Ryan Adams - Prisoner (2017)

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Ryan Adams - Prisoner - dekrentenuitdepop.blogspot.nl

De tijd waarin Ryan Adams meerdere platen per jaar maakte (en soms ook nog uitbracht) ligt achter ons en hetzelfde geldt voor de tijd waarin alles dat de Amerikaanse singer-songwriter aanraakte onmiddellijk in goud veranderde of op zijn minst de hemel in werd geprezen.

Prisoner verschijnt ruim anderhalf jaar na de remake van Taylor Swift’s 1989 en wordt hier en daar stevig gekraakt.

Daar kon ik me bij eerste beluistering van de groots klinkende rock-track waarmee de plaat opent wel iets bij voorstellen, want nog nooit lag de muziek van Ryan Adams zo dicht bij die van zijn in artistiek opzicht normaal gesproken toch beduidend minder interessante bijna naamgenoot Bryan Adams.

Prisoner volgt op de periode waarin het huwelijk van Ryan Adams met zangeres Mandy Moore op de klippen liep en kan dus worden gezien als een break-up plaat. Dat is voor Ryan Adams niets nieuws, want ook zijn debuut Heartbreaker uit 2000 was natuurlijk een echte break-up plaat.

Waar Ryan Adams op Heartbreaker de pijn van een verloren liefde in soms bijna hartverscheurende rootssongs stopte, kiest de Amerikaan dit voor een, zeker voor zijn doen, behoorlijk gepolijst rockgeluid. Prisoner werd geproduceerd door niemand minder dan Don Was, die het geluid van Ryan Adams flink heeft opgepoetst. Het is een geluid waar ik bij de eerste luisterbeurten wel wat moeite mee had, al raakt Prisoner ook meer dan eens aan de laatste paar platen van Bruce Springsteen.

Nadat ik de nieuwe plaat van Ryan Adams wat vaker had gehoord, begon mijn mening echter te veranderen. Prisoner concentreert zich misschien vooral op rockmuziek en heeft een nogal gepolijst geluid, maar na enige tijd komt ook de pijn van Ryan Adams naar boven, winnen de songs flink aan kracht en hoor je toch ook steeds meer rootsmuziek op Prisoner.

Zeker bij beluistering met de koptelefoon hoor je hoe mooi Don Was het geluid op de plaat heeft opgebouwd en hoor je bovendien nog meer van het recentere werk van Springsteen (en is de vergelijking met Bryan Adams al lang naar de achtergrond verdwenen).

Zeker de meer ingetogen songs worden eigenlijk alleen maar mooier en intenser. Het is prachtig hoe Ryan Adams door de ziel snijdt met mondharmonica uithalen vol weemoed, het is prachtig hoe in zijn stem soms een van melancholie overlopende snik is te horen en het is prachtig hoe Don Was de gitaren omgeeft door atmosferische elektronische wolken. Tenslotte moet gezegd worden dat ook de grootse rocksongs op de plaat steeds lekkerder klinken.

Natuurlijk kan Ryan Adams beter er is Prisoner geen Heartbreaker, maar de Amerikaan heeft ook volop platen gemaakt die uiteindelijk veel minder memorabel waren dan deze nieuwe plaat na flink wat luisterbeurten. Prisoner wordt afwisselend bejubeld en verguisd. Ik kon even meevoelen met het laatste kamp, maar kies nu toch met volle overtuiging voor het eerste. Erwin Zijleman

Deze week maakte Ryan Adams bekend dat hij dit jaar drie albums gaat uitbrengen, een herhaling van het huzarenstukje uit 2005. Destijds werden de drie albums lovend ontvangen. Ze behoren volgens velen nog steeds tot zijn beste werken. Sterker nog, er wordt vaak beweerd dat hij nooit weer tot zulke hoogtes heeft kunnen stijgen en dus is de algemene verwachting dat hij daar ook nu niet toe in staat is. Over die nieuwe albums is nu nog niet veel te zeggen. Oké, de eerste twee nummers van één van de platen hebben inmiddels een weg naar menig volger gevonden, maar ze kunnen natuurlijk slechts een tipje van de sluier oplichten. Nee, voordat de hele plaat het levenslicht heeft gezien kunnen we het beste kijken naar de laatste plaat van Ryan Adams, een pareltje in zijn oeuvre, een absolute topplaat die niet altijd op waarde wordt geschat: Prisoner.

