Scott Walker - The Drift (2006)

Slechts 3,38 voor deze plaat. Ik heb er een kortverhaal over gemaakt.


We schrijven anno 2087, terwijl de zomer een vlaag van tropische loomheid over de stad wierp rekte ik me nog even uit en graai ik een kapstok waarover een licht beige T-shirt hing uit de kast. Ik kleed me aan terwijl ik door de smalle gang van mijn zomerappartementje kuier. In de keuken dringen de eerste straaltjes zonlicht door de witte gordijnen. Het huis geurde naar schoonmaakprodukten. Op de keukentafel lag een enveloppe die me gisteren tussen twee borrels door in de handen werd geduwd door een zekere afgevaardigde van meneer Velasquez. De naam was me onbekend. Maar in mijn stoute gedachten tekende ik hem als een erudiete persoonlijkheid met een fascinatie voor bizarre akkefietjes en merkwaardigheden. De enveloppe die me vorige nacht in de handen viel tijdens een opkomende waas van dronkenschap lag ongeopend temidden een assortiment aan ontbijtgranen en melkprodukten. Ik hield van een gezond ontbijt en hield vast aan clichématigheden die over de lippen rolden van jan modaal en moraalridders met een papieren tong. Het ontbijt is de hoeksteen van een evenwichtige voeding. De woorden stierven nog niet in mijn hoofd of ik scheurde de enveloppe met een krachtige vingerbeweging aan flarden. Binnenin zat een klein briefje. ‘Kom naar het strand in Cambrils’. Het strand, vorige week hoorde ik een professor met een walgelijke poging tot sociaal gedrag en een te groot maatpak met gespleten tong lullen over een zeker Velasquez, een zonderling die zijn tijd aan het strand van Cambrils verdeed met het vissen en staren naar de weelderige vormen van het vrouwvolk dat zich bezondigde aan een frisse duik. Buiten mijn gewoonten om sloeg ik het ontbijt over en wierp me achter het stuur van mijn pas afbetaalde Chevy, een jongensdroom uit ver vervlogen tijden. Ik spaarde de restjes bijeen en trok mijn stoute schoenen aan. Tien jaren later staat voor u de rechtmatige en trotse eigenaar van een bescheiden sportwagen.
Wanneer ik naar het strand rijd, valt me de oneindigheid van karkassen op die op de asfaltwegen lagen te rotten. De zomer was neergestreken en ging gepaard met een flinke dosis bronstigheid die zich nestelde in de lendenen van een stel op hol geslagen katers. Sommige kattenbeesten beproefden hun geluk met een tragische afloop ten gevolge.
Het is ook weer de waanzin van de mensheid die zich hier in volle glorie en schande etaleert. Gromde ik. Hoe dommer de beesten, hoe minder aarzeling men aan de dag legt om ze te verdelgen of er stomweg plezier in geschapen wordt om de arme beesten te verminken onder het mum van ‘het kan me allemaal niet schelen’. Een slagveld van karkassen over het asfalt in de oneindigheid uitgestrekt tussen velden, bossen en dorpen, symbolisch als het huilende leed veroorzaakt door biologisch fascistische gekken achter het stuur van hun vaartuig.
Ik parkeer mijn wagen en steek wat muntjes in de parkeerautomaat. Ik ben maar wat blij dat ik mijn gemakkelijke sandalen heb aangetrokken. Wanneer ik over het strand wandel streelt het zand mijn tenen en met half dichtgeknepen ogen ter grootte van rijksdaalders zie ik de zonderling in zijn strandstoel zitten. Gapend naar de speling van de getijden van een zee die omvangen werd door een nevel van rood licht van een ondergaande zon en een zwerm meeuwen die cirkels maken in een kurkdroge lucht.
Ik ga pal naast hem staan en werp hem een vluchtige blik. De man was gehuld in lompen en verborg zijn te dikke hoofd onder een bruine vissershoed. Aan zijn handen droeg hij oude handschoenen waarvan de uiteinden verwijderd waren en je enkel zijn geschaafde stompen van vingers zag die met vlijt een lucifertje aanstaken.
