbraak voor Unheilig in Duitsland betekende. Via de Duitse Eurovisie Songfestival voorronde bijlages en de singles van de succesalbums Lichter der Stadt en Große Freiheit keert men terug naar het allereerste begin met het nummer Stark, ooit aangeboden aan een beroemde Duitse zanger op retour, van het album Phosper, hoewel men juist hier voor de 2012 versie gekozen heeft. Van de naar U2 neigende rock op Lichter der Stadt en het met Andreas Bourani gezongen duet Wie wir waren tot de van prog, industrieel en gothic doorspekte nummers als Für immer, Winter, Spiegelbild, Freiheit, Maschine en Schutzengel. Alles hat seine Zeit laat een prachtig document horen van de ontwikkeling van een persoon. Ja, een persoon, want in die vijftien jaar heeft Der Graf zijn eigen plan getrokken, vaak tegengewerkt, soms gesteund. Maar altijd vanuit het hart schreef hij zijn muziek en teksten zoals Unter Deine Flagge, een hommage aan zijn moeder, waarmee Unheilig in 2010 de Bundesvision Song Contest won, of An deiner Seite, dat geschreven werd voor een zeer goede vriend, die op dat moment (2008) als gevolg van kanker op sterven lag. De luxe gelimiteerde versie komt met een twaalf nummers tellende dvd.

Nadat ik Unheilig had ontdekt (zie Zelluloid) wilde ik zijn eerdere werk ontdekken. Dat deed ik eerst door via YouTube zijn muziek op te zoeken, daarna door deze verzamelaar Alles Hat Seine Zeit: Best of Unheilig 1999-2014 aan te schaffen. Anders dan ik me eerst herinnerde, denk ik inmiddels dat ik de muziek van Der Graf niet in 2010 maar zo'n vier jaar later ontdekte.

Doet er verder niet toe. Wat klinkt zijn single- en radioversies. Daarmee klinken rondere alternatieven van de albumtracks: minder grommende gitaren, geschikter voor een groot publiek. Nog steeds alsof Depeche Mode wordt gecombineerd met Rammstein. De elektrische gitaren in bijvoorbeeld Spiegelbild, Freiheit en Sage ja! maar productionele details maken het toch weer anders; Wir sind alle wie eins, duet met Andreas Bourani Wie wir waren en ballades als An deiner Seite en Astronaut trekken het naar popland. Halverwege die "uitersten" ligt een dansbaar en stevig nummer als Maschine, tanzmetall zoals dat wel heet.

Centraal staat de bariton van Der Graf, die anders dan in het boekje bij Zelluloid veel meer informatie geeft over wie wat deed. Unheilig is weliswaar zijn project, maar daarom deed hij nog niet alles zelf. Net als op dat album opent het met een ouverture (Zeitgeist) en een eindigt het met een finale (Rückblende), beide speciaal voor deze compilatie geschreven.

In het boekje wordt een overzicht gegeven van welke albums de afzonderlijke nummers komen, tegelijkertijd klinkt Alles hat seine Zeit coherent. De titel verwijst naar bijbelboek Prediker en daarmee naar vergankelijkheid: ook op deze compilatie beschouwt Der Graf het leven met zijn hoogte- en dieptepunten, waar de boom in het cd-doosje alle seizoenen verbeeldt.

Door het stukje hierboven ontdek ik dat Der Graf een autobiografie schreef. Inmiddels besteld.