Vorige week, vlak voordat het nieuws over de drie nieuwe platen naar buiten kwam, luisterde ik sinds enige tijd weer naar Prisoner. Zoals zijn debuutplaat Heartbreaker is Prisoner een break-up plaat. Het zielenleed en hartzeer werd in zo’n tachtig liedjes gepompt waarvan er uiteindelijk twaalf op deze plaat terecht kwamen. Er lijkt een weloverwogen keuze gemaakt te zijn voor deze twaalf liedjes, want in deze samenstelling vormen ze een plaat die een eenheid lijkt te vormen en, en misschien schuilt daar wel de grootste kracht in, ze komen volledig tot hun recht. De nummers zijn afgemeten, zijn nergens te lang, lijken op het eerste gehoor wat eenvoudig, maar schijnt bedriegt. Want hoe vaker je de liedjes beluisterd, hoe meer oog je krijgt voor de diepere lagen. Er gaat nogal wat emotie schuil onder de liedjes en dat verdriet, die woede, die onzekerheid en relativering krijgt volop de ruimte; in de teksten, in de arrangementen en in het prachtige stemgeluid van Adams. Maar nergens krijgt die emotie de overhand te krijgen. Soms is het zelfs alsof de emotie wordt onderdrukt door de muziek en dan is het alsof het gevoel gevangen zit in de muziek. Zie daar: de albumtitel. Het is niet lastig om je voor te stellen dat de zanger gevangen zit en op zoek is naar vrijheid.

Een paar teksten uit verschillende nummers om dat idee kracht bij te zetten:

“Free my heart. Somebody locked it up.”

“My chest is all tight, my heart still aches.”

“I'm on a tightrope, watch it as it swings.”

“Thorn in my side. Pain I can't hide.”

“Maybe tomorrow the sun will shine. But the moon is full and what's on my mind.”

Of waren de titels van de liedjes voldoende geweest? We Disappear, Shiver And Shake, Tightrope, Doomsday, Breakdown. Wellicht.

Regelmatig moet ik tijdens het luisteren denken aan Tunnel of Love, het album van Bruce Springsteen uit 1987. De overeenkomsten zijn niet alleen in de liedjes zichtbaar maar ook in het thema. Springsteen zat zelf in een liefdestunnel waarin het licht af en toe amper zichtbaar was. Hij vroeg zich af of hij wel was wie hij dacht dat hij was, of dat hij een of andere briljante vermomming van zichzelf was. Hij zat, zou je kunnen stellen, ook gevangen in zichzelf.

Springsteen en Adams moeten in dezelfde leeftijdsfase eenzelfde soort opsluiting hebben ervaren en voor hen is het natuurlijk om daarmee naar buiten te treden in de vorm van muziek. In deze fase in hun carrière en in hun leven – deze twee zaken zijn zo met elkaar vervlochten dat ze amper separaat van elkaar kunnen worden gezien – betekent dit dat er een soort volwassenheid in de muziek sluipt, dezelfde emotie wordt daarmee op een andere manier bezongen. Er is meer acceptatie, een bepaalde relativering. Dat zie ik terug in de afgemeten, meer ingetogen liedjes. Nog steeds is daar die kwetsbaarheid, want zonder zwakte en de openheid daarin is er geen muziek. Zonder twijfel verdwijnt alle kracht uit de kunst. Maar de twijfel is verlost van zijn rauwe randjes, zijn ruige uitspattingen en zijn grootse ambities. Daarmee is het alsof de muziek eendimensionaal is, te simpel misschien. Maar schijn bedriegt. Het is alleen even zoeken af en toe. Eenmaal gevonden, laat het je niet meer los en voor je het weet zit je gevangen en eenmaal achter slot en grendel laat Ryan Adams je niet gemakkelijk meer los.

"Haunted House" zou zo maar een nummer van The Boss kunnen zijn ! Heerlijk !