Gandalf - Magic Theatre (1983)

Achteraf denk ik mijn eerste kennismaking met Heinz Ströbl (met zo'n naam zou ik me ook Gandalf noemen), uiteraard weer via de LP Show. Dit album is wat ritmischer dan zijn andere albums in de jaren 80, met meer percussie. Voor mij, samen met Tale from a Long Forgotten Kingdom, de beste albums van Gandalf uit die periode.

Mijn kennismaking met Gandalf was via de Belgische radio. In de jaren tachtig was er tussen 23.00 en 23.30 uur op maandag, ik meen BRT 1, tijd voor andere muziek dan je normaal hoorde. Dit programma werd volgens mij gepresenteerd door ............... en wellicht is er iemand die dit kan corrigeren of kan aanvullen.

Tot zover deze dienstmededeling en de deur in van het Magic Theatre die Gandalf op dit album beschrijft. Het is een heerlijk dynamisch album, waarop zeer technische wijze muziek wordt gemaakt zonder dat het gepiel wordt. Gandalf is goed bezig op zijn gitaar en dit brengt mij terug naar een concert van hem in Tivoli te Utrecht. In een uitgeleefde zaal prachtige muziek horen, zoiets blijft me altijd bij, maar dit terzijde. Op dit album krijgt Gandalf hulp van een handje vol muzikanten die er mede voor zorgen dat de muziek een warme gloed krijgt, zonder te verzanden in kleffe New Age of zo. Maar heerlijke muziek die bovendien het uiterste vraagt van je stereo. Mooie klanken die tegen de stilte aan zitten en dan ineens wat hardere passages die je weer bij de les houden.

Daarom kan ik maar tot een conclusie komen: dit is hoe dan ook een meesterwerk in zijn genre.

Hoewel het natuurlijk verre van heavy is toch een van de stevigere albums van de Oostenrijker die ik ken. Gelijk ook een erg goed album ben overigens erg benieuwd of de cd's die hij vanaf de jaren '90 heeft uitgebracht nog enigszins de moeite waard is. Het laatste album wat ik ken is namelijk Gallery Of Dreams (met o.a. Steve Hackett!!) uit 1992.

Bij mij stopt ook het Gandalf verhaal rondom 1992. Dus daar kan ik helaas niets over zeggen. Wellicht toch proberen, ik heb daar wel vertrouwen in, omdat hij wel een goede manier had van muziek maken.

De muziek van Gandalf na 1992 is toch meer new age, dan zijn vorige werken. Ook komen er meer wereldmuziek-invloeden om de hoek kijken. Ze zijn over het algemeen zeer mooi, rustgevend en kleurrijk te noemen.
Wellicht dat de fan van de meer symphonische Gandalf zijn latere werken te zoetsappig vind, echter ben ik het daar niet mee eens, daar klinken zijn albums te mooi voor.
Herkenbaar zijn nog steeds zijn sfeertekeningen, bepaalde herkenbare klanken en het gitaargeluid.

He, he. Eindelijk weet ik de naam van het BRT radioprogramma weer wat destijds op maandagavond werd uitgezonden. Dit is Manouevres in het Donker en dit werd vriendelijk gepresenteerd door Flor Berkenbosch, die het er steeds over had dat jonge mensen dit mooie muziek vinden. Zijn stem klonk daarbij als een vertrouwde oude oom. "Neem maar nog een koekje voor het slapen gaan" leek het iedere keer bij een aan- of afkondiging.

Berkenbosch overleed na een ziekbed op 82 jarige leeftijd.

Kan er toch niet om heen dat de goede man ook graag naar OMD luisterde. Anders kan je toch niet op die naam komen.

Dat zou ik op dit moment niet weten. Muziek van Gandalf was vaak in zijn uitzendingen te horen, want hij draaide meestal instrumentale muziek.

Magic Theatre is een erg gaaf album van Gandalf en zeker één van zijn bekendere en betere werken. Het is sowieso een klassieker in zijn soort en van zijn vroegere werk wordt deze volgens mij gezien als één van zijn bekendste.

Het opent met het geweldige "Entrance / The Corridor of Seven Doors" wat een euforische trip is door die geweldige wereld van Gandalf's muziek. Opvallend keyboard-werk en elektrisch gitaar zorgen voor een indrukwekkende, opzwepende opener.

Alweer veel ingetogener klinkt "1st door / Reflections from Childhood". Dit is héél erg mooi. De synthesizers klinken enorm sfeervol en warm, het gitaarwerk is heerlijk en een mooi bijdrage op fluit door Robert Julian Horky dient ook nog even een vermelding. Ook is er op de achtergrond heel bescheiden vocoder-effecten te horen.
Dit is zo mooi dat dit nummer met vier minuten eigenlijk aan de korte kant is.

