Cecil Taylor Quartet - Jazz Advance (1957)

De oorspronkelijke release telt enkel de eerste zes nummers, doch dit terzijde. Verder een naar Taylor-normen aardig debuut.

Vreemd dat het gemiddelde hier zo laag ligt. Naar mijn mening toch een zeer uitzonderlijke plaat. Dat Taylor deze maakte in dit jaartal is gewoon gestoord. En dat voor een debuut! Het genie is vanaf het eerste nummer aanwezig. Fantastisch hoe hij die Monk standard interpreteert en er iets compleet anders van maakt. Hier hoor je zeer duidelijk waar Irène Schweizer het mosterdzaad vandaan haalde: abstract swingen over de ritmesectie doorheen de toonaarden. Liefhebbers hiervan moeten zeker eens luisteren naar haar samenwerking met Pierre Favre of met Han Bennink. De geluidskwaliteit had op Jazz Advance misschien iets helderder gemogen maar als je zo'n geweldige brok muziek op je bord krijgt mag je écht niet klagen.

Onlangs kocht ik een boxje met de eerste albums van Cecil Taylor, omdat ik slechts een van zijn latere albums kende, en het spoor terug wilde volgen. Dit is muziek waar ik goed voor ga zitten, en ook voor in de stemming moet zijn - maar dat had ik lange tijd geleden ook met bijvoorbeeld Thelonious Monk, wiens “Bemsha Swing” trouwens het eerste stuk van dit album is. Ik had het waarschijnlijk niet zo snel als zodanig herkend, want Taylor maakt er iets geheel anders van. De eerste beluistering van het album, vond ik een taaie klus, maar inmiddels ben ik behoorlijk om. De mooiste stukken vind ik voorlopig die met sopraansaxofonist Steve Lacy. Er wachten mij echter nog heel wat luisteruren met dit album.

De titel van dit album loog er inderdaad niet om - verder weet ik niet wat nog verbazingwekkender is: de muziek zelf of het feit dat van alle labels Blue Note dit heeft uitgebracht?

Samen met Ornette Coleman waren deze twee ver hun tijd vooruit. Hoe Cecil Taylor een op zich al apart stuk van Thelonious Monk nóg verder op de spits drijft is Meesterlijk! Wat te zeggen over het feit dat hij het later herhaalt met een Ellington-compositie en nog later met eentje van Cole Porter ('You'd Be So Nice To Come Home To': het zal wel, het begint allemaal verraderlijk stil maar erna volgen negen minuten van onvervalste, surrealistische schoonheid ) - wat vooral opvalt is hoe de ritmesectie de meeste tijd gewoon rustig verderdoet en Taylor volledig in zijn bezeten element laat - met uitzonder van dat fenomenale laatste nummer waar Dennis Charles duidelijk de smaak te pakken gekregen heeft. Het lijkt alsof zijn vingers een beetje alle kanten uitgaan, af en toe over elkaar heen struikelen, opstaan en terug bij het begin af zijn. De aparte, karakteristieke speelstijl is hier zoals verwacht wat meer ingetogen maar duidelijk herkenbaar. 'Charge Em Blues' - wat een titel! Het enige minpunt is dat de rol voor Steve Lacy zeer beperkt bleef jammer genoeg.

Voor elke these zou er blijkbaar een antithese bestaan, dus is het misschien bij nader inzien nog niet zó verwonderlijk dat deze stijl zich destijds manifesteerde? Maar iemand moest het goede voorbeeld geven, en diegenen onthouden we als de pioniers