‘Meneer Velasquez?’ Vraag ik hem bedeesd. Ik toon hem de brief terwijl hij het eerste trekje van zijn peukje met volle macht naar binnen sleurt.
Hij bekijkt me scheef en blaast een spinnenweb van rook in mijn gezicht.
‘Bent u het? Meneer Stevie’
‘Ja’ Antwoord ik hem met een voorzichtig gefluister.
‘U had achter me gevraagd?’
‘Dat klopt, ik heb op u zitten wachten’ Antwoordt hij terwijl hij zich achter een gemaakt lachje verschuilt. Hij staat recht, bekijkt zijn hand en vervloekt die kramp weer die in zijn vinger was geslopen. ‘De tijd is niet mals voor ons, meneer!’ Klaagt hij, mij aankijkend alsof ik de oplossing van zijn probleem in handen had.
Ik volg hem naar de parking terwijl hij zich mankend op één poot voortsleept door het zand.
‘Het is niet zo ver meer, ik sta erop dat jij rijdt, mijn oude dagen beperken mijn inzicht en mijn reactievermogen, alsof ze me willen klaarmaken voor mijn stille dood.’ Vloekt hij.
‘Onder de aanwijzingen van de oude malloot stuur ik het oude sputterende vehikel, dat hij een Volkswagen placht te noemen naar een schuurtje een steenworp van de kust verwijderd. Tenminste als je een sterke arm had en goed kon werpen. Precisie was wellicht niet zijn sterkste kant. Hij doet me teken dat ik de motor moet stilleggen en lonkt me met die oude vingerstompjes naar de schuur. Met veel gekraak en gepuf opent hij de oude aftandse deur die een pikdonkere kamer bewaarde. Door de kleine gaatjes in het hout sijpelde een zuinig lichtje binnen. Hij haalt een imposante sleutelbos boven en wandelt naar de linkerhoek van de schuur.
‘Hebt u nog even geduld?’ Vraagt hij me, alsof ik veel keus had om die vraag neeknikkend te beantwoorden.
Hij tilt een plankje op waaronder een grote houten kist ligt, bedekt met een leger aan stofdeeltjes. Met een korte zucht blaast hij het stof weg dat door het binnenste van het schuurtje begint te dwarrelen. Hij haalt een koperkleurige sleutel te voorschijn en opent het kistje.
‘Hier is het!’ Zegt hij me, nu klonk het alsof er een vlaag van enthousiasme door zijn stem klonk.
Achter verbaasde ogen stond ik te staren naar het vierkante ding dat hij tussen zijn vingers geklemd hield.
‘Wat is dat?’ Vroeg ik hem niet begrijpende.
‘Dat is The Drift meneer! Zijn hand reikt naar de mijne. Aarzelend neem ik het kleinood in ontvangst.
‘Heb je thuis een degelijke installatie staan?’
‘Ja!’ Antwoord ik. Wilt u dat ik deze ga luisteren?
‘Uiteraard’ Lacht hij schalks, hij legt zijn verrimpelde arm om mijn schouder en mompelt : ‘Als je de waanzin van de wereld met eigen oren aanhoort hebt, kom dan terug naar hier! Ik zal hier op je wachten’.
Ik sta verstijfd, mijn bloed lijkt veranderd in stromend ijs. Als naalden die in mijn hart steken dat een berg ijs rondpompt door mijn aderen. Ik kreeg geen woord meer over mijn lippen. Ik wil hem nog iets toeschreeuwen, maar opeens is hij verdwenen.
Verward stap ik terug naar mijn wagen, de zonderling had me achtergelaten als dood en ik moest de hele weg terugwandelen op mijn arme sandalen. Opeens was hij verdwenen… spookte hij door de nevelen van mijn geest, of was hij echt? Wat wil hij me vertellen?
Ik wil zo snel mogelijk terug naar huis, ik werp een blik naar het strand, de zon werpt een warme gloed over mijn wangen, een glimlach tovert zich op mijn gelaat. Het zal wel allemaal niet zo erg zijn, grijns ik.
Thuisgekomen onderwerp ik mezelf aan een gigantisch middagmaal om het verlies van het ontbijt goed te maken. Ik staar nog eens naar het cd-doosje. ‘We hebben een afspraak’ fluister ik. Snel wandel ik naar mijn kamer,sluit de deur en duw de oordopjes van mijn hoofdtelefoon in mijn oren. Slaghamer en aambeeld maken zich klaar voor een confrontatie met een ensemble van noten, ritmiek en sfeerscheppingen. Ik leg me op het bed , symmetrisch in het midden en sluit de ogen. Mijn vinger drukt de play-toets van mijn cd-speler in…..

