Amorphis - Queen of Time (2018)

Lekker album weer, maar dat machtige gevoel dat Under the Red Cloud me gaf, lijkt met elke luisterbeurt een beetje meer weg te zakken. De muziek is wel heel vertrouwd als je het naast de vijf a zes voorgangers zet. Naar mijn idee is de instrumentatie minder rijk. De gastzangers zijn een leuke toevoeging en zorgen voor wat variatie. Nogmaals, niet dat Amorphis het slecht doet, maar voor mijn gevoel had er meer in gezeten. Wel ligt er meer focus op Oosterse melodiën en daardoor lijkt de cd wel wat op de muziek van Epica.

Tussenstand:
1. Under The Red Cloud
2. My Kantele
3. The Beginning of Times
4. Elegy
5. Silent Waters
6. Skyforger
7. Queen of Time
8. Circle
9. Tuonela
10. Tales From The Thousand Lakes
11. Privilege Of Evil
12. Eclipse
13. Am Universum
14. The Karelian Isthmus
15. Far From The Sun

Ik snap de populariteit helemaal, maar uiteindelijk is het materiaal op Under The Red Cloud toch beduidend aanstekelijker. Voor mij voelt Queen Of Time als een perfect geproduceerd album dat echter net die ene x-factor mist om perfect te zijn. Maar goed, een dikke 9/10 is ook geen probleem. Het Hellscore Choir levert een fantastische ondersteuning en er zit lekker veel afwisseling in de songs. Met Daughter Of Hate ook echt weer een snoeihard lied zelfs en The Golden Elk schreeuwt heerlijk mee. Rond dit punt moge het duidelijk zijn dat Amorphis het beste was dat er op dat moment in Finland te was.

Tussenstand:
1. Under The Red Cloud
2. My Kantele
3. Queen Of Time
4. Elegy
5. Silent Waters
6. Skyforger
7. Eclipse
8. The Beginning Of Times
9. Tuonela
10. Tales From The Thousand Lakes
11. Circle
12. Am Universum
13. Privilege Of Evil
14. Far From The Sun
15. The Karelian Isthmus

Ik kende Amorphis nog niet en vaak heb ik geen enkele klik bij metalgroepen uit deze windstreek, maar de torenhoge rating voor dit album en de prachtige hoes maakten me heel nieuwsgierig. Na een paar luisterbeurten ben ik blij dat alle vooroordelen die ik bij Amorphis had als "de zoveelste extreme band uit Noord-Europa" helemaal misplaatst waren.

Dit is een prachtig gemusiceerde en geproduceerde, opvallend melodieuze en toegankelijke plaat. Tomi Joutsen is een uitstekende zanger wiens diepe, warme, zuivere zang mooi contrasteert met zijn krachtige brul. De composities krijgen ruimte om te ademen en zijn doorspekt met symfonische en folk-elementen, alsook sfeervolle melodieën die de hardere passages heerlijk complementeren. Dit alles zorgt ervoor dat dit album geen moment gaat vervelen, ook al tikt het bijna het uur aan. Dit smaakt naar meer, dus dit wordt met zekerheid niet de laatste Amorphis die ik luister.

Favorieten aanduiden is vooralsnog heel moeilijk, dus dat laat ik even in het midden. Behalve eentje dan: Amongst Stars zit al dagen in mijn hoofd, met een zinderende gastrol voor Anneke van Giersbergen.

Queen of Time staart je aan als een vergeten relikwie dat je niet alleen wilt vasthouden, maar zelfs pontificaal aan de muur zou willen hangen. Als een portaal naar een andere wereld die nog maar pas geleden is ontstaan ten tijde van Borderland. Maar de muziek is natuurlijk veel rijker dan het beeld dat haar draagt.

Men fluistert dat Amorphis ooit begon als een rauwe deathmetalband in het grijze Helsinki van de vroege jaren ’90. Wie goed luistert, hoort echter dat hun wortels veel dieper reiken. Door de jaren heen evolueerde hun geluid van deathmetal naar een hybride stijl waarin progressieve structuren, folkelementen en melodische deathmetal samenkomen. Sindsdien beweegt de muziek zich tussen ingetogen, spirituele passages en krachtige, melodieuze erupties. De band grijpt daarbij vaak terug op thema’s uit de Kalevala, het Finse nationale epos.

Queen of Time geldt dan ook als een van hun meest ambitieuze albums. Het markeert de terugkeer van bassist Olli-Pekka Laine, en voor het eerst sinds 1994 spelen de vier originele bandleden dan ook weer gezellig samen. En toen Tomi Joutsen zijn stem aan de band gaf (hij debuteerde op Eclipse uit 2006), leek de ontbrekende sleutel eindelijk te zijn gevonden. Zijn diepe grunt en zijn heldere zang klinken als twee werelden die elkaar niet bestrijden maar juist prachtig aanvullen. En zo doet de zanger van Amorphis precies wat hij altijd doet: op ieder album neemt hij de gedaante aan van een rondreizende sjamaan die in drie ‘talen’ de woeste krachten van de natuur aanspreekt. Zijn grunt is de taal van de rotsen, zijn screams zijn die van de ondoordringbare wouden, en zijn zang is die van het heldere water en de koele blauwe luchten erboven. Ik heb het vermoeden dat hij eigenlijk zelf ook een bosgeest is.

Queen of Time voelt daarom niet als een album uit 2018, maar als een artefact dat is opgegraven, bedekt met glanzende edelstenen, klei en vochtige aarde. Het is een mythisch muziektheaterstuk waarbij niet alleen de luisteraar, maar ook de tijd stil blijft staan om te luisteren. Het is een voorstelling waarin de orkestraties oplichten als symbolen uit de oudheid – waaronder de hamer van Ukko, achteloos achtergelaten door een verdwaalde Viking – en waarin folkloristische zangkoren een lang verloren taal opnieuw tot leven willen wekken.

En dan klinkt er ook nog een tweede stem. Als twee cirkels die op het juiste moment overlappen, raken hun stemmen elkaar. Anneke van Giersbergen zingt in Amongst Stars niet naast Tomi, maar door hem heen, als een beschermengel om dit fraaie ritueel te voltooien. Deze ‘Queen of Time’ klinkt ondanks alle brute kracht bijna esoterisch, en niet in de laatste plaats door de verfijnde productie van Jens Bogren.

Maar voor dit moment leg ik de almachtige Amorphis toch even terzijde en schakel ik de dag terug naar ‘normaal’. Om de boel te laten bezinken. Het is tenslotte niet niks: drie keer een ‘nieuwe’ Amorphis beluisteren in amper drie dagen tijd.

Eén ding staat inmiddels wel vast: ik ben voorlopig nog niet klaar met de eigenzinnige bosgeesten uit Helsinki.