Van der Graaf Generator - The Aerosol Grey Machine (1969)

Wel een aardig plaatje dit,en omdat ik ook wel een beetje into the sixty's ben is het nie moeilijk om in deze sound te komen.
Het kan wel een beetje vreemd overkomen om Hammill's vocalen te horen op deze muziek,ik ben dan wel niet bekend met zijn solowerk nog(dat is deze plaat eigenlijk ook),maar hij zet hier wel een goede prestatie neer.

Het doet me wat denken aan Pink Floyds' the piper at the gates of down. Zeer psychedelisch met de 60's pop/rock sound. Ik vind het prachtig ondanks de soms gebrekkige kwaliteit.

Heel erg lang alleen op LP te verkrijgen geweest, officieel alleen uitgebracht in de VS, daar niks geworden, in '75 Duitse persing verschenen. In die tijd meer een collectors item dan een genietbare plaat, zeker in vergelijking met dat wat kwam. Maar eigenlijk mag ik geen platen met andere platen van dezelfde artiest (o, valkuil!) vergelijken voor een objectief oordeel. Aardig plaatje dus, zoals hierboven beschreven. Afterwards mooi, maar (helaas) op de Peelsessies van Hammill stukken mooier (toch weer vergelijken...), Necromancer lekker dreigend en het titelstuk gelukkig volkomen krankzinnig. Hammill en humor, dames en heren! Duidelijk een beginplaat en helaas zonder The People You Were Going To.

Nouja... ik zou eerder zeggen: Duidelijk beginmateriaal. De nummers waren al lang en breed klaar om opgenomen te worden (als Hammill's eerste solo-album), maar door het gebruikelijke manager/platenmaatschappij-geregel en gezeik moest het even snel met de band (waarmee Hammill andere plannen had en Octopus, Necromancer, Aquarian en materiaal van Least We Can Do... als debuut wilde uitbrengen) op de band gekwakt worden. Het feit dat er tussen de opname-sessie van dit album en die van Least maar 4 maanden(!) zitten geeft aan dat de band veel meer in haar mars had dan je hier kunt horen. Ik hoor duidelijk dat het aanwezige materiaal en dus het tijdgebrek de band en de producer in toom houden. Het is zeker een geslaagd debuut, maar meer psych dan prog en het wijkt duidelijk af van wat hierna volgt. Ik vind het zeker beter dan dat nogal overschatte (ahem) debuut van Floyd die ook in dit straatje ligt.

Nou euh... dit is niet te plek om te discussiëren over Floyd met Syd Barrett al dan niet overschat - laat ik dus volstaan met de mededeling dat ik het niet met die stelling eens ben.
Wat betreft dit VDGG-album - natuurlijk hadden ze 'meer' in huis, maar dat kwam dus pas ná dit album. "This was the start to do something, anything, that would be for the good" luidt de conclusie van Peter Hammill. De plaat heeft zijn charme, maar dat het goede nog in aantocht was vind ik goed te horen.

Mijn exemplaar, op Peter Hammill's FIE label, heeft een andere tracklist.

1- Afterwards
2- Orthenthian STt. (Parts I & II)
3- Running Back
4- Into a game
5- Ferret & featherbird
6- Aerosol grey machine
7- Black smoke yen
8- Aquarian
9- Giant squid
10- Octopus
11- Necromancer

Wat begint dit album toch ongelofelijk mooi met Afterwards en Orthenthian St.. Echt typerend voor eind jaren 60: melancholisch, instrumentaal sterk en licht zweverig en een geweldige zang.
Voor de rest ben ik er - na ruim een maandje verkenning - nog niet helemaal uit wat ik van deze band moet vinden. Dit debut was in ieder geval een hele goede start voor hun.

Eindeloos mooi. Daar waar de vroege pink floyd een schijnbaar organisch gedreven psychedelica op de band kwakte word hier keihard gewerkt vanuit een intellectuele geldingsdrang. Schoonheid is dan een persoonlijke voorkeur maar ik heb in ieder geval het gevoel dat deze mannen me naar een volgend level sjouwen.

En het wordt alleen maar mooier

Blijf afterwards echt een prachtnummer vinden. Jammer dat de rest van het album die kwaliteit niet haalt. Dat toetswerk is echt geweldig. Mooie klank ook

Die eerste VDGG plaat behoorlijk vaak gedraaid en blijf ook deze erg goed vinden al werd de muziek inderdaad al bij de volgende plaat veel beter en interessanter en dat ging zo ook nog wel een aantal platen door. Ik heb nu de cd op met de bonus nummers. Dat zijn dus kennelijk nog een soort van overgebleven demo's. Opvallend is dat Ferret and Featherbird dus kennelijk ook al een oud nummer was voordat het op de soloplaat In camera terecht kwam.

