Miles Davis Quintet - Miles Smiles (1967)

Met: Miles Davis (trompet); Wayne Shorter (tenorsax); Herbie Hancock (piano); Ron Carter (bas); Tony Williams (drums)

Het lachje op de hoes oogt wat geforceerd. Dat Miles Davis überhaupt met deze titel akkoord ging (ondanks het voor de hand liggende rijm was het één van Davis rotsvaste principes om geen zwarte muzikant te zijn die gedwee grijnzend zijn blanke publiek vermaakte) zegt iets over zijn vertrouwen in deze band, misschien.

Miles Smiles wordt vaak genoemd in Miles Davis-toplijstjes, en aangemerkt als het punt waarop het ‘tweede grote kwintet’ van Davis zijn vorm vond. Wayne Shorter werpt zich daarbij op als belangrijkste componist, hij schrijft hier de helft van de tracks. Shorter is een iconoclast in hart en nieren (er gaat een verhaal dat hij op de middelbare school rondliep met de woorden ‘Mr Weird’ gekalkt op zijn saxofoonkoffer), en zijn neiging om altijd de meest onvoorspelbare keuze te maken kan ook irriteren.

Albumopener ‘Orbits’ is een voorbeeld daarvan, een wat schelle, nerveuze track (kennelijke werktitel: ‘Mass Confusion’). Het doet me vrij weinig, net als de volgende, het aan Davis toegeschreven en wat meanderende ‘Circles’. De kwalificatie die ik bij E.S.P. gebruikte van ‘meer interessante dan mooie muziek’ dringt zich weer een beetje op.

Het middenstuk is gelukkig spannender én meer enerverend, met een van Shorters bekendste stukken ‘Footsteps’ (al eerder in wat meer toegankelijke vorm op plaat gezet door hem op Adam's Apple) en 'Dolores' (ook Shorter). Sterke stukken, die aandachtig luisteren belonen en waar je steeds nieuwe dingen in kan horen: het tweede kwintet op zijn best.
Met het al wat met funk flirtende ‘Freedom Jazz Dance’ en de energieke, vrij conventionele bop van ‘Gingerbread Boy’ eindigt het album iets minder eclectisch, en dat komt de balans weer ten goede.

De eerste twee songs komen bij mij wat aarzelend binnen, maar met Footprints begint het feest. Deze song stond een jaar eerder ook al op Shorter's Adam's Apple, en is ook gecomponeerd door de beste man, samen met nog twee andere tracks op dit album. Ik moet zeggen dat deze versie net wat dynamischer klinkt, met Davis op trompet ook als geweldige plus natuurlijk; net wat dwingender en swingender. Ik ben lang niet zo technisch onderlegd als andere users die hier al reacties hebben geplaatst, maar wat Tony Williams hier achter zijn drumstel voor toeren uithaalt, het is haast van een andere planeet. Zo merk je ook meteen dat het kwintet ook écht een kwintet is, meer dan een voluit solerende Miles Davis met zijn begeleidingsband op de achtergrond.

Freedom Jazz Dance lijkt inderdaad een knappe mengeling tussen freejazz en funk, Mssr Renard. Wat een heerlijke track ook alweer, met Williams als drummende metronoom, een übercool klinkende Davis en Shorter, Hancock die zich in zijn sas voelt (al vind ik zijn bijdragen op enkele andere songs nog markanter) en het quasi-nonchalante basspel van Ron Carter. Alsof er geen vuiltje aan de lucht is, en dan toch zo'n groove weten neer te leggen. In slaap vallen zit er overigens niet in, want afsluiter Gingerbread Boy[i] is een wel érg energieke, bruisende track.

Zeker niet de meest evenwichtige plaat van Miles, met een voor mij wat oninteressant begin, een meesterlijk, experimenteel en avontuurlijk tussenstuk en wat conventioneler einde, al leggen die songs de lat ongeveer even hoog. Dat maakt van [i]Miles Smiles geen absoluut hoogtepunt in het oeuvre van de trompetterende meester, maar wel een erg sterke plaat (één van de velen).

4 sterren