Elvis Costello & The Attractions - Trust (1981)

Een prima album opnieuw van de meest geniale artiest uit de jaren 80. Trust is geen Costello album dat snel als favoriet genoemd zal worden, maar het bevat weer een enorme hoeveelheid prima songs.

In tegenstelling tot zijn eerste vier albums springt dit album van de hak op de tak. Je hoort dat er songs opstaan die al een tijdje op de plank lagen. Maar dit irriteert nergens als de songs zo'n hoge kwaliteit hebben.

Neem nu bijvoorbeeld het countrydeuntje Different finger. Een heerlijk nummer dat nergens op de vorige vier platen had gepast, maar hier na het uitbundige duet From a whisper to a scream met Squeeze zanger Glenn Tilbrook lekker op zijn plaats is.

Ook op dit album staan de dramatische pianoballade Shot with his own gun dat zo heerlijk over the top wordt uitgevoerd, het stuwende Luxembourg waar de band heerlijk doorheen ramt en meer subtielere werkjes als Watch your step en New lace sleeves waar de band op de toppen van hun kunnen musiceert.

Andere hoogtepunten zijn de melodieuze nummers Clubland en Fish 'n' chip paper en de low key afsluiter Big sister's clothes.

Trust is niet een album van Elvis dat ik als eerste zou aanraden, maar als je eenmaal bevangen bent door het Costellovirus is dat weer een prima toevoeging voor de collectie.

Hoewel ik bang wat dat de ontwikkeling van Costello's angry young man-periode naar zijn huidige statuur van respectabele, veelzijdige singer-songwriter zou betekenen dat er voor mij weinig te genieten zou zijn op zijn jaren tachtig-platen, valt dat op deze Trust reuze mee! Ik ben nog niet aan Imperial Bedrooms en Get Happy!! toegekomen, maar de overgang van This Year's Model naar Armed Forces viel me toch rauw op mijn dak: Costello's rock & roll-snauw is al ingewisseld door pogingen tot zang en croon, de nummers zijn minder losbanding en de unieke Attractions-sound is weggeduwd in de productie.

Gezien het jaartal, de hoes en het carrièretraject van zijn tijdgenoten hield ik rekening met een smoothe Costello-plaat. Veel punk/new wave-artiesten die daadwerkelijk bekwaam waren in het schrijven van daadwerkelijke pop songs schoven rond deze periode op richting de jazz pop: zie Paul Weller laatste Jam-singles en zijn Style Council, Joe Jacksons sambaband en zijn Night and Day, en nieuwe acts als ABC en Duran Duran. Gelukkig is Costello's lounge lizard-gedaante op deze plaat lekker raar en wild: nummers als New Lace Sleeves, Strict Time, Pretty Words, Fish 'N' Chip Paper en Clubland zijn uniek. Niet elk nummer op deze plaat is even geslaagd, maar de algemene gekte maakt een hoop goed. Drie en een halve ster voor de plaat, halve star extra voor de hoes.

Spijker op de kop, hoe Reint hierboven beschrijft dat Costello in 1981 niet meer modieus was, toen hij zijn gekruide new wave van de eerste golf voortzette. Sterke popliedjes met de energie en bijtendheid van punk. Inderdaad, inmiddels brachten jazz-pop en new romantics zoals Duran Duran een meer gepolijste vorm van wave, waar de marketingvingers van platenmaatschappijen meer baat bij hadden. Was immers aan een breder publiek te verkopen. Ook bij die nieuwe vormen zaten fraaie albums en liedjes, maar hoe zat het dan met Costello en The Attractions en hun inmiddels “ouderwetse” new wave?

Van Trust kwamen in Nederland geen hitsingles, het haalde hier zelfs de albumlijst niet. Terwijl dit gewoon een sterk album is. In het Verenigd Koninkrijk en Zweden was wel succes, top 10 zelfs met respectievelijk #9 en #8; in de Verenigde Staten #28.
Na de twintig nummers van voorganger Get Happy!! staan er hier “slechts” veertien op. Nog altijd zeven per plaatkant, afwisseling is daarbij troef. Alhoewel opener Clubland bij velen favoriet is, duikt mijn eerste favorietje pas op met het derde nummer You’ll Never Be a Man; licht swingend met een sterke pianopartij van Steve Nieve en dito melodie. Op Pretty Words klinkt het muzikale venijn dat ook op vorige albums met The Attractions was te horen.

De band klinkt als een enthousiaste en geoliede eenheid, de muziek alsof men een hoop lol in de studio had. Volgens Wikipedia lag dat anders, iets met ruzie en te overvloedige alcohol. Het bewijst des te meer hoe ingespeeld Costello en zijn companen waren, zeer bekwaam in het arrangeren en uitvoeren van Costello's composities.
Op Strict Time speelt Nieve een partij die zo op een album van Joe Jackson had gekund, wederom swingt het de pan uit. Watch your Step is het nummer dat ook in Nederland de hitlijsten had moeten halen, verslavend fijn en met dat orgeltje geschikt voor een breder publiek.
De B-kant start met het duet From a Whisper to a Scream met Glenn Tilbrook van de groep Squeeze. Mooie melodie maar ook zonder die assistentie had dit prima gekund. White Knuckles en Fish ‘n’ Chips Paper bevatten wederom het heerlijke Attractionsgeluid.

Buitenbeentjes kent Trust ook: Luxembourg met de zang in een wolkje reverb, het rock ende rollt als een malle; Different Finger is een verhuld countryliedje en de magnifieke ballade Shot with his Own Gun valt met zijn romantische pianopartij (in de betekenis van de klassieke muziekstroming, niet in als in ‘zwoel en verliefd’) helemaal buiten de geijkte kaders.
Met veertien nummers bevalt het ene liedje beter dan het andere, maar "If you don't like the weather, stick around," zoals iemand uit Chicago mij ooit voorhield. Het volgende liedje bevalt immers meestal beter. Ook hier worden liedjes soms vrij abrupt weggedraaid, net als op de voorganger. Geen nodeloze herhalingen, maar vaart en variatie staan voorop.

Een speciale vermelding voor de teksten. Ik kan me voorstellen dat iemand die Engelse literatuur studeerde, hierop is gepromoveerd. En zo nee, dan moet dat nodig gebeuren. Costello beschouwt in de veertien portretjes vooral falende relaties, wellicht als maskerades voor de zijne. De bewoordingen zijn bijtend: soms ironisch, dan weer cynisch, en meestal (altijd?) van poëtische schoonheid.

Ieder MuMens dat zich haast om iets over de laatste hype te roeptoeteren, vaak nog vóór zo’n album verschijnt, zou eens in dit plaatje kunnen duiken. Het klinkt nog altijd fris. Verdient meer aandacht, zeker hier.