Is dit het debuut is van Van der Graaf Generator of toch meer een Peter Hammill album, dat is de vraag voor velen. Door het label gedoe is dat niet helemaal helder, maar jn ieder geval is deze plaat uitgebracht onder VDGG. En de rest is geschiedenis. Dus vlug verder met de muziek !

Het 'debuut' dus van VDGG. En het blijft lastig om deze plaat onbevangen te beluisteren, wetende wat er nog gaat komen. Zeker bij de prog groepen zie je dat er altijd ontwikkeling in de muziek zit, het debuut is dan enkel het begin van de reis. Je ziet dat bij Yes, Genesis, Jethtro Tull, Pink Floyd. Lijkt nog wat zoeken , wat aftasten, ook geheel passend in de late jaren 60.
Dit allemaal meenemend moet ik zeggen dat dit album mij zeer positief verrast. Natuurlijk hoor ik ook dat de productie rommelig is door de korte studio tijd, maar mede daardoor heb ik nog meer respect voor de groep. Want er wordt hier toch een fraai album gepresenteerd, waarin nog allerlei stijlen een plaats hebben. Het psychedelsche gehalte is zeker aanwezig, door gebruik van de instrumenten, verder rock, folk ook wat oosterse elementen. Alles prachtig door elkaar heen verweven.
De plaat begint met het prachtige 'Afterwards' ;bij Peter Hammill denk je aan de uithalen etc, maar hij kan ook zeer ingetogen zingen. Ook 'Running Back" vind ik een prachtig nummer. Saxofoon speler David Jackson is nog niet van de partij, maar fluitist Jeff Peach zorgt soms bijna voor een Jethro Tull geluid. 'Into a game' lijkt meer op de weg die VDGG uiteindelijk inslaat, gecompliceerde prog rock met muzikale wisselingen. Dat is in dit nummer bijzonder goed hoorbaar en het nummer is best wel sterk. Prima keys spel, stevige bas en drums, voor zo'n jonge groep met jonge muzikanten klinkt het best wel volwassen. Op mijn cd versie komt dan 'Ferret & Fearherbird' , deze staat waarschijnlijk niet op de originele lp. Het is wel een prachtig nummer, met opnieuw bezwerend fluitspel, gevoelige zang, een mooi relatief rustig nummer.
'Aerosol Grey Machine' is natuurlijk een niemendalletje, maar het deed me wel denken aan een nummer uit de musical 'Godspell'. Zelfde sfeer, zelfde soort muziek. Heeft verder weinig met VDGG te doen. 'Black Smoke Yen' is ook een kort nummer, wel typisch jaren 60-70 heeft wat 'Kraut-achtigs'. Gaat wel prachtig ovefr in 'Aquarian' met zijn bijna 8,5 minuten het langste nummer. We krijgen 8,5 minuten inspiratie met Peter Hammills interessante teksten en een steeds intenser wordende baslijn. Ook het refrein is pakkend en opbeurend, met een geweldige piano. Het staat nog ver af van de latere VDGG, maar het is gewoon een prima nummer, bezwerend. Ergens hoor ik hier ook nog de jaren 60/70 David Bowie erin terug. De gehele plaat is wat positiever dan de platen die hierna komen.
Het volgende nummer op mijn cd is waarschijnlijk weer een extra nummer, namelijk 'Giant Squid'. Een echt Peter Hammill nummer, wat een fijne opbouw heeft. 'Octopus' met zijn bijna 8 minuten begint bijna als Deep Purple door het rollend hammond orgel, maar door de zang van Peter Hammill wordt het wel een echt VDGG nummer. Bij dit nummer is ook duidelijk hoorbaar welke richting de groep op zou gaan. De muziek wordt 'dwarser' 'gecompliceerd' soms mysterieus duister en alles behalve commercieel. Bij dit nummer is de matige productie wel het meeste hoorbaar en dat is jammer. Dan eindigen we met 'necromancer' een enigszins vreemd wat freaky nummer, maar ook passend in die tijd.

Conclusie, op zich een verrassend album en zeker een verdienstelijk debuut. Het geheel klinkt nog redelijk fris. Bij veel prog groepen werden de albums in de jaren 70 steeds beter, maar ook complexer. Soms leek het proces belangrijker dan het resultaat en juist hiermee werd genadeloos door de punk afgerekend. Gek genoeg werd VDGG en Peter Hammill daarbij gespaard en werd later zelfs een inspiratiebron. Voor mij toch 4 sterren , zijn wel wat magere sterren, maar het is het wel waard.