Procol Harum - Novum (2017)

Gary Brooker’s Procol Harum is een band met meer verleden dan toekomst. Daarmee zeg ik bij het uitkomen van dit nieuwe album Novum helemaal niets te veel.

Al vanaf 1961 speelde Brooker met gitarist Robin Trower in The Paramounts. Opgeheven in 1966 ontmoette Brooker tekstdichter Keith Reid en vormde begin ’67 een nieuwe band: Procol Harum.
Naam van de band werd bedacht door de manager en doorgebeld naar Brooker. Die verstond het niet helemaal goed en spelde het daarop naar het broddellatijn Procol Harum, dat eigenlijk procul harun had moeten zijn, want dat betekent: ‘ver voorbij deze dingen.’ Tot zover de legende.

Niet minder legendarisch was het succes van de eerste single die op 12 mei 1967 uitkwam: A Whiter Shade of Pale. Absoluut uniek op dat moment door de mengvorm van klassiek en rock. Zoiets bestond nog niet en zette een trend. Net even eerder dan Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band en Nights in White Satin, later dat jaar.

Nadeel van zo’n standbeeld bij het begin van je bandleven, is dat alles daarna steeds met die ene monsterhit vergeleken moet worden. Zowel qua bezetting als artistiek verliepen de jaren wisselvallig tot het opheffen van de band in 1977. Hoogtepunten: Shine on Brightly (1968) en Grand Hotel (1973).

Er volgde 14 jaar afwezigheid tot de heroprichting in 1991. Een matig comeback-album maar een jarenlange reeks van succesvolle concerten volgde. Maar liefst 12 jaar duurde het voordat The Well’s on Fire verscheen. Een sterk album waaraan ook Matthew Fisher en Keith Reid nog meewerkten.

En dan nu opnieuw na 14 jaren afwezigheid in de platenstudio, een nieuw product: Novum. Vijftig jaar na de start en tijd voor een feestje. Natuurlijk, heel veel progressie is er niet. Het staat in de beste traditie van de band: Opgenomen met een live-geluid, puur en muzikaal technisch dik in orde.

Maar ondanks de traditie is er artistiek wat te beleven. Wat soberder, met minder invloed van prog en symfo en meer naar de kern van de songs. Er zijn volop nieuwe ideeën, de composities zijn sterk en echt vulmateriaal kom ik, ondanks de speelduur van 56 minuten, niet tegen. Fraaie, geslaagde songs en gelukkig weinig ‘oudemannenpraat.’

En dan die stem natuurlijk. Gary Brooker is echt onvervangbaar. Hij is er nog - helemaal. Kan ook zomaar de laatste plaat zijn van de band. Misschien moet je het zo zien: Procol Harum baande de weg in 1967 en sluit dat tijdperk nu ook weer af. Nog eens 14 jaar wachten op een vervolg? Je moet ook van ophouden weten.

Nummers die op dit moment de meeste indruk maken: I Told on You, Image of the Beast, Sunday Morning, Last Chance Motel en Can’t Say That.

Vier of vijf sterren? Dat ga ik de komende tijd beslissen.