Een week later

Ik sta in de deuropening van de oude hut te wachten. Een gevoel van angst hangt als een aura om mijn vege lijf. Velasquez, waar zit die kerel? Opeens vormen zich de pennenstreken van een silhouet, een schaduw die danst op de houten muur van het hutje.
‘Ben je terug?’
‘Je zei dat je hier zou wachten!’ Antwoord ik hem.
Hij kwam me over als een geniepigaard die graag katjes in het donker kneep.
Opeens neemt hij me vast en die façade van een zonderlinge gek smolt weg.
Hij begon te schreeuwen alsof de woorden zijn strot lieten bloeden.
‘Heb je het aanhoort? Zeg me of je diezelfde angst voelde!?’
Ik duw hem van me af, zijn plotselinge uitbarsting deed me schrikken.
‘Het was angstaanjagend, alsof je achterna wordt gezeten door de dood op een losgeslagen paard. Het is een meesterwerk dat je komt najagen tot in de krochten van je ziel!!’
‘U begrijpt me’ Zegt hij terwijl hij het zweet van zijn voorhoofd veegt met een natte doek.
‘Ik heb nachten niet kunnen slapen, ik ben ten einde raad!’
‘Kalmeer!’ Gebiedt hij me dadelijk. ‘Dit is nog niet alles!’
Ik schrik me te pletter. Mijn lichaam voelt aan als een cactus die plat wordt geperst door een ijzeren vuist.
‘Volgt u me even mee, u gaat uw ogen nooit geloven’ Sist hij. Ik neem zijn arm vast en hij leidt me door die opening in het schuurtje. We wandelen door een labyrint van gangen die omgeven werden door dreigende duisternis en denkbeeldige griezels die achter de hoeken schuilden. Plots blijft hij voor een zware deur staan. Zijn hand glijdt over de structuur en hij schudt zijn hoofd eventjes.
‘Volgt u me!’ De deur wordt opengeduwd en hij wandelt naar een stapeltje documenten dat in de hoek gedrukt lag van deze vochtige kamer.
‘Kijk!’ Schreeuwt hij. Aanschouw het onrecht met uw eigen ogen die u van uw moeder gekregen heeft!
‘Ik staar naar een blad papier in A4-formaat.
‘Wat is Musicmeter?’ Vraag ik hem snel.
‘Is je geheugen een zeef?’ Ze hadden gelijk, die Alzheimer heeft je grondig te pakken!’
‘Het is ook niet iedereen gegund om 110 jaren te mogen slijten op deze aarde’ Dien ik hem van repliek. ‘Maar wat is Musicmeter nu?’
‘Een graadmeter, een orakel, een sprankelende bron van informatie en gekruide meningen over platen en cd’s. Kijk goed!’
Onder het prentje dat verdacht veel leek op de afbeelding van de platenhoes stonden enkele sterretjes. Ik lees de score en trek meteen wit weg…… ‘3.38’
‘Hallo! Bent u er nog!? Meneer?’
Ik lag in doodsreutels tegen de vloer van die ondergrondse kamer. Hij neemt me in een brandweergreep en sleept me als een heldhaftige strijder naar boven.
Wanneer het zonlicht op mijn gelaat danst, kom ik weer even bij.
‘….3.38, maar het is een meesterwerk!!’ Stamel ik.
‘Dat klopt, en het klopt niet’ Zegt hij zachtjes…..kom mee naar het strand, ik heb je een belangrijke les te bieden.

Op het strand lig ik met de onderhelft van mijn lijf in het water, terwijl golfjes een spel van ritme en verkoeling over mijn benen laten klotsen.
‘Je moet begrijpen dat…..’ Hij twijfelt even, ik ben nog altijd niet goed bekomen van het avontuur.
‘Je moet begrijpen dat een meesterwerk slechts bestaat in de ogen van degene die het een meesterwerk noemt, er bestaat geen algemene consensus, zeker geen objectieve consensus over wat iets tot een meesterwerk maakt.’ De meesterwerken bestaan alleen in jouw subjectieve wereldje. Probeer niet om de grote lijnen van de kunst te verklaren aan de hand van een collectieve waardering.’
‘U zegt?’
‘Snap je het dan niet? Frans Bauer verkoopt duizenden platen, wil je zeggen dat hij pure kunst maakt, is kunst pas kunst als het de goedkeuring van een braaf knikkende maatschappij krijgt?
Of is het ware meesterwerk voorbehouden aan een elite?’
‘Ik zou het niet weten!’ Antwoord ik hem. Een gretige lach vertrekt van zijn gezicht en plooit zijn mondhoeken naar boven. ‘Haha, je zal het ook nooit weten! HET meesterwerk bestaat niet! Beeld je eens in dat er een meesterwerk bestond waarover iedereen het roerend eens was. Nee het maakt niet uit, neem nu bijvoorbeeld muziek. Het zou gedaan zijn met platen maken omdat de climax bereikt is.
Het is de subjectieve kracht die een universum aan creativiteit en bezieling laat bloeien.’
Ik begreep zijn boodschap, opeens werd alles duidelijk.
Hij fluit op zijn oude vingers en een bus blonde maagden komt het strand opgestormd.
‘Ziet u meneer, laten wij ons tegoed doen aan de schoonheid en de verdorvenheid die deze dag ons hier biedt. Laten we klinken op onze overwinning die in ons ontloken is. We zullen onder het spel van een roerende zee die over het witte zand glijdt en de aanwezigheid van de blonde maagden ons tegoed doen aan de verlokkingen. Wanneer de lucht kopergrijs kleurt en de regen huilend dit strand in een modderpoel veranderd zullen we slechts onze kruisvaart staken.
‘Ik knipoog naar hem en voel de warmte door me heen stromen. De meeuwen brengen een serenade van gekrijs. Ik sluit mijn ogen en besef me dat ik weer een belangrijke les geleerd heb vandaag.
Einde

The sun ain't gonna shine anymore.
Ja, dat geloof je gelijk bij de eerste tonen van The Drift.
Alsof Nick Cave probeert om meer in de hoogte te zingen, en daarbij begeleid wordt door een band als Swans.
Ik weet nog precies wanneer ik dit album hoorde.
We hadden met nog twee andere muziekliefhebbers een gezellige avond, waarbij persoonlijke favorieten voorbij kwamen.
Iemand liet toen Clara horen, en kwam met het lugubere verhaal dat de drumslagen hier werden uitgevoerd op dode dieren.
Of dit waar is, weet ik niet, maar het gaf het lied nog extra kracht, wat eigenlijk niet eens nodig was.
Rond drie uur in de nacht reed ik naar huis, en in een bocht op de snelweg stak plotseling een schijnbaar jong hertje over.
Deze kon ik niet meer ontwijken, en ondanks dat ik deze zeker geraakt had, schrok deze zo, dat het nog lukte om aan de kant te komen.
Een harde klap, en shakend verder naar huis gereden.
Daar bleek de schade aan de auto mee te vallen, een koplamp was gesneuveld, en voor de verzekering was het wel prettig dat er nog dierenharen op het beschadigend deel zaten.
Voor mij wel een reden om het album links te laten liggen, tot vandaag.
En nog steeds vind ik Clara, samen met Frankie Teardrop van Suicide het meest vervreemdende, verdwaasde, lugubere stuk muziek wat ik ooit gehoord heb.
Bij sommige momenten moet ik aan de derde van Portishead denken, maar die is dan nog een stuk toegankelijker te noemen.
En volgens mij wordt het middenstuk van Jolson and Jones gebruikt bij de openingstheme van de serie The Walking Dead.

Dit is Twin Peaks voor gevorderden.
Horror Animal Farm.