"2nd door / Castles of Sand" begint wat mistroostig, maar zodra de drums invallen, wordt de muziek steviger en daadkrachtiger. Echter is e.e.a. van korte duur en al vrij snel vallen alle instrumenten weg en zijn er slechts de majestueuze klanken van een piano te horen, met op de achtergrond het geluid van kabbelende golven. Gespeeld door Peter Aschenbrenner (die overigens op heel veel albums van Gandalf meespeelt), is de pianopartij de belangrijkste tijdens het nummer en krijgt op een gegeven moment bijval van een met erg veel gevoel gespeelde akoestische gitaarsolo. Tegen de tijd dat deze solo arriveert, heeft de piano al een prachtig, ergens wat droevig thema ingezet. Mooie synth-lagen zorgen dat de muziek nog even extra aangezet wordt.
Als de pianopartij opnieuw verandert, slaat deze om in een indrukwekkend, kabbelend stuk waar Rick Wakeman voor getekend had kunnen hebben.
Het laatste stuk laat alles nog even samenkomen voor een daverend slot.

De muziek wordt direct daarna flink opgehitst door "3rd door / Loss of Identity in the Labyrinth", die naast sterk percussiewerk, heel fraai keyboardwerk laat horen. Maar het is de scheurende gitaar in combinatie met één van de meest naargeestige saxofoonsolo's die ik ooit op een album gehoord heb, die het 'm doen. Dit is Gandalf op z'n meest intens en het is erg jammer dat ook dit nummer niet even wat langer was doorgegaan.

Tijdens "4th door / The Magic Mirror", bevind ik me weer op vertrouwder vaarwater. Dit is 'classic' Gandalf-materiaal waarmee hij duidelijk z'n kenmerkende stijl in volle glorie laat horen. Op een schitterende manier is deze, haast 'verlichtende' muziek, niet alleen prachtig om naar te luisteren, maar herbergt het ook een bepaalde dynamiek. In dit geval benadrukt door het geweldige elektrische gitaarwerk.

"5th door / Beyond the Wall of Ignorance" meandert vervolgens op een aangename manier aan me voorbij en is andermaal oorstrelend te noemen. Heerlijke, zorgeloze muziek om lekker in op te gaan. Mooie klanken uit de elektrische piano (ze klinken als een Fender Rhodes-piano), een aangename fluit: het draagt allemaal bij aan een dromerig stuk muziek waar het aangenaam op wegdrijven is.

"6th door / Peace of Mind" is dan weer een nummer die ik wat minder snel van Gandalf zou verwachten. Het heeft wel wat weg van een kruising tussen het wat neutralere werk van Mike Oldfield en de muziek van de Duitse formatie Cusco. De typische solo's op keyboard en fluit en akoestisch gitaar zijn eigenlijk de enige links naar hoe ik Gandalf voornamelijk ken in deze voor de rest lekkere mid-tempo compositie die vanwege de drums ook weer iets steviger uitvalt.

"7th door / The Fountain of Real Joy" vind ik persoonlijk één van de minderen van de plaat, wat komt doordat de saxofoonsolo enigszins roet in het eten gooit. Op de één of andere reden staat ie me niet zo aan, ondanks dat de rest van het instrumentarium wel goed klinkt. Zolang de keys en de gitaar lekker aan het soleren zijn, hoor je me niet klagen. Maar de sax hadden ze in dit geval van me weg mogen laten.

Het album eindigt met het mooie"Exit" en is een prachtig slot van één van de meest dynamische albums van Gandalf. Wederom weer schitterend gitaarwerk met sterk begeleidend keyboardwerk maken dit tot een mooi, passend slot.

Magic Theatre is een schitterend, letterlijk kleurrijk album waarmee Gandalf binnen het genre een klassieker geschreven heeft. Een heerlijk afwisselend en avontuurlijk album die nauwelijks tot geen seconde verveelt.
Ook staat dit album nog redelijk verwijderd van zijn latere, meer new age georiënteerde albums. En hoewel latere albums het misschien aan dynamiek en stevigheid ontbreken, wordt dit ruimschoots gecompenseerd met prachtige muziek die als het ware het hart en de ziel van Gandalf blootlegt.
Ik kan dan ook zowel het oude, als het latere werk van Gandalf zeer waarderen.

4,5....op een paar kleine puntjes na, een meesterwerk.