Procol Harum werd in 1967 geformeerd en brachten dat jaar “A WHITER SHADE OF PALE” uit, waarmee ze tot in lengte van dagen aan herinnerd zullen worden. Deze klassieker gaf ze een vliegende start en de singles en albums die volgden waren redelijk tot zeer succesvol. De band met zanger en pianist Gary Brooker bracht in 1977 zijn 9e studio album uit, “SOMETHING MAGIC” en daarna werd het stil. In die eerste jaar waren al verschillende bandleden gekomen en weer gegaan en het duurde tot 1991 alvorens een nieuw teken van leven verscheen, “THE PRODIGAL STRANGER”. Een aardig popalbum, waarop de magie van het jaren 60 was verdwenen, maar die wel een hernieuwde samenwerking tussen Brooker, gitarist Robin Trower en organist Matthew Fisher betekende, die ook in de sixties deel uit maakte van Procol Harum. Hierna duurde het tot 2003 alvorens er weer nieuw werk van de band zou verschijnen. “THE WELL’S ON FIRE” bevat enkele pareltjes en was tevens de laatste keer dat Gary Brooker en Matthew Fisher samen zouden werken. Ruzie over de rechten (geld natuurlijk) van hun mega hit “A WHITER SHADE OF PALE” bracht hun zelfs voor de rechter en door dat alles heeft het lang geduurd voordat er weer een nieuwe plaat van deze typische Engelse band zou verschijnen. Met een band die al 10 jaar samen speelt heeft Brooker een prachtplaat gemaakt. Zijn stem is breekbaar en geeft daardoor het extraatje aan de songs die het allemaal nog mooier maakt. Uptempo, ballads en ook wat meer uitgesponnen songs, gitaar en orgelpartijen die schitterend zijn, het is allemaal te vinden op “NOVUM”. Op deze manier kunnen ze nog wel even doorgaan en vieren ze het 50 jarig jubileum op een zeer toepasselijke manier…met een prachtige nieuwe plaat!

EIgenlijk wel grappig dat er weer 14 jaar tussen twee albums zit. Als de band in dit tempo platen schrijft, zal dit ook wel de laatste zijn. Doordat er zoveel tijd tussen zit, kun je goed horen hoe de stem van Gary Brooker achteruit gaat. Anderen zullen wellicht zeggen dat zijn stembanden juist zijn gaan rijpen. Ieder zijn/haar mening uiteraard. Je kunt toch wel duidelijk horen dat het zingen gewoon niet meer lukt en dat de zinnen er echt uit geperst moeten worden.

Procol Harum gaat verder behoorlijk met de tijd mee. Novum voelt niet oubollig qua sound. Wel zijn de meeste songs wederom niet interessant. Je hoort voor het grootste deel dezelfde formule waarin iedereen een beetje gemakkelijk op half tempo staat te spelen. Brooker kan het net niet meer bijhouden. Van deze hele rits songs klinken alleen Soldier en The Only One nog wel aardig.Volgens mij de kalmste nummers van dit album.


Eindstand:
1. Shine On Brightly
2. Something Magic
3. Procol Harum
4. Home
5. Grand Hotel
6. A Salty Dog
7. Broken Barricades
8. Novum
9. Prodigal Stranger
10. Procol's Ninth
11. The Well's On Fire
12. Exotic Birds And Fruits

Vrij behoorlijke afsluiter van de marathon. Niet briljant zoals de bovenste vier die uiteindelijk de lijst sieren, maar beduidend beter dan het vrij slappe The Well's On Fire. Brooker's stem is wat mij betreft nog steeds heel erg te genieten, helemaal op het prachtige The Only One zit de soul er nog helemaal in. De productie is een stuk voller, het rockt allemaal net iets meer en in de vorm van Businessman, Can't Say That en het eerder genoemde The Only One ook echt een aantal hele mooie songs. Het zit in ieder geval weer wat meer in de richting van de klassieke sound. Ik heb in de tussentijd ook een aantal live-optredens van deze band gezien (vooral die in Denemarken met orkest is prachtig!) en ben in dat geval echt nog wel van mening dat men er zeker nog mag zijn. Er gaat toch echter niets boven het oudste werk, waarop de groep wat mij betreft toch echt bijzonder origineel en spannend voor de dag kwam. Leuke ontdekking geweest in ieder geval!

Voorlopige tussenstand:
1. Grand Hotel 4.5*
2. Home 4.5*
3. Shine On Brightly 4.5*
4. Procol Harum 4*
5. Broken Barricades 3.5*
6. Novum 3.5*
7. Exotic Birds And Fruit 3.5*
8. Something Magic 3*
9. A Salty Dog 3*
10. The Well's On Fire 3*
11. Procol's Ninth 2.5*
12. The Prodigal Stranger 2.5*
Gemiddelde: 3.5*