Primordial - Storm Before Calm (2002)

Hoewel Primordial op elk album zichzelf bedient van dezelfde mix van black, folk en heavy metal, is op elk album een zekere verschuiving waarneembaar. De band klinkt per album meer als Primordial en minder als Bathory en My Dying Bride. Ook lijkt de band per album ruiger te worden terwijl de black metal langzaamaan verworpen wordt.

Storm Before Calm lijkt zich op een snijvlak te bevinden. Ik heb wel eens gelezen dat het album moeizaam tot stand kwam. Ik weet niet waarom, maar het zou kunnen dat het een overweging is geweest om na het algemeen prima ontvangen Spirit The Earth Aflame, wat toegankelijker te worden.
Dat is uiteindelijk niet gebeurd. Evenmin is hoorbaar dat er wat strubbelingen binnen de band waren.

Storm Before Calm opent precies volgens tegenovergesteld principe van wat de titel poogt te zeggen. Op nietsontziende wijze wordt de verwoesting ingezet die The Heretics Age genoemd wordt. Blastbeats, vlammend riffwerk en spugende vocalen vliegen je om de oren.

Vanaf Fallen To Ruin komt Primordial weer in een wat vertrouwder vaarwater, ofschoon de band heavier dan ooit lijkt te klinken. Nemtheanga experimenteert wat met zijn diverse vocale kanten en laat in het buitengewoon heldhaftige Sons Of The Morrigan de kant horen die The Gathering Wilderness zou gaan domineren.
Afsluiter Hosting Of The Sidhe is weer een stuk dromeriger dan wat we van Primordial gewend waren. De zacht kabbelende sologitaar doet de gedachten wel eens naar Anathema uitwaaieren.

Eigenlijk lijkt de formule van Primordial niet veel veranderd te zijn. Wel is de uitvoering weer beter geworden. Momenten van agressie wisselen op vrij natuurlijke wijze met momenten van berusting. Nemtheanga's stem klinkt een stuk consistenter in de iets spaarzamere cleane stukken. En in de vorm van het eerder aangehaalde Sons Of The Morrigan is een heuse livekraker ontstaan.

Primordial verrast ondanks het meer eigen karakter niet op Storm Before Calm, maar levert wel teveel kwaliteit om links te laten liggen.

De waarderingen zijn bij dit album opmerkelijk lager dan bij de andere albums, met uitzondering van Imrama. Komt het omdat de snelheid er beduidend meer aanwezig is en dat het dan ten koste van de sfeer gaat? het is voor mij de reden om het derde album de voorlopige voorkeur te geven, maar het kwaliteitsverschil is minimaal. Storm Before Calm is wederom een fantastisch album dat de kenmerkende energie heeft die Primordial tentoonstelt. Op vocaal gebied vind ik het misschien wel iets minder, maar ik geniet met volle teugen van snelle songs als The Heretic's Age en Fallen To Ruin.

Primordial zoekt minder de afwisseling op, maar krijgt het moeiteloos voor elkaar om de luisteraar te kluisteren aan songs van acht minuten. Hosting The Sidhe zoekt uiteindelijk meer de sfeer op. Alle albums tot nu toe klinken op en top als Primordial. De doorsnee black metal is allang verdwenen en hoewel het geluid heel eigen is, klinkt de band op iedere plaat weer anders. Het is ongelooflijk eigenlijk dat Primordial nooit echt groot lijkt te worden. Wederom genoten dus van alle typische elementen, zoals de galopperende drums, de prachtige, wanhopige zang en het ijzige gitaarwerk. Met name die laatste twee maken Primordial zo uniek. Klasse!

Tussenstand:
1. Spirit The Earth Aflame
2. Storm Before Calm
3. A Journey's End
4. Imrama

Na het fenomenale Spirit The Earth Aflame valt Storm Before The Calm eigenlijk helemaal niets tegen. Sterker nog, het is een verdomd goed album. In vergelijking met de voorganger is het allemaal net iets harder en directer, zodat het geen complete kopie genoemd kan worden en alsnog een eigen smoelwerk heeft. The Heretic's Age mag zich meteen een van de hardste Primordial nummers ooit noemen. Tevens was het de eerste track die ik ooit van de band hoorde als onderdeel van de Hammerheart Records cd die ik voor weinig aan mijn collectie kon toevoegen. Ik had nog nooit zoveel furie en melodie in een song gehoord. Fallen To Ruin is echter het absolute goud, met maniakale gesproken passages. Sons Of The Morrigan mag zich daarnaast terecht een live klassieker noemen, terwijl Hosting Of The Sidhe een prachtige soundscape is. Eigenlijk is er ook weinig op het album aan te merken, want 'net iets minder dan Spirit The Earth Aflame' mag geen kritiek genoemd worden.

Tussenstand:
1. Spirit The Earth Aflame
2. Storm Before Calm
3. A Journey's End
4. Imrama

Maar weer eens verder met de snelste marathon op Musicmeter! Wat dat betreft blijkt zowel voor mij als voor de band het vierde album een lastige. Er was altijd iets in het album wat mij een beetje tegen stond, maar wat ik niet kon plaatsen. Een podcast van de zanger een tijdje geleden over de opnames van dit album brachten echter verheldering. Het album blijkt digitaal opgenomen te zijn, een eerste (en volgens mij ook laatste) keer voor Primordial. Hierdoor klinkt het allemaal wat te klinisch en mechanisch, helemaal vergeleken het organische geluid van de voorganger. De hele periode rondom dit album bleek sowieso een lastige te zijn met hun label welke langzaam ten onder aan het gaan was. Het staat allemaal ook beschreven in de liner notes van de zeer fraaie heruitgave van het album. Normaal ben ik niet zo van het wijzigen van o.a. Het artwork van een album, maar voor deze schitterende nieuwe hoes maak ik graag een uitzondering.

Er zitten vergeleken Spirit The Earth Aflame wat meer black metal invloeden in. Niet dat Primordial geen lekker portie black metal kan spelen, vooral What Sleeps Within is een lekkere afwisselende klodder, maar daar ligt wat mij betreft toch niet echt hun kracht. Bij de opener klinkt me de blastbeats, in combinatie met de productie, toch net niet heel lekker. Ook het lange Fallen To Ruin loopt net niet lekker met die spoken word break in het midden. Het opzich fraaie folk-instrumentaaltje Sun First Rays en afsluiter Hosting of the Sidhe komen wat mij betreft niet veel verder dan twee leuke sfeersettingen. Niet slecht, maar heel veel voegt het ook niet direct toe.

De band is op hun sterkst in de nummers waarbij ze meer richting hun definitieve geluid gaan. Persoonlijke favoriete is Cast The Pyre. Het is direct een mooi voorbeeld van 1 van Primordial's geheime wapens: de sterk getimede wisselingen die midden in het nummer de sfeer compleet omgooien. De verandering zo rond de 5e minuut van het dreigende naar een heroïsch geluid is wat mij betreft het hoogtepunt van het album. Het andere hoogtepunt voor mij is het net zo heroïsche Sons of the Morrigan, niet voor niets al jaren een vaste waarde in de setlist. Op beide nummers zingt Averill al meer in de stijl die hij op de latere albums verder perfectioneert. Hij is er duidelijk nog niet, maar met de passie zit het zeker goed.

Het resulteert in een plaat die wel duidelijk een stapje terug is ten opzichte van de voorganger. De kwaliteit is uiteindelijk nog wel dermate hoog en als geheel klinkt het album toch weer heerlijk groots en gaaf dat ik naar boven afrond. 4*