Wilco - A.M. (1995)

Dit debuut heeft de reputatie een beetje een valse start te zijn in de indrukwekkende loopbaan van Wilco. Zanger en bandleider Jeff Tweedy vindt zelf dat ze de plaat te snel hebben gemaakt, slechts enkele maanden nadat zijn vorige band, Uncle Tupelo, uit elkaar was gegaan. De zanger van die band, Jay Farrar, was al druk bezig een debuut op te nemen met zijn nieuwe band Son Volt, en Wilco wilde niet achterblijven.

Helaas: waar het debuut van Son Volt goed werd ontvangen en aardig verkocht, wist AM critici en luisteraars niet massaal te laten juichen. Wilco vond pas met latere platen een eigen publiek (dat per plaat wisselt van grootte), en ze spelen inmiddels in een hele andere samenstelling: alleen Tweedy en bassist John Stiratt spelen vandaag de dag nog steeds bij de band. Bij de fenomenale liveshows die ze tegenwoordig geven, komen de nummers van AM nauwelijks meer aan bod.

AM was dan ook de laatste plaat die ik kocht, toen ik alle andere platen al had en nog steeds behoefte had aan een Wilco-vormige put om meer geld in te gooien. De platen die Wilco gemaakt heeft vanaf Summerteeth hebben namelijk mijn leven veranderd. En stiekem hoop je dan dus op een onontdekt en ondergewaardeerd juweeltje.

Dat heeft AM mij helaas niet kunnen bieden, hoewel ik wel vind dat deze plaat niet zo zwak is als door sommigen wordt gezegd. De meeste nummers zijn oké, en Casino Queen, Shouldn’t Be Ashamed en Blue Eyed Soul zijn zelfs uitstekend. De band speelt aardig, zeker gastgitarist Brian Henneman maakt een sterke indruk.

Interessant voor Wilco-fans is ook dat Jeff Tweedy schijnbaar in het begin de andere bandleden aanmoedigde om ook zelfgeschreven liedjes bij te dragen, zoals in Uncle Tupelo meerdere mensen liedjes hadden geschreven. Bassist John Stiratt was de enige die zich aangesproken voelde, en op AM staat één liedje dat door hem is geschreven en wordt gezongen: It’s Just That Simple. Het is een aardig nummer, zonder bijster indrukwekkend te worden, maar dat kan van meer liedjes op deze plaat gezegd worden. Het zou in ieder geval nooit meer gebeuren dat een liedje op een Wilco-plaat nadrukkelijk een solocompositie was van iemand anders dan Tweedy.

Met goede liedjes, prima spel en een juist neergezette sfeer is AM een aangename (country)rockplaat geworden, maar de intensiteit van het latere werk wordt hier nog gemist. Als de liedjes al ergens over gaan, dan is het over drank, liefdesverdriet en andere standaardonderwerpen in die hoek van de muziek. Af en toe zijn er momenten waarop is te horen waar Tweedy toe in staat zou blijken, maar het is magertjes. ‘Voor de fans’ lijkt me dan een logische conclusie.

Favoriete track: Shouldn´t Be Ashamed