Donny Hathaway - Everything Is Everything (1970)

Het begon allemaal zo mooi voor Donny Hathaway en zijn Everything is everything. Critici noemden hem één van de meest veelbelovende soulzangers van die tijd, en een paar jaar later zou hij zelfs een Grammy ontvangen voor zijn duet met Roberta Flack! Niemand kon vermoeden dat de start van zijn carrière tevens zijn langzame ondergang betekende. Hij leed aan zware depressies, was paranoïde en er werd bij hem ook nog schizofrenie vastgesteld. Hiervoor kreeg hij medicatie, maar zijn vrouw gaf aan dat hij over het innemen van die medicatie nogal luchtig dacht, en wanneer hij die medicatie niet innam was het onmogelijk om met hem samen te werken. Een ruzie met zangpartner Roberta Flack was dan ook niet te vermijden. Op 13 januari 1979 pleegde Donny Hathaway zelfmoord op slechts 33-jarige leeftijd. Iets wat niemand kon vermoeden met de komst dan dit debuut.

”I hear voices, I see people – saying everything is everything.” Het album opent al gelijk met een ontzettend aanstekelijk deuntje dat waanzinnig lekker klinkt, maar slechts een middelmatige voorbode van al het moois dat nog komen gaat. Zo volgt gelijk na het openingsnummer al het prachtige, romantische Je vous aime (I love you), behalve de soulvolle vibe lijkt het nummer ook een bluesachtig sausje over zich heen te hebben gekregen en dat maakt dit nummer alleen nog maar mooier. De cover I believe to my soul is zo mooi geworden dat deze versie met gemak het origineel van Ray Charles weet te overtreffen. De rijke instrumentatie zorgt ervoor dat dit één van mijn favoriete nummers op dit album is. Ook al was Ray Charles een grootheid, bij het beluisteren van deze cover zou ik me bijna willen afvragen: Wie is Ray Charles? Die eigenheid weet hij ook toe toe passen bij de Nina Simone cover To be young, gifted and black. De echte blues komt ook aan bod. Namelijk in de vorm van het geweldige Misty, heerlijke relaxte sfeer waarbij -naast de geweldige stem van Donny- de piano centraal staat en mooi naar voren komt. Die relaxte sfeer wordt enige tijd later afgewisseld met het funky, upbeat Sugar Lee dat eigenlijk grotendeels gewoon een instrumentaal nummer is ondanks dat er diverse vocalen aan te pas komen. Wat mij betreft het minste nummer op het album, maar gelukkig is opvolger Tryin’ times een stuk leuker. Tekstueel erg interessant, gericht op sociale aspecten / de maatschappij. Het nummer kent een ietwat jazzy maar uptempo sfeer en daarmee is dit weer een afwisselende muzikale richting op dit toch al erg veelzijdige album. Spiritueel wordt het met het door hemzelf geschreven gospelachtige Thank you master for my soul. Met The ghetto krijgen we weer een grotendeels instrumentaal nummer voorgeschoteld, deze is stukken leuker dan Sugar Lee, al had een daadwerkelijke songtekst (afgezien van het refrein dat vrijwel alleen bestaat uit de woorden ”The ghetto”) zeker niet misstaan.

Jaren later kunnen we denk ik gerust spreken van een klassieker in het soul genre. Een album die door steeds meer opgemerkt en gewaardeerd wordt. Terecht overigens, want ook al is Hathaway al jaren niet meer onder ons, hij verdient zeker credits te krijgen voor zijn solo-albums en dus ook Everything is everything. Echt perfect vind ik dit album niet, maar alleen al vanwege zijn versie van I believe to my soul zou dit album bij eenieder een luisterbeurt moeten verdienen.

Ik blijf die titelsong toch zo briljant vinden. Ik heb 'm inmiddels minstens 200x gedraaid, in de single- album- of live-versie. Het maakt niet uit: het blijft zo mooi. Nu ik er ook nog naar kan luisteren op de Rhino High Quality Mastering, word ik helemaal blij. Het nummer is alles tegelijk: funky, swingend, soulful, jazzy, heel erg mooi, toch ook weer een tikje ruig: fantastisch!
Het staat ook voor dit album, wat in totaal ook aan die beschrijvingen voldoet. En het staat ook voor Donny Hathaway zelf, alleen dan mag je er nog geniaal bijzetten en zeer begaafd, zowel als toetsenist, 'orkestleider' als zanger. Wat een fantastisch talent!

En wat jammer dat Donny tijdens zijn leven zo moest lijden, begrijp ik ook uit bovenstaande review van Angelo. De openingssong die ik wel heel erg goed en intens vind, komt zo in een wrang licht te staan: Voices Inside. Je leven is regelmatig een hel en dan bezorg je anderen de hemel op aarde. Heel veel respect voor Donny Hathaway.

Persoonlijk heb ik altijd een beetje het gevoel dat Donny Hathaway te vaak vergeten wordt in de soulwereld. Misschien komt dat wel door zijn veel te korte carriere door een vroege dood, maar dat doet niks af aan zijn nummers. Zijn nummers zijn namelijk van constante topkwaliteit. Ook op dit debuut weet Hathaway te overtuigen en werd niet voor niks als een soulbelofte gezien. Opvallend aan de muziek van Hathaway is dat hij best vaak covers speelde, maar die altijd zo naar eigen hand zette dat het een eigen nummer werd. Eeuwig zonde dat zijn paranoìa en depressies hem tot zelfdoding brachten.
1. Voiced Inside (Everything is Everything) – de gospel is bij Donny Hathaway nooit ver weg en dat hoor je meteen bij deze opener. Volle sound met de blazers, het sterke koor en natuurlijk de warme en krachtige stem van Donny. Een gedreven opener.
2. Je Vouse Aime (I Love You) – als je zo toe gezongen wordt dat iemand van je houdt dan ben je toch meteen klaar? Wat een romantiek en wat een passie. Donny Hathaway betovert je hier met zijn gouden stem, de backings versterken het nog maar eens, niet voorbijgaande aan de muzikale omlijsting.
3. I Believe To My Soul – de groove zit er meteen in, helemaal als de stem van Donny dan ook nog samen vloeit met de instrumenten. Krachtige blazers bepalen dit nummer, net als de groove uit het toestenwerk. Vocaal gaat Hathaway hier aardig los.
4. Misty – ik vind dat dit album altijd een beetje een bluesy vibe heeft. Vrij relaxte song met de nodige instrumentale invulling. Vol en rijk zijn daarvoor de juiste woorden.
5. Sugar Lee – gospel all over again. Goede groove in dit nummer dat vooral muzikaal is op wat kreten na. De muzikanten en Donny op piano gaan helemaal los op hun instrumenten.
6. Tryin’ Times – alleen de intro al. Dan ben je toch al verkocht? Je voelt de energie en de groove die onderliggend ligt. Die komt dan uiteindelijk ook echt los. Fantastische song.
7. Thank You Master (for My Soul) – hier komt de gospel en Donny’s geloof duidelijk om de hoek kijken. Geweldig opgebouwd nummer waarbij de spanningsboog constant on point blijft, mede door de instrumentatie. Donny laat zijn kunde op de toetsen duidelijk horen.
8. The Ghetto – Donny Hathaway op zijn grooviest. Bijna volledig instrumentaal nummer waar de muzikanten, inclusief Donny zelf, helemaal los gaan in een nimmer aflatende groove.
9. To Be Young, Gifted and Black – Donny Hathaway in zijn meest gevoelige modus. Natuurlijk een nummer met een duidelijke boodschap. Hathaway maakt zich dit nummer volledig eigen en raakt.
10. A Dream – meest bombastische nummer van dit album. Zit niet alleen in de instrumentatie, maar ook in de zangwijze. Een zeer boeiend nummer waar ik steeds weer nieuwe dingen in